Is het ambitieniveau van Nederland voor duurzame energie eigenlijk wel te laag?

Aanmoedigingstrofee CO2 ambitie 2011 uitgereikt

Op verzoek van christendemocraat.nl reageer ik voor hun “Het Dilemma” reeks op de onderstaande in CDA gelederen populaire opvatting. Mijn opponent (Niels van der Stappen) is voorzitter van het CDA duurzaamheidsberaad.

Opvallend is de moed van het blog om dit hete hangijzer aan te pakken en daar mij voor te vragen.
Nog opvallender is dat er helemaal geen storm van verontwaardiging opstak, en dat de enige reagerende CDA-ers juist mijn kant kiezen en zeer kritisch zijn naar hun eigen partijkader.

Mijn (op de CDA site ingekorte) reactie:
“Het ambitieniveau van Nederland met betrekking tot duurzame energie is te laag.”

In deze stelling ontbreekt een essentieel begrip, namelijk “te laag waarvoor?”

In de vele discussies die er op dit gebied spelen, worden constant als vanzelfsprekend “het klimaatprobleem” en ”het energieprobleem” als uitgangspunten gehanteerd, zonder deze nauwkeurig te specificeren.

Maar als het zg. klimaatprobleem eruit bestaat dat het klimaat heel wispelturig is en we ons dus zullen moeten blijven aanpassen; en als “het energieprobleem” erop neerkomt dat de fossiele brandstoffen pas over 400 jaar opraken; hoe bepalend moeten deze “problemen” dan nog zijn voor onze beleidsvorming?

We moeten dus eerst goed vaststellen wat we precies met de ambitie met betrekking tot duurzame energie beogen te bereiken.         

Is het ambitieniveau van Nederland met betrekking tot duurzame energie…..

1. Te laag om de wereld te redden van een allesvernietigende klimaatverandering?

a. Ja, veel te laag, volgens de aanhangers van de Anthropogenic Global Warming (AGW) hypothese.
De Europese 20% CO2 reductie in 2020 zal – ook volgens het IPCC – geen meetbaar effect op de temperatuurstijging hebben, zelfs niet als de hele wereld mee zou doen.
Maar slechts een uiterst klein deel van de landen (een handjevol Noord-Europese) is bereid mee te doen, als dat hen zelf geld of economische groei kost. De bijna 200 andere deelnemende landen aan de klimaatverdragen zijn naar de onderhandelingstafel gelokt met een bonus van honderd miljard euro per jaar.
Volgens het IPCC is wereldwijd 50% tot 80% CO2 reductie nodig om De Grote Klimaatramp af te wenden.

Dat is volstrekt illusionair, zelfs als we de groei van China, India, Brazilië en Rusland tot staan zouden weten te brengen. Iets wat moreel verwerpelijk zou zijn: ook die landen hebben recht op het streven naar een menswaardig leven voor hun burgers.

b. Nee, niet te laag, zeggen de sceptici.
Zij vinden dat de AGW hypothese puur gebaseerd is op aantoonbaar foute modellen, waarvan de uitkomsten al decennia in strijd zijn met de waarnemingen. De grote verkondiger van het AGW hypothese, het IPCC, heeft zich zeer onwetenschappelijk gedragen, waardoor haar alarmerende conclusies hun geloofwaardigheid verloren hebben.
Om op een dermate wankele basis jaarlijks honderden miljarden aan klimaatbeleid uit te geven, is volgens de sceptici gekkenwerk.

Daarbij is er, zoals al gezegd, niet eens beleid mogelijk dat de volgens het IPCC noodzakelijke 80% reductie kan bereiken. De belangrijkste China-kenner van het IPCC zelf, Marc Jaccard, is er zelfs van overtuigd dat er geen kans is op überhaupt enige reductie: de CO2 uitstoot blijft nog decennia stijgen.

De Nederlandse regering is er dan ook gelukkig toe overgegaan om de ambities voor na 2020 afhankelijk te maken van een mondiale deelname. Solistisch CO2 besparen is dwaas en peperduur symboolbeleid.

2. Te laag om onafhankelijk te worden van boosaardige energieleveranciers zoals Putin of de Arabieren?

Nee, integendeel. Want de huidige duurzame strategieën zijn bijna geheel gebaseerd op wind en zon, gecombineerd met aardgas centrales als back-up. Steenkool en uranium dat we uit bevriende landen halen wordt daarbij vervangen door gas dat (in de toekomst) vooral uit Rusland of Arabische landen moet komen. De duurzame ambitie maakt ons dus juist méér afhankelijk van de landen waar we van los willen komen.

Ook leidt duurzame stroom netto tot veel minder besparing op fossiel dan algemeen wordt gesuggereerd. De inpassing in het net wordt bij een substantieel duurzaam deel zeer problematisch, met als gevolg een daling van het rendement en dus een toename van energiegebruik van de back-up centrales. Het is zelfs niet uitgesloten dat de inpassing van veel wind en PV juist tot een netto toename van fossiel brandstofgebruik en CO2 uitstoot leidt.

3. Te laag omdat onze fossiele brandstoffen opraken?

Nee, want die raken de eerste honderden jaren niet op.
De nu al rendabele technologieën voor schaliegas, schalieolie, diepzee olie/gas, arctische olie/gas en sinds kort ook ondergrondse steenkoolvergassing, hebben samen meer dan genoeg potentieel voor nog eeuwen fossiele energievoorziening. Daar komen nog eeuwen aan huidig energiegebruik bij in de vorm van de nu nog moeilijk winbare gashydraten.

Welk probleem kies je?
Is er dus wellicht helemaal geen groot klimaat- of energieprobleem?
De werkelijkheid is, dat niet aan te tonen is dat er ook maar één dode zal vallen door onze CO2 uitstoot of het veronderstelde fossiele energietekort.
Wel sterven er elk jaar miljoenen mensen omdat ze binnenshuis op hout koken, aan ondervoeding of slechte medische verzorging, en kosten aardbevingen en overstromingen honderdduizenden mensenlevens vanwege ondeugdelijke gebouwen en dijken.

Voor de honderden miljarden die we aan CO2 reductie / duurzame energie willen gaan verspillen, kunnen we ook ontelbare échte mensenlevens redden en anderen een menswaardiger bestaan bieden.

Dat laat onverlet dat we wel degelijk een zinnig energiebeleid moeten ontwikkelen: onze welvaart, en de kans daarop van de opkomende economieën, is op goedkope energie gebaseerd. We zullen alle zeilen moeten bijzetten om energie betaalbaar en beschikbaar te houden.
Veel effectiever dan de nu bekende duurzame bronnen wind en PV is het zinniger omgaan met fossiele energie. Die blijft nog generaties onze belangrijkste bron, en we kunnen ons niet langer permitteren om deze op de huidige manier grootschalig te verspillen.

Maar dat is een ander onderwerp, dat ik uitgebreid behandelde in mijn energie in 2050 artikel.

Door | 2012-05-12T00:42:38+00:00 12 mei 2012|31 Reacties

31 Reacties

  1. Harry van Schalkwijk 12 mei 2012 om 02:28- Antwoorden

    Leuk hierover te lezen, een prachtige kans om de discussie aan te gaan op een plek die er toe doet.

    Het valt me vaker op: daar bij het CDA schijnen ze totaal onder de voet gelopen te zijn door het meest primitieve anti-economische en greenpeace-gedram. De jongeren onder hen schijnen daar vaak echt te denken dat de tropische stormen en moessons pas schade aanrichten sinds er in het Westen auto's rijden en industrie is. De natuur, van god gegeven, wordt ge-idealiseerd. De ouderen weten vaak wel beter maar die hoor je niet.

    Daarbij zitten CDA'ers ook nog eens veel in het onderwijs op het platteland, met op deze manier ontstellende gevolgen.

    Heel belangrijk dus denk ik, dit.

  2. T2000 12 mei 2012 om 08:45- Antwoorden

    Waarom dit sterk leeft bij het CDA heeft te maken met de leegloop van de kerken in Nederland. Met de dreiging van de klimaatapocolypse blijven de mensen enigzins bewust van de erfzonde en godvrezend (al is het Gaia).

    De visie van Theo is in de basis duidelijk duurzamer dan die van zijn opponent. Ik bedoel dat inzetten op vermeend draagvlak en gehoopt rendement onzekerder is om een stabiele economische visie mee te handhaven.

  3. Turris 12 mei 2012 om 11:56- Antwoorden

    CDA had heel vroeger mijn stem, toen hun politiek op christelijke arbeidsethos, zuinigheid en op naastenliefde was gestoeld. Hun stabiele marketing mix dus.

    CDA is daarna jarenlang vanuit de kerken gesteund een verkapte PvdA geweest en nu een GroenLinks geworden, met een eigenaardig christelijk sausje.

    Het klimaatalarmisme werd vanaf de preekstoelen verspreid als hun primaire catechese. Het verdwijnend onderscheidend vermogen van het CDA is te zien aan hun huidige 2de kamerzetels en actuele polls.

    CDA is een taboe partij! Over de effectiviteit van de meeste "maatschappelijke" speerpunten van hun politieke ideologie valt niet de discussiëren, ze luisteren gewoon niet, hun geloof is hun overtuiging, de wetenschap staat buitenspel. Ze zijn tot dogmatici gemaakt door de CDA Mastodonten / Ayatollah's (o.a. Klink, Hirsch, Van Agt). Bleker was daarnaast een realistisch lichtpuntje.

    Het schaamteloze CDA draaien en afkeren t.a.v. hun Kabinet-Rutte bijdragen is spreekwoordelijk. Daarmee heeft bijvoorbeeld Bleker nu de realiteit van zijn eigen politieke ambities tot het nulpunt gereduceerd.

    En toen stond daar Mona Keijzer, fris, sprankelijk, overtuigd, niet draaiend, geen taboe's, uit Arbeidsethos-Volendam, de enige die het vorige kabinet-Rutte verdedigde.

    CDA is de duidelijke route en mix kwijt, een middenpartij zonder eigen kleur, maar gebaseerd op Rood en Groen, en is gedoemd te verdwijnen.

    Met deze nieuwe kanjer uit Volendam als partijvoorzitter wil ik over een nieuw bewuster realistisch toekomstig CDA discussieren, ook over de huidige CDA-dogma's klimaat, energie.

    http://www.noordhollandsdagblad.nl/stadstreek/wat

  4. Rypke Zeilmaker 12 mei 2012 om 12:00- Antwoorden

    Maar geef het 't CDA mee. Ik ben zelf in een CDA-nest geboren, in CDA-kringen naar lagere school gegaan maar ook al vroeg geen kerkganger meer. Wat moet je dan als leidende filosofie nemen als politieke partij.

    Christelijke waarden, maar hoe fundeer je die op een duurzame manier als je niet meer kunt geloven in de historische betrouwbaarheid van het boek waaruit die voortkomen.

    Toch is afgaan op een zekere historische betrouwbaarheid wel een voorwaarde, omdat je anders net zo goed de Donald Duck of K3 als voorbeeld kunt nemen, als het maar een beetje lief voor je medemensje klinkt

    Alle vrijzinnige kerken of instellingen die alles eindeloos wegrelativeren zijn of leeg, of bevolkt met wat halve dooien, de orthodoxer ingestelden zitten vol jongelui, dat leeft. Maar dan moet je al snel weer in onzin geloven, bij Bottenbley zelfs weer de aarde in zes dagen en andere beledigingen van het gezonde verstand

    Dus een soort antropocentrisch duurzaamheidsdenken vanuit conservatieve richting zoals oa geformuleerd door Scruton via soevereiniteit in eigen kring(ipv ecocentrisch misantropisch) als leidssnoer voor een politieke partij is zo gek nog niet

    kortom, ga er als CDA maar eens aan staan- ik ben er zelf ook nog lang niet uit

  5. Niek Rodenburg 12 mei 2012 om 14:25- Antwoorden

    Ook Niels van der Stappen zal zich als voorzitter van het CDA Duurzaamheidsberaad moeten richten naar wat de partijtop verordonneert in het kader van de (kortstondige) samenwerking met de VVD, Groen Links, de CU en D'66 op het gebied van duurzame energie. Dat betekent, alle neuzen dezelfde groene kant op.

    Wat dat betekent moge duidelijk zijn.

    Het land wordt volgezet met nog een paar duizend windmolens erbij.

    Die plannen zijn door CDA minister Verhagen gelanceerd en niemand binnen de partij durft daar aan te tornen.

    Het is op zich niet vreemd dat er over dat onderwerp geen discussie meer mogelijk is want na de volgende verkiezingen is het CDA op zijn minst gehalveerd.

    Dat betekent dat de Tweede Kamerleden die nu tegengas durven te geven, op welk gebied dan ook, zeker weten dat ze na de verkiezingen van hun verkorte wachtgeldregeling mogen gaan genieten.

    Ik heb al vaker gezegd, de ogen gaan in Den Haag pas open tijdens een volledige blackout van het elektriciteitsnet.

    Afgezien van het feit dat ik mijn eigen onderzoek doe over blackouts ben ik deze week gesterkt in mijn opvatting na de alarmerende brief van het Duitse Bundesnetzagentur, dat in niet mis te verstane bewoordingen nu eindelijk openheid van zaken geeft en in dezelfde bewoordingen waarschuwt voor een naderende blackout in Duitsland.

    Ach wass, denkt iedereen, Herr Bundesnetzagentur, so wass?

    Neem van mij aan als deze instantie in de pen klimt dat de situatie ernstig is.

    Ik verwacht dat de komende winter het verschijnsel zich in Duitsland in vol ornaat zal openbaren.

    Bookmark dit blog maar.;)

    Het zal een kettingreactie op het Europese netwerk veroorzaken waarbij als eerste de Tsjechische en Franse kerncentrales eraan moeten geloven die nu volop stroom aan Duitsland leveren.

    Niet dat er een melt-down optreedt maar een kerncentrale die 1.5 GWatt op het net stopt kun je niet even één twee drie uitschakelen door het omzetten van een dubbel polige schakelaar.

    Ik zal nog even de ideale omstandigheden waaronder een blackout kan optreden, herhalen.

    Temperatuur min 10 tot min 20 graden, overdag een straffe oostenwind, die rond zes uur in de avond plotseling wegvalt. Niet alleen in Duitsland, maar ook in Nederland, België, Frankrijk, Oostenrijk, en Tsjechië.

    Duimen dus dat er een krachtig hoog boven Scandinavië ligt.

    Zon maakt niet uit omdat die 's winters nauwelijks energie opwekt onder de lage elevatie van dat moment.

    En natuurlijk een paar technici van TenneT die zich 's avonds stierlijk vervelen na de zoveelste noodingreep op het net die dag.

    Man, man, wat zullen ze hem in Den Haag knijpen.

    Kunnen we een poll starten of de blackout voor of na de kabinetsformatie plaats vindt?

  6. DWK 12 mei 2012 om 16:28- Antwoorden

    Godallemachtig!

    Zoals wij allen kunnen zien zijn de aannames van Vander Stappen op helemaal niets gebaseerd. En ook voor alles wat daarop volgt ontbreekt ieder argument. Kijk zelf maar: de argumenten in het stuk van Van der Stappen zijn appeltjesgroen onderstreept!

    M.i. is het allemaal veel eenvoudiger: Het CDA en “het AGW” vissen in dezelfde vijver.

    Dit is je reinste klimaatpopulisme. Dingen roepen die lekker in het gehoor liggen en schijnbaar (SCHIJNBAAR!) geen kwaad doen: “stilstand is in de mondiale concurrentiestrijd achteruitgang” en dan een pleidooi houden voor windmolens op land (WINDMOLENS OP LAND!)

    Dit is helemaal geen discussiestuk, dit zijn verkiezingspraatjes bedoeld om de PvdA vliegen af te vangen.

    Bah, bah, bah! (U weet wel)

    Van der Stappen kwaakt vrolijk na wat iedereen al roept en MEENT te weten.

    Stel je voor Niels: “… vrijstelling van heffingen, die bedoeld zijn voor vervuilende stroom.”

    Daar ga je met je windmolens!

  7. Turris 12 mei 2012 om 17:28- Antwoorden

    @ Niek:

    Bedenk dat Ab Klink (ex-CDA?) adviseur is geworden van Angela Merkel (CDU).

    Der Strohmnetzbruch komt er aan, dat duurt niet zo lang meer, de huidige grüne CDU politiek extrapolerend.

  8. Niek Rodenburg 12 mei 2012 om 20:10- Antwoorden

    De heer Niels van der Stappen zegt:

    de productie van machines voor zonnecellen uitbouwen (naast ASML als wereldleider voor chipmachines op weg naar een ‘ASM-Solar’!);

    Hij noemt enkele takken van industrie op die onder het mom van duurzame energie tot de sleutelgebieden van de toekomst gaan behoren:

    Zonnecellen, machines om zonnecellen te fabriceren

    en offshoretechnieken voor het plaatsen en onderhouden windmolens op zee doorontwikkelen.

    In welke wereld leeft deze meneer, want alle drie bovenstaande voorbeelden die hij noemt zijn op sterven na dood of het is volstrekt oninteressant om er als Nederlands bedrijf aan te beginnen.

    Neem de zonnecellen.

    Het moet hem als voorzitter van het CDA Duurzaamheidsberaad toch bekend zijn dat de laatste maanden de vier grootste Nederlandse fabrikanten voor het maken van zonnecellen failliet zijn gegaan en het restant aan de beademing ligt of door de curatoren is verkocht aan gouddelvers die aan het einde van de zonnecel regenboog 'de pot' hopen te vinden.

    Het moet van der Stappen toch ook bekend zijn dat de afgelopen zes weken de vijf grootste Duitse PV fabrikanten eveneens failliet zijn gegaan.

    Leest u even mee meneer van der Stappen?

    Q.Cells is de laatste in een reeks van faillissementen die de PV sector treft. Q.Cells werd in 1999 opgericht te midden van de bloeiende hoop en optimisme in wat de hoeksteen van het Duitse Solar Valley moest worden.

    De sociaal-groene coalitie onder leiding van Gerhard Schröder, bejubelde de opening van Q.Cells als het begin van een nieuw industrieel tijdperk dat Duitsland de 21e eeuw zou binnen loodsen.

    Die toekomst leek verzekerd door een passage in de Energie Feed In wet uit 2000, die producenten van groene energie vaste tarieven en goedkope kredieten gedurende 20 jaar garandeerde. Dit leidde tot een hausse in de zonne industrie in Duitsland.

    In 2005 was Q.Celss al gegroeid naar een bedrijf met 750 werknemers met een omzet van € 300 miljoen en werd de CEO in dat jaar benoemd tot ondernemer van het jaar. Q.Cells breidde de productie uit en opende een grote vestiging in de Verenigde Staten.

    In 2007 had het bedrijf al 1700 werknemers met een omzet van € 860 miljoen en een winst van € 160 miljoen.

    Het leek niet kapot te kunnen. Maar wat was nu de oorzaak van het faillissement op 2 april van dit jaar?

    Er ging eigenlijk van alles mis. De PV industrie nam een hoge vlucht in Duitsland dankzij het Feed In Tarief dat aan PV fabrikanten werd betaald. Dit Feed In tarief trok echter ook Chinese PV fabrikanten aan. De Chinese PV fabrikanten brachten PV modules tegen aanzienlijk lagere prijzen op de markt, waardoor de prijzen op de wereldmarkt sterk daalden.

    Met de kredietcrisis in 2009 begon ook de ellende in de PV industrie. De Duitse overheid draaide de Feed In Tarieven terug, maar Q.Cells had ook te weinig aan onderzoek en ontwikkeling gedaan vanwege de bijna gegarandeerde inkomsten dankzij de Feed In wet. Gratis geld noopt niet direct tot innovatie.

    In 2009 noteerde het bedrijf een recordverlies van € 1.34 miljard.

    Waarnemers zien geen mogelijkheid tot redding van het bedrijf nu de Duitse overheid heeft besloten de subsidies op zonnepanelen af te bouwen en in 2017 helemaal te beëindigen.

    Drie weken geleden kondigde ook een grote Amerikaanse fabrikant van zonnecellen, First Solar, de sluiting van de fabriek in Duitsland aan waardoor 1200 medewerkers op straat komen te staan en nog eens 150 hooggeschoolde technici op het ontwikkelingslab van First Solar in Mainz.

    Leest hij de vakliteratuur wel als voorzitter van het CDA Duurzaamheidsberaad?

    Neem ASML bijvoorbeeld.

    Het bedrijf heeft aan het begin van dit decennium duidelijk uitgesproken hoe de lange termijn visie er uit ziet.

    In die visie past geen ontwerp en fabricage van machines om zonnepanelen te maken, omdat, en ASML zei dat nog in 2005, die markt verpest gaat worden door de Chinezen en er geen droog brood mee valt te verdienen.

    Peter Wennink, de CFO van ASML had een vooruitziende blik.

    Waar ASML wel druk mee bezig is, is het ontwerpen van immersion scanners die 450-mm wafers kunnen branden. Die wafers gaan over enkele jaren de huidige 300-mm scanners vervangen. De ontwikkelingskosten zijn gigantisch, evenals de ontwikkeling en bouw van EUV scanners, de extreem ultraviolet scanners die spoortjes op de wafers branden die tussen de 15-nanometer en 22-nanometer breed zijn.

    Ik begrijp werkelijk niet waarom de heer van der Stappen ASML bij zijn duurzame dromen haalt.

    Dan nog even de bouw van 'tools' voor het plaatsen en onderhouden windmolens op zee.

    Eén van de grootste experts op dit gebied, Verolme en nog wat, heeft twee weken geleden aangekondigd dat ze de ontwikkeling en bouw van dit soort superschepen die complete windmolens van 150 meter hoog kunnen plaatsen, direct stopt omdat de Duitse offshore windindustrie ook op sterven na dood is. (Dit laatste is mijn interpretatie van het persbericht.) Verolme heeft 1 van deze supercarriers verkocht en ze hoopte er nog een stuk of 20 tot 30 te verkopen.

    Zoiets stop je niet als er niets loos is….

    Beste meneer van der Stappen.

    Ik hoop niet dat u deze voorbeelden aan uw mede-fractiegenoten heeft voorgelegd want zij zijn ongetwijfeld nog minder op de hoogte dan u bent.

    Die mensen kun je bij wijze van spreken van alles wijsmaken.

    U heeft echter te maken met kenners die er iets meer vanaf weten dan uzelf.

    Mijn mening is dat het een schande is dat u dit als voorzitter van het CDA Duurzaamheidsberaad onder het mom van een duurzame speerindustrie überhaupt durft te verkopen.

  9. DWK 12 mei 2012 om 22:38- Antwoorden

    Niek,

    Complimenten weer voor je vlammend betoog. Je gaat er echter te veel van uit dat mensen als Van der Stappen en zijn opdrachtgevers werkelijk begaan zijn met de toekomst van de aarde en de mensen en de diertjes die daarop rondlopen.

    Echt NIET! Het gaat ze om stemmen. In werkelijkheid vinden ze helemaal niets. Dat kan ook niet want ze weten helemaal niets zoals je terecht zegt (hooguit wat verkeerde dingen). En het is ook helemaal niet nodig om iets te weten en te vinden als je gewend bent op basis van sound bites electorale succesjes te boeken.

    Bah, bah, bah!

    P.s. na het laatste bestuursdebacle weet ik echt niet meer waar ik met mijn stem heen moet. Wordt het niet eens tijd voor een nieuwe partij?

  10. Hugo Matthijssen 13 mei 2012 om 07:55- Antwoorden

    Het CDA werkt op dezelfde wijze als groen links.

    Ze verzamelen onder de leden ideeën om de wereld duurzamer te maken uitgaande van een duurzaamheidsmotie die is aangenomen in de ledenvergadering.

    Daarbij wordt volledig voorbij gegaan aan de werkelijkheid.

    De doelstelling is onduidelijk en men is weinig kritisch op haalbaarheid

  11. Harry van Schalkwijk 13 mei 2012 om 16:26- Antwoorden

    In het boeiende commentaar van Niek Rodenburg komt iets voor dat ik niet snap:

    "De PV industrie nam een hoge vlucht in Duitsland dankzij het Feed In Tarief dat aan PV fabrikanten werd betaald. Dit Feed In tarief trok echter ook Chinese PV fabrikanten aan."

    Ik wist niet dat feed-in tarieven werden betaald aan de fabrikant, ook als die aan de andere kant van de wereld zit.

  12. Niek Rodenburg 13 mei 2012 om 20:26- Antwoorden

    Harry schreef:

    Ik wist niet dat feed-in tarieven werden betaald aan de fabrikant, ook als die aan de andere kant van de wereld zit.

    Eigenlijk had ik het zo moeten zeggen.

    Het Feed in Tariff systeem voor door PV opgewekte stroom valt onder de Erneuerbare Energien Gesetz.

    Particulieren krijgen (kregen) gedurende 20 jaar vrij hoge prijzen voor elke kWh PV stroom die men er produceert.

    De producenten van PV installaties kregen echter dank zij deze EEG ook forse subsidies.

    Zo ontving het Amerikaanse bedrijf First Solar in amper vijf jaar tijd ruim € 1 miljard subsidie. Niet alleen als lokkertje om in een betrekkelijk arme streek rond Frankfurt a/d Oder een fabriek voor zonnefolie te bouwen maar ook om zoveel mogelijk zonnefolie te produceren.

    First Solar opende nog geen vijf jaar geleden de zonnefoliefabriek in een gebied dat geteisterd werd door hoge werkloosheid. De opening ging gepaard te midden van veel heisa en beloftes over de nieuwe banen van de toekomst. Dezelfde mensen die deze beloftes van de ‘banen van de toekomst’ deden zijn dezelfde die erop aandringen dat de uitkomsten van klimaatmodellen worden meegenomen in de verwachtingen van de economische groei….

    Met grote koppen in de krant werd geschreven dat First Solar een goed voorbeeld was van een bedrijf dat met succes het klimaat zou beschermen en dat het een ondersteuning was van het economische beleid in Duitsland.

    Nog geen 60 maanden na de opening van First Solar verdwijnt het bedrijf uit Duitsland, maar wel na het incasseren van meer dan een miljard Euro aan subsidie.

    Het probleem bij First Solar was dat de goedkope zonnefolie die het bedrijf produceerde slechts de helft van het rendement had van de traditionele zonnecellen die van silicium worden gemaakt. Om bij de zonnefolie dezelfde hoeveelheid opgewekte energie als bij silicium zonnecellen te krijgen moet er een tweemaal zo grote oppervlakte mee bekleed worden. Dit betekende dat er een dubbel zo grote oppervlakte nodig was om met zonnefolie dezelfde hoeveelheid energie op te wekken.

    Met het goedkoper worden van de silicium zonnecellen uit China was er met zonnefolie geen droog brood meer te verdienen.

    Waar stonden dan die zonnefolie centrales?

    Op oude Russische legerplaatsen en vliegvelden in het voormalige Oost Duitsland. Het grootste deel van deze terreinen is verontreinigd met chemicaliën en was ongeschikt voor woningbouw. Dus verzon de Duitse overheid een list. Elektriciteit die op deze vervuilde terreinen werd opgewekt kwam in aanmerking voor een hoger feed-in tarief en een hogere subsidie voor de fabrikant dan de elektriciteit die op niet vervuild terrein werd opgewekt.

    Nu de Duitse overheid de subsidies op PV installaties sterk aan het afbouwen is, waarbij de grootste PV installaties het meeste moeten lijden, werden de kosten voor First Solar zo hoog dat er geen economisch verantwoorde bedrijfsvoering meer mogelijk was.

    De meer dan € 120 miljard Euro subsidie die de Duitse overheid aan de zonne-industrie heeft gegeven en de komende tien jaar nog moet betalen hebben in feite een enorme economische ellende veroorzaakt. De Duitse dromen van een grote zonne-industrie zijn abrupt ten einde gekomen. Het gedram over de klimaatverandering is mede verantwoordelijk voor het faillissement van al deze bedrijven. First Solar is een goed voorbeeld van deze wetenschappelijke farce.

    Het Zuid Duitse Phoenix Solar is mogelijk het volgende slachtoffer, nadat eerst Solon, Solar Millennium, Solarhybrid en Q.Cells het bedrijf voorgingen.

    De Chinezen ontvingen ook subsidie al was het alleen maar voor het openen van een brievenbusfirma in Duitsland. De goedkope panelen kwamen vervolgens uit China, maar voor de ontwikkeling van die door goedkope arbeidskrachten gefabriceerde Chinese panelen werd door Duitsland miljarden betaald.

  13. Harry van Schalkwijk 14 mei 2012 om 04:30- Antwoorden

    Niek, bedankt voor de uitleg en de vele voorbeelden.

  14. Amadeus Gould 14 mei 2012 om 14:08- Antwoorden

    Off topic.

    Na de campagne slogan die lijkt op dat van een biermerk, dat je m.i. eigenlijk geen bier of pils mag noemen (in sommige opzichten wordt je verwend in Duitsland), nu weer een nieuwe mooie slogan van een kandidaat lijsttrekker bij een andere partij.

    Tofik Dibi, kandidaat lijsttrekker voor Groenlinks komt met zijn campagne slogan. BAM! Groenlinks.

    Hij wil dat Groenlinks de mensen weer gaat raken. Dat doen ze volgens mij al al, maar in de politiek kan het altijd nog meer.

    Nu maar afwachten of hij de nieuwe lijstrekker wordt of zich op zijn minst stevig gaat roeren…met veel groene “bam!” en “gedram”. Voor het grote “daardoor geraakte” publiek wordt de slogan dan al gauw Bah! Groenlinks 😉

  15. Janos73 14 mei 2012 om 14:43- Antwoorden

    Niek,

    1 Miljard subsidie? Heb je daar een bron voor? De belangrijkste factor voor het beslissen welk merk zonnepanelen je wil kopen is natuurlijk de te verwachten prijs per kWh, en niet direct de technologie. Aangezien er in Duitsland geen specifieke technologie ondersteunt is (dunne laag, mono kristallijn of multi kristallijn) Hebben consumenten en investeerders zelf besloten dat de panelen van First solar voor hen aantrekkelijk waren.

    Er zijn inderdaad verschillende tarieven voor de EEG, dat had natuurlijk niets met vervuild of niet vervuild te maken, maar vooral met de omstandigheden. kijk bijvoorbeeld eens hier voor de details http://polderpv.nl/teruglevering_EEG.htm

    Een oude militaire luchthaven is niet snel geschikt voor woning bouw (ligt bijvoorbeeld in the middle of no where) en het omzetten van militair naar burger vliegveld is ook niet altijd mogelijk. Prima gebruik dus van oude vliegvelden, maar ook van vuilstortplaatsen, etc. etc.

    De chinezen produceren zonnepanelen (maar waar ontvangen ze subsidie?????) dat is oneerlijk (misschien maar waarom ?) ze produceren ook telefoons en televisies en speelgoedberen). Intussen zijn er in Duitsland 300.000 banen in de hernieuwbare energie en zijn bijvoorbeeld omvormers een groot succes.

    Bespaarde Duitsland in 2011 10 Miljard op de import van fossiele brandstoffen

  16. TINSTAAFL 14 mei 2012 om 15:33- Antwoorden

    Bespaarde Duitsland in 2011 10 Miljard op de import van fossiele brandstoffen

    Janos, Dat is nu juist het probleem met jullie duurzaamheids-apostels, kijken alleen maar naar de zonnige kant. Heb je al eens nagezocht hoeveel Duitsland aan subsidies op zonne-energie heeft gespendeerd? € 130 Miljard (voor 0,3% van Duitslands energy opbrengst)!

    Deze subsidies hebben ervoor gezorgd dat er in 2011 7,5 Gigawatt aan capaciteit is bijgekomen (dubbel hetgeen de Duitse regering acceptabel achtte), dit kost de belastingbetaler € 200 op jaarbasis, zonne energie geodkoop, zei je?

    Het is dus niet meer dan logisch dat de Duitse regering (net zo als de Spaanse die er failliet aan ging) er het mes in zet. Volgens "Der Spiegel" noemen de ambtenaren in Merkels regering deze subsidie al een "zwart gat".

    Overigens kost iedere "groene" baan creeren € 150.000, aanzienlijk meer dan in de normale economie.

    Een zwart gat, wanneer gaan je ogen nu eens open?

  17. Janos73 14 mei 2012 om 16:16- Antwoorden

    Tinstaafl,

    Duitsland heeft 100 miljard aan subsidies toegezegd sinds de regeling gestart is in 2000, een gedeelte daarvan is dus al betaald en een gedeelte komt dus in de aankomende 20 jaar. In dat bedrag is geen rekening gehouden met het feit dat elektriciteit goedkoper wordt (de kale prijs zonder transport of belasting) door meer aanbod. Die 100 Miljard is dus nog lang niet uitgegeven.

    http://www.unendlich-viel-energie.de/uploads/medi

    Door de EEG wordt er nu in Duitsland ongeveer 20% van de elektriciteit duurzaam geproduceerd. Daarvoor wordt een opslag betaald van 0.036 per kWh en dat kost een gemiddeld huishouden per jaar dus ongeveer EUR 140. Een eenvoudige oplossing om minder te gaan betalen is goed opletten op je verbruik en bijvoorbeeld eens een spaarlamp in je fitting te draaien.

    Verder zal de opslag per kWh is de komende jaren gaan afnemen en worden de kosten dus weer eens lager.

    In 2011 heeft Duitsland 11 Miljard minder fossiele brandstof ge=importeert, dat is jaarlijks en wordt jaarlijks meer, over de aankomende 20 jaar is dat dus ongeveer goed voor 220 Miljard tot 2030, aanzienlijk meer dan dat er aan subsidie is toegezegd.

    http://k.lenz.name/LB/?p=6215

    Waar haal je die 150.000 vandaan die een groene baan zou kosten.

    Wanneer wordt je een sceptisch naar je eigen bronnen?

  18. Niek Rodenburg 14 mei 2012 om 16:32- Antwoorden

    Janos schreef:

    1 Miljard subsidie? Heb je daar een bron voor?

    Ja, de Veluwse Bron.

    De subsidieregen begon al in 2006.

    Nog voordat First Solar de eerste steen van een solarfabriek in Brandenburg had gelegd, kreeg het van de Duitse overheid een subsidie van € 45.5 miljoen als bijdrage in de bouwkosten van € 120 miljoen.

    In het vierde kwartaal van 2008 kreeg First Solar van de Duitse overheid een bijdrage van € 245 miljoen en het Economisch Ontwikkelings Fonds van de deelstaat Brandenburg vond dat daar nog wel € 668.000 bij mocht.

    De bijdrage van de Duitse overheid voor het inrichten van een oud Russisch trainingscentrum bij Cottburg bedroeg in april 2009 de helft van de bouwkosten van € 160 miljoen.

    In het eerste kwartaal van 2011 rook First Solar nog meer geld en begon de bouw van een 50.000 vierkante meter grote tweede solarfabriek in Brandenburg. Kosten € 170 miljoen en de Duitse belastingbetaler wilde maar wat graag bijna de helft van dat bedrag als subsidie aan First Solar geven.

    Maar wat graag betalen?

    Ja zeker, want wat zei de CEO bij het slaan van de eerste paal om de belastingbetaler te paaien?

    “By their size and the efficiency with which our solar panels are produced, we contribute to significantly lower electricity prices and to accelerating the advent of competitive solar electricity."

    De Duitsers werden in de maling genomen met de belofte van lagere elektriciteitsprijzen.

    Je moet heden ten dage de Duitse energieconsument en de Duitse metaalverwerkende industrie eens vragen hoe het met die belofte van First Solar is afgelopen….

    Nog geen € 1 miljard bij elkaar, maar er zijn volgens opgave van de WallStreet Journal in Duitsland aanzienlijk hogere bedragen betaald die om reden van geheimzinnigheid in de VS niet bekend mochten worden omdat First Solar van Obama in september 2011 op het punt stond een subsidie van $ 455 miljoen te krijgen voor de export van zonnefolie naar twee bedrijven in Canada, die notabene van First Solar zelf waren.

    Zo kreeg First Solar dus bijna een half miljard voor de levering aan het eigen bedrijf….

    Intussen zijn er in Duitsland 300.000 banen in de hernieuwbare energie en zijn bijvoorbeeld omvormers een groot succes.

    Volgens opgave van het Duitse ministerie van Economische Zaken zijn het er hooguit 100.000. Een aantal dat in rap tempo minder wordt gezien het aantal faillissementen in de PV sector. Het worden er nog minder als binnen afzienbare tijd de faillissementen in de windsector gaan meetellen.

    Bespaarde Duitsland in 2011 10 Miljard op de import van fossiele brandstoffen

    Onzin.

    Duitsland heeft vorig jaar negen oude bruinkoolmijnen heropend. Logisch dat je bruinkool niet hoeft te importeren en op olie en gas bespaart.

  19. Niek Rodenburg 14 mei 2012 om 16:41- Antwoorden

    Janos zegt:

    Duitsland heeft 100 miljard aan subsidies toegezegd sinds de regeling gestart is in 2000

    Volgens opgave van het Duitse Ministerie van Economische Zaken in maart 2012 moet er vanaf 2012 voor de komende 20 jaar nog ruim € 110 miljard subsidie aan Duitse consumenten en bedrijven worden betaald.

    Om te voorkomen dat Duitsland een complete Renewable Energy Shakeout gaat meemaken wordt de subsidie op PV in versneld tempo afgebouwd. In 2017 krijgt niemand meer subsidie voor z'n PV gevalletje.

    Let op mijn woorden.

    Hetzelfde gaat ook bij de windenergie gebeuren.

    Langzaam gaan de ogen in Duitsland open na het verschijnen van het boek Die kalte Sonne.

  20. Niek Rodenburg 14 mei 2012 om 17:44- Antwoorden

    Ik moest even glimlachen:

    Waals distributienet plat door teveel aan zon-PV

    http://www.energeia.nl/preview/1618-De-keerzijde-

    Jammer dat het ook niet hard waait…

  21. Turris 14 mei 2012 om 18:17- Antwoorden

    Dank, Niek, zeer informatief, het gaat steeds meer de goede kant op!

    De schellen moeten toch nu wel van de ogen gaan vallen bij de duurzame "wetenschappers" en hun romantische politieke utopisten, dat ze in een doodlopende "duurzame" straat lopen.

    Het is nu gewoon afwachten op de binnenkort aanstaande Strohmnetzbruch.

  22. Janos73 14 mei 2012 om 18:51- Antwoorden

    Niek,

    dus in ieder geval geen subsidies naar China en die 1 Miljard kan je ook niet onderbouwen.

    En inderdaad de prijzen voor elektriciteit (voor toeslagen) dalen. Jammer maar helaas voor jou.

    Geen enkele bron dus allemaal gel*l

    Een koude zon, inderdaad de zon is koud en we hebben het afgelopen jaar ook een redelijke la nina voor de knieën gekregen, maar echt "koud" wil het nog steeds niet worden.

  23. Niek Rodenburg 14 mei 2012 om 20:22- Antwoorden

    Turris, ik schreef al eerder, we kunnen er met de armen over elkaar op wachten. Sigaarke erbij, glaasje Chateau Latour. Het NRC met Paul Luttikhuis op schoot wachten op de knal.

    Dit was niets anders dan een speldenprikje met als resultaat boze bewoners met een dure PV installatie op het dak die geen geld krijgen voor levering op het net als hun PV'tje buiten gebruik wordt gesteld omdat de Belgische netbeheerder, net als TenneT, geen miljarden op de plank heeft liggen om het net te matchen.

    Nu was dit Belgische evenement lokaal nog nèt te managen door als de bliksem al die PV'tjes los te koppelen. De volgende stap is als een hele provincie problemen krijgt met als apotheose een pan Europees vuurwerk dat we in jaren niet gezien hebben.

    En nog zijn er mensen die denken dat het wel meevalt. Die komen van een hele kalte Sonne thuis….

    Dan hebben ze het niet geweten….

  24. TINSTAAFL 14 mei 2012 om 21:19- Antwoorden

    Waar haal je die 150.000 vandaan die een groene baan zou kosten.

    Voor het PV-zwarte gat is het zelfs meer…

    "Economic impacts from the promotion of renewable energies: The German experience"

    , Germany’s subsidization regime has reached a level that by far exceeds average wages, with per-worker subsidies as high as 175,000 € (US $ 240,000)

    Volgens Wiki zijn de FiT kosten in Duitsland maar liefst €14 miljard in 2012 en zal onder gelijke omstandigheden meer worden als de Duitse regering er niets aan zou doen. Overigens wat heeft import van fossiele brandstof te doen met subsidie op zonne-energie (ofwel het onderwerp)?

    *(voor 0,3% van Duitslands energy opbrengst)correctie: moet zijn 3%.

  25. Niek Rodenburg 15 mei 2012 om 06:46- Antwoorden

    Volgens onderzoek in Spanje zijn er voor elke 'groene' job twee reguliere banen verdwenen….

  26. Janos73 15 mei 2012 om 11:00- Antwoorden

    Niek,

    en van de Spaanse onderzoek klopt echt helemaal niets. Je kan het verlies aan banen door de financiële crisis niet wijten aan het subsidiëren van windenergie

  27. Niek Rodenburg 15 mei 2012 om 21:08- Antwoorden

    Eind maart 2012 zaten er in Spanje 5,6 miljoen mensen zonder werk. De financiële crisis raakt vooral de jongeren. Meer dan de helft van de jongeren zit nu werkloos thuis.

    Er is onderzoek gedaan naar het specifieke geval van zogenaamde duurzame banen in relatie tot het verlies van reguliere banen, maar dat ben je kennelijk vergeten Janos, of je leest alleen maar wat je graag wilt zien….

    Lees even het artikel van Theo op:

    http://climategate.nl/2012/05/04/de-economie-van-

  28. Niels van der Stappe 19 mei 2012 om 02:13- Antwoorden

    Niek, ik houd ook van vlammende betogen!

    Maar baseer je dan wel op wat iemand zegt i.p.v. je eigen gedachten; ik heb het niet over het produceren van zonnecellen, maar van de machines om b.v. bepaalde lagen op zonnecellen te te maken.

    Net zoals ASML niet chips maakt, maar de machines om chips mee te maken.

    Dan valt dus je hele verhaal in het water, jong!

    Dan wind op zee. Dat is een markt met verschillende signalen. De investeringen zijn nog niet stabiel. Maar als je weet – waarschijnlijk doe je dat niet en daarom vertel ik het nu – dat windenergie binnen enkele jaren op land de goeddkoopste energiebron is (met inbegrip van alle externe kosten), dan mag je verwachten, dat ook wind op zee op termijn een goede toekomst tegemoetgaat. Ik ben ervoor, dat de Nederlandse industrie probeert hier een goede positie op te bouwen.

    Jammer vindt ik het verder dat je in je verhalen over subsidie niets zegt over de 4,5 miljard Euro subsidie die in Nederland wordt gegeven aan fossiele energie. De energieprijs voor de industrie wordt kunstmatig laag gehouden. De burger draait daarvoor op.

    Verder gaat het binnen het CDA niet zoals je denkt. Het CDA-duurzaamheidsberaad is namelijk een onafhankelijke groep van CDA-leden. Dat is ook gemakkelijk te bewijzen, want wij hebben de vorming van het vorige kabinet ontraden. Daar was de partijtop niet blij mee.

    Dus jammer: ook hier is je verhaal niet op feiten gebaseerd!

  29. Ivo 19 mei 2012 om 07:57- Antwoorden

    Wordt met rendabel bedoeld dat het net zo duur is als bv elektriciteit uit kolen en dat het alle energiebelastingen afdraagt en geen subsidie meer krijgt? Die belofte dat windenergie goedkoop wordt is al heel oud, steeds over enkele jaren, en nog steeds niet ingelost en toch staan er al bijna 2000 turbines die subsidie eten. Het vertrouwen in de voorspelling dat het rendabel wordt, ben ik inmiddels kwijt.

    4,5 miljard subsidie aan fossiele energie. Lees het rapport nog eens goed door en denk logisch na.

    Zo zijn er verlaagde energietarieven voor grootverbruikers of voor energie-intensieve industrie, die overigens gelden voor fossiele elektriciteit maar ook voor windturbine-elektriciteit. Ze gelden voor gewonnen gas en voor biogas. Het is dus de consument / grootverbruiker die bepaalt of de subsidie gebruikt wordt voor fossiele of niet-fossiele energie, niet de overheid! Omdat er (nog) meer fossiele brandstof wordt gebruikt dan niet-fossiel, wordt het gemakshalve maar als subsidie voor fossiele energie uitgelegd.

    Als die aangepaste energiebelasting er niet is, zal bijvoorbeeld een papierfabriek (of staalfabriek of …) vertrekken naar een land waar de energietarieven lager zijn. We gebruiken nog steeds evenveel papier. Nu moet dit echter van verre komen, wat extra brandstof voor het transport vergt, met de bijbehorende luchtvervuiling. De vraag is of de energieopwekking in dat buitenland rekening houdt met dezelfde milieueisen als in Nederland. Opgeteld kan de milieuschade van de verplaatsing van de papierfabriek dus groter zijn dan het nadeel van de indirecte subsidie, maar dit is in de berekening niet meegenomen.

    De vrijstelling van brandstofaccijns voor kerosine is een maatregel die alleen in internationaal of Europees verband kan worden genomen. Dit uitleggen als subsidie voor fossiel is misschien in letterlijke zin wel waar, maar in deze context vind ik het misleiding.

    Een andere manier om subsidies voor fossiele brandstof te berekenen is eerst een (hoge) prijs toerekenen aan de schade van CO2 (!) en de vrijstelling daarvan als subsidie in te boeken. Over de schade van CO2 zijn de geleerden het nog niet eens, laat staan de weergave ervan in geld.

  30. Niek Rodenburg 19 mei 2012 om 08:14- Antwoorden

    @Niels van der Stappen

    Beste Niels.

    Als eerste wil ik je weer welkom heten op deze website.

    Het is alweer meer dan twee jaar geleden dat je je eerste stukje hier schreef, waar onder meer in stond: dat duizenden wetenschappers al decennia lang onafhankelijk onderzoek doen naar het klimaat. Zo zit de wetenschap in elkaar, die is veel kritischer dan alle sceptici bij elkaar. En het wetenschappelijk onderzoek geeft steeds duidelijker aan, dat menselijke CO2 een extra temperatuurstijging veroorzaakt.

    Over wat je daar schreef kunnen de klimaatdeskundigen en meteorologen op deze website beter op reageren dan ik. Mijn enige ervaring met de meteorologie en het klimaat is een opleiding in militaire dienst bij de 101 AMA, met als resultaat dat ik daar weerballonnen mocht oplaten.:) Daarna een pocket over meteorologie van Veldkamp gekocht en dat was het.

    Nu gaat het over een iets ander onderwerp.

    Je schreef op jullie website:

    de productie van machines voor zonnecellen uitbouwen (naast ASML als wereldleider voor chipmachines op weg naar een ‘ASM-Solar’!);

    Ik kan dat op twee manieren interpreteren. Dat derden die machines gaan bouwen of dat ASML dat doet.

    Mijn reactie was duidelijk op de laatste bedoeld.

    Dat ASML geen chips maakt is me bekend. Erg bekend zelfs, want ik heb de geschiedenis van ASML vanaf het begin gevolgd en doe dat nog steeds.

    Toen ASML in de jaren '80 van de vorige eeuw vanuit Philips werd opgericht was mijn oom en naamgenoot voorzitter van de Raad van Bestuur van Philips. Hij heeft me indertijd gevraagd om er te komen werken. Dat heb ik niet gedaan omdat mijn toenmalige werk ook machtig interessant was.

    Het is wel zo dat onze familie elektronica en natuurkunde ademt.

    Ik dwaal weer af.

    Ik hoef je niet te vertellen dat het slecht gaat in de Europese zonnecell industrie. In Duitsland zijn de drie grootste fabrikanten recent failliet gegaan, er staan er nog een aantal op omvallen en ook Nederland laat zich wat dat betreft niet onbetuigd met minstens vijf recente faillissementen in deze sector. Het zullen de laatste niet zijn. En nu niet de Chinezen de schuld geven dat ze onder de marktprijs fabriceren, want zij zijn niet de enige die schuld hebben aan deze faillissementen.

    De wind op zee sla ik even over, alhoewel ik maar naar Duitsland hoef te kijken om te zien hoe het daar met de situatie is gesteld.

    Het probleem is niet de molen op zee of op land, het probleem is de netbeheerder die het vertikt om tientallen miljarden te investeren in een netwerk dat zon, wind en fossiel proof is. En de kunst is dan een zodanig netwerk te ontwerpen waarin alle drie naast elkaar actief kunnen zijn of ieder apart.

    Ik vind het vreemd dat er niemand in Den Haag op het idee komt om daar eens naar te kijken. In plaats daarvan maakte de politiek voor de komende tien jaar € 55 miljard subsidies vrij voor het opwekken van windenergie.

    Je noemde als voorbeeld dat de fossiele energie in Nederland € 4,5 miljard subsidie krijgt.

    Je schrijft het enigszins als een verwijt naar mij toe, omdat ik het niet noemde, maar jullie in Den Haag lopen dan toch met oogkleppen op?

    Zorg er dan met z'n allen in Den Haag voor dat alle subsidie voor het opwekken van fossiele energie, plus wind en zon, per direct wordt afgeschaft.

    Als dat gebeurt dan hoeven de inwoners van dit land geen cent te bezuinigen omdat de rekening van jarenlang financieel wanbeleid in Den Haag nu bij hen wordt neergelegd die er in feite niets mee te maken hebben.

    Dus afschaffen van alle subsidies die ik hierboven noemde.

    De prijs voor energie zal dan duurder worden, waardoor, zeggen deskundigen, de duurzame energie rendabeler kan worden opgewekt. Dat is een sprookje, want zelfs met een stijging van de elektraprijs van € 0.10 per kWh is stroom door wind-, zonne-energie en biomassavergisting op grote schaal niet rendabel op te wekken.

    Ik vind dan ook dat jullie een strategische fout hebben gemaakt met het zogenaamde Kunduz akkoord.

    Als daar de beslissing was genomen om alle hier genoemde subsidies per direct af te schaffen was er een heleboel maatschappelijke onrust en ellende voorkomen en hadden we het de komende jaren rijk gehad.

    Wat je nu gaat zien bij de verkiezingen in september is dat die partijen die anti Europa en anti duurzame energie zijn met de winst gaan strijken.

    Jullie hadden die winst kunnen pakken, maar deden dat niet omdat er anders geen Kunduz akkoord was geweest omdat bij sommige partijen alleen de duurzaamheid voorop staat.

    Niels, mijn blogs zijn vaak wat gechargeerd. Ik doe dat om reacties uit te lokken.

    Ik vind het daarom goed dat je op mijn stukje gereageerd hebt en hoop dat je dat wilt blijven doen. Niet alleen op die van mij maar ook op anderen. Al is het alleen maar om een dialoog tussen de schrijvers op deze website en de politiek in stand te houden.

    Ik denk namelijk dat alle partijen daar baat bij kunnen hebben.

  31. […] […]

Geef een reactie