Nee heh… alwéér gelijk: Globaal kantelpunt onwaarschijnlijk

Een kantelpunt? 'Nou, ik zou zelfs meer willen zeggen, we naderen een grens waarna de aarde een omslagpunt bereikt ...

Het kantelpuntconcept spreekt zo tot de populaire verbeelding dat steeds meer academici/politici er mee weglopen. In de Rockstrom-Nature-opiniepaper van 2009 ‘a safe operating space for humanity’ (waar Marten Scheffer aan meeschreef) werd het kantelpunt-concept voor beleidsmakers en politici eens goed in de markt gezet. Een advertorial voor links beleid (meer overheidsingrijpen met ‘deskundigen’aan het roer) vlak voor de Kopenhagen-klimaatconferentie.

Een nieuw artikel in Trends in Ecology & Evolution, ‘does the terrestrial biosphere have planetary tipping points‘ zet daar de zaag in. Geen bewijs, al zijn er natuurlijk voldoende lokale voorbeelden waarbij een ecosysteem verandert zonder terug te keren naar de vorige situatie.

Tipping points – where systems shift radically and potentially irreversibly into a different state – have received considerable attention in ecology. Although there is convincing evidence that human drivers can cause regime shifts at local and regional scales, the increasingly invoked concept of planetary scale tipping points in the terrestrial biosphere remains unconfirmed.

By evaluating potential mechanisms and drivers, we conclude that spatial heterogeneity in drivers and responses, and lack of strong continental interconnectivity, probably induce relatively smooth changes at the global scale, without an expectation of marked tipping patterns. This implies that identifying critical points along global continua of drivers might be unfeasible and that characterizing global biotic change with single aggregates is inapt.

Globaal kantelpunt is vooral slecht gedefinieerd politiek concept
Ik vroeg in twee eerdere blogs de grote deskundige, eminente academicus en hooggeleerde van wie wij zonder slag of stoot alles moeten aannemen omdat hij deskundige is en daarom ons denkvermogen mag uitzetten zodat wij in ontzag en met het geloof van een kind ademloos toehoren en staand in zijn schaduw geen enkel recht van spreken hebben- Marten Scheffer al eerder tevergeefs te definieren waarom zij 350 ppm CO2 als ‘veilige grens’hanteren voor de biosfeer. Rockstrom en Scheffer gaan enkel in op het toegeschreven opwarmende effect dat enkel negatief zou werken.

En niet de vele voordelen van CO2-fertilisatie op plantengroei. Wat is er zo onveilig voor de biosfeer aan positieve effecten op plantengroei van meer CO2? Hebben ze bij Rockstrom et al niet naar gekeken. Het enige dat de Wageningse ecomysticus Scheffer kon uitbrengen was:

‘nou kijk in het IPCC-rapport, zou ik zeggen.’

Dat antwoord vond ik geen aanbeveling van het Wageningse orakel, voor de degelijkheid van de beweringen over ‘veilige grenzen van de aarde’in Rockstrom et al 2009. Dit was dus weer ‘expert opinion’, oftewel de natte vinger van een club ‘deskundigen’, meest rentenierend op vroegere academische prestaties.

De planeet zou ook over de ‘veilige grens’ gaan dankzij verlies van ‘biodiversiteit’: de dikke 100 door de wetenschap beschreven soorten die afgelopen eeuw bewezen uitstierven, meest op eilanden door introductie van exoten (de bruine boomslang!!). En dat je ‘cascade’-effecten kunt krijgen.

Thomas Young, de laatste wetenschapper die álles kon weten, van filosofie, wiskunde tot natuurkunde, geneeskunde en natuurlijke historie en zo onderscheid kon maken tussen 'onzin' en 'waar' naar maatstaven van die tijd

Wat is zo’n kantelpunt ook meer dan niet-lineaire verandering, positieve feedbacks, maar dan nog iets ‘gevaarlijker’geformuleerd om politici en journalisten aan te spreken en zeker te weten dat Nature het publiceert zolang je academische credentials en connecties maar in orde zijn en het in hun progressief politieke straatje past. Mij dunkt zet een goede wetenschapsfilosoof ook zo de bijl in het ‘kantelpunt’.

    Hogere ontwikkeling maakt ons mentaal onderontwikkeld
    Het is Neil Postman die in Technopolie (1994)de gevolgen schetst van een samenleving die aan informatie-overdosis lijdt. Niet alleen groeit daardoor de bureaucratie exponentieel (om de informatiestroom te begrenzen in wetten en regels), ook kun je mensen op het hoogste niveau nu alles wijsmaken, als het maar door een ‘deskundige’is verteld, opgeklommen in zijn hyperspecialisatie. Kijk naar hoe vaak krantenartikelen/IPCC-adepten beginnen met ‘De wetenschappers zeggen’

    Omdat we in een informatie-overload leven kún je van veel beweringen eenvoudig niet toetsen of ze wel kloppen, zie ook Thomas Young, ‘the last man who knew everything‘ (laatste wetenschapper die álles kon begrijpen, door álles te weten wat toen bekend was): of de informatie is te ingewikkeld, te veel of de wereld zelf is zo ingewikkeld geworden dat je een bewering of gepropageerd concept niet kunt toetsen ten opzichte van ‘normaal’. We zijn daarmee weer overgeleverd aan ‘deskundigen’en autoriteiten, die de informatiestroom begrenzen en het belang toekennen.

Ironisch genoeg kan hogere technische ontwikkeling met
a. gegroeide complexiteit
b. afbraak overzichtelijk wereldbeeld én mogelijkheid die wereld te bevatten

… zo weer mensen dwingen tot een zelfde geloofsvertrouwen in ‘deskundigen’ als vroeger in priester en paus. Volgens mij zijn we daar nu wel aangeland, zie onze politici (vergeef hen heer zij weten niet wat zij doen, omdat ze niet weten ‘wat hoort’) die bij Dokter Klavan te rade moeten voor economisch herstel.

Maar gelukkig komt op de positieve feedback van zichzelf versterkende onzin met beroep op autoriteit altijd weer een rem: toch is de wereld daarna wel veranderd en keert zij niet meer terug naar de zelfde staat. Amen.

Door | 2013-03-03T14:12:28+00:00 3 maart 2013|25 Reacties

25 Reacties

  1. Turris 3 maart 2013 om 15:37- Antwoorden

    Kantelpunt is, dat het geloof in de AGW-theorie geen wetenschappelijke grondslag meer heeft. Het wordt een politiek kantelpunt, dat steeds dichterbij komt, waarbij de “groene” keizer zijn kleren verliest. Het kantelpunt waarbij duidelijk is, dat duurzaam een mislukte utopie is, die maar geen realiteit wordt, zolang duurzaam, geheel afhankelijk van mega-rijkssusbsidies, als last voor de economie, voor de werkgelegenheid en voor de laagste salarisklassen onbetaalbaar wordt.Dat kantelpunt komt er aan! In Duitsland het eerst!

  2. Harry van Schalkwijk 3 maart 2013 om 17:41- Antwoorden

    In de politiek komen kantelpunten inderdaad voor zoals Turris zegt.
    Het systeem in democratische landen is er zelfs op ingericht om ze te laten gebeuren. Een democratie laat omslagen in het beleid toe, wat het systeem leefbaarder en uit een oogpunt van humanitaire waarden stabieler maakt.
    Het alternatief zie je momenteel in Syrië: Burgeroorlog in het land en verwoesting van mensenlevens.

    Overigens zie ik geen argumentatie bij Turris waarom de omslag, het failliet van het klimaatbeleid, in Duitsland het eerst zou gebeuren.
    Er is daar nog geen grote groep kiezers die politici naar huis gaat sturen om het falen van het klimaatbeleid want mogelijk komt de SPD komend jaar aan de macht en dan wordt het alleen maar erger daar mee. De klimaatskeptici zijn dus nog geen grote politieke stroming daar.

    Dan zie ik het in Engeland toch eerder gebeuren, omdat daar de UKIP het zo goed heeft gedaan laatst: ze versloegen bij tussentijdse verkiezingen zelfs de Conservatieven!

  3. Turris 3 maart 2013 om 19:39- Antwoorden

    @ H, van Schalkwijk: UK is zeker interessant! Mijn gevoel is echter, dat de “Energiewende”. met de sluiting van nucleaire centrales, die in Duitsland volledig mislukt is, nu 100% terugslaat op haar export en financiële positie in Europa. Griekenland, Italië en Spanje zullen de rest doen voor Duitsland, Nederland is slechts volger van…., en doorvoerhaven van de door Duitsland geïmporteerde steenkolen!

  4. Hugo Matthijssen 3 maart 2013 om 20:15- Antwoorden

    Het kantelpunt in Nederland zal komen als
    de werkloosheid tot 15% is gestegen doordat half nederland financieel vastloopt als gevolg van de co2 allergie in den haag en het ziekmakende parasitaire gedrag van onze zorgfinanciering.
    Dan zal de grijze revolutie onstuitbaar worden

  5. Secundus 3 maart 2013 om 22:38- Antwoorden

    Ik ga komend weekend mijn zonnepanelen installeren. 6kWp. Subsidie is al binnen. Ga dus overdag tegen dagtarief stroom leveren, inclusief energie belasting en transport kosten. Na 21 uur ga ik elektriek afnemen, tegen nacht tarief;)

    Mooie regeling.

  6. Harry van Schalkwijk 3 maart 2013 om 23:55- Antwoorden

    Secundus schreef:

    Mooie regeling.

    Het zal wel legaal zijn maar het is de manier
    waarop energie voor de meeste mensen duur
    en de economie kapot wordt gemaakt!

    Tegen CO2 uitstoot helpt dit gedoe ook al niet.
    Misschien maar beter ook, want de CO2 doet voorlopig alleen maar goed!

  7. Turris 4 maart 2013 om 09:28- Antwoorden

    Secundus is een voorbeeld, zoals ook vele gezinnen/huishoudens gepaaid worden, door gesubsidieerde reclame voor “goedkope” en “groene” stroom.

    Er is niets groen aan deze stroom, en het klimaat wordt er niet beter of slechter van. Het milieu in China heeft zeer sterk te lijden van de productie van deze generatie goedkope zonne-cellen.

    Er is ook niets goedkoop aan zonne-energie. Zonne-energie is al zo’n 20 jaar ca. 5 maal duurder dan de grijze stroom. De belastingbetaler wordt opgezadeld met het verschil in kosten, dat wordt gesubsidieerd.

    Hoe meer gesubsidieerde zonne-energie en hoe meer gesubsidieerde windturbines worden geplaatst des te groter wordt de lastenverzwaring voor de belastingbetaler en stijgt de staatschuld.

    De politiek komt naar een kantelpunt, waarbij deze subsidieverspilling noodgedwongen wordt afgeschaft. Dat is dan “jammer” voor Secundus en 28.000 huishoudens in Nederland. Daarom is het een domme blogbijdrage van Secundus.

  8. prediker 4 maart 2013 om 10:14- Antwoorden

    @secundus,een goed idee: gewoon pakken wat je pakken kunt/meedoen

    Het leek mij ook wel wat, een paar gesubsidieerde paneeltjes, maar dan met accu, verder koken op gas en verwarmen (is maar 6 mnd per jaar nodig) op butagas aangesloten op cv en volgens mij kan ik dan offgrid

    Tegen de tijd dat de overheid mij een slimme energiemeter wil opdringen ben ik dan los van het net en kan de middelvinger omhoog

  9. Turris 4 maart 2013 om 10:49- Antwoorden

    Die slimme energie meter wordt ingevoerd juist voor / vanwege de zonne-energie toevoegers aan het stroomnet om deze zonne-energie te kunnen uitschakelen bij overbelasting van het net.

    Verder is de kwaliteit van de zonnepanelen zeer slecht. Ze halen niet eens de benodigde terugverdienperiode.

  10. Hans 4 maart 2013 om 13:53- Antwoorden

    @Turris: kan je die opmerking aangaande de kwaliteit van de zonnepaneeltjes onderbouwen? Ik ken nl. mensen die al meer dan 20 jaar plezier hebben van die dingen. Verder zijn de productieprocessen inmiddels dusdanig standaard dat het moeite kost om een paneel slecht te produceren.

  11. Turris 4 maart 2013 om 15:31- Antwoorden

    Piepkleine en onzichtbare scheurtjes in de panelen zorgen ervoor dat ze op termijn nog maar 30 tot 40 procent rendement opleveren in plaats van 80 tot 90 procent, zegt Leendert van der Marel van Kiwa.

    http://www.ad.nl/ad/nl/1012/Nederland/article/detail/3396289/2013/02/19/Kwaliteit-zonnepaneel-slecht.dhtml

    http://www.kiwa.nl/netherlands/publications.aspx?id=24279&menuid=

  12. Turris 4 maart 2013 om 15:49- Antwoorden

    “Ik ken nl. mensen die al meer dan 20 jaar plezier hebben van die dingen” is niet echt een sterk argument. Ik ken mensen in Frankrijk die 30 jaar plezier hebben van zeer goedkope atoomstroom.

    Argument is niet plezier, maar de kosten per kWh, en het percentage subsidie (=80% bij zonne-energie), dat maakt dat zonne-panelen voor huishoudens niet meer betaalbaar zijn, als straks de subsidie wordt gestopt, vanwege de aanstaande Europese financiële instorting.

    We moeten af van de angst voor kernenergie, die door GreenPeace / Groenlinks onterecht wordt levendgehouden. Door fukushima 0 stralingsdoden, echter de Tsunami eiste doden 12.000, daarnaast worden ca. 15.000 mensen vermist.

    Door tijdig investeren in nieuwe veilige thoriumcentrales zorgt dat alle klimaat, duurzaam en energie “problemen” zijn opgelost.

  13. Marc 4 maart 2013 om 17:28- Antwoorden

    @Turris, wel kritisch zijn naar beide kanten. Dat Kiwa onderzoek is reeds teruggetrokken en was door één zonnepaneel leverancier opgesteld. Er zullen best slechte zonnepanelen zijn maar het onderzoek is te mager om er op dit moment enige waarde aan toe te kennen.

    Daarnaast is PV stroom niet 5x duurder. Dat was het misschien maar tegenwoordig kan je voor 1,5 euro per Wp particulier een installatie aanleggen. Grid parity is daarmee nabij. Mijn verwachting is dat binnen 5 jaar grid parity gehaald zal worden. Vanuit consumentenoogpunt is grid parity al behaald maar dat komt door de energiebelasting en de mogelijkheid om te salderen (de salderingsregeling vind ik persoonlijk onhoudbaar)

  14. Turris 4 maart 2013 om 18:20- Antwoorden

    KIWA’S MEEST RECENTE STATEMENT: “Extensive research, however, has shown that approximately half of the products available in the Dutch market do not demonstrably meet the legislation. Consumers then run the risk that the solar panels and inverters do not reach the expected lifespan of 20 years ”

    Windturbine-energie is 3x duurder, zonne-energie is 5 x duurder VOOR DE STAAT/BELASTINGBETALER dan grijze stroom. Voorde consument is ander verhaal vanwege de subsidie.

    Nadelen zonnepanelen:

    * Het is erg duur om 1 zonnepaneel te maken.
    * Een zonnepaneel levert nog relatief weinig stroom.
    * De energie opslag is alleen mogelijk met behulp van dure accu’s.
    * Het maken van een zonnepaneel kost erg veel energie.
    * Het maken van een zonnepaneel kost erg milieu-vervuilend
    * De terugverdientijd van zonnepanelen is lang,
    * Zonnepanelen van huidige kwaliteit halen de terugverdientijd niet.
    * Zonnepaneelstroom wordt betaald door de buurtbewoners, die geen zonnepanelen heeft geplaatst.
    * Niet iedereen kan zonnepanelen plaatsen(flatbewoners) en is dus ONEERLIJK VOORDEEL.

    Lage straling Thorium nucleaire energiecentrales zijn de toekomst als iedereen in Nederland stabiele goedkope stroom wil hebben, die niet de economie en de werkgelegenheid aantast.

  15. Marc 5 maart 2013 om 08:18- Antwoorden

    @turris Hier wat meer duiding aangaande de kiwasoap http://polderpv.nl/nieuws_PV105.htm#27feb2013_Kiwasoap_deel3_MrSunshine_exit

    Het statement van KIWA: http://www.kiwa.nl/netherlands/publications.aspx?id=24279&menuid=

    Daaarin noemen ze de 50% die niet deugd maar de ondeliggende date geven ze niet vrij vanwege vertrouwelijkheid (het lijkt wel klimaatonderzoek)

    Verder ben ik toch erg benieuwd naar de onderbouwing van het statement 5x duurder. Ik heb ook een rekenmachine en ik kom er niet uit.

  16. Hans 5 maart 2013 om 14:35- Antwoorden

    @Turris
    Die mensen uit mijn eerdere posting hebben dus nog gewoon 80-90% van het stickervermogen van hun paneel.
    En mijn zonnestroominstallatie kan prima uit zonder 80% subsidie. Sterker: ik had helemaal geen subsidie.

    Laat verder maar. Op mij kom je net zo dogmatisch over als de mensen wiens meningen jij zo fel bestrijdt. Hulde daarvoor, overigens. We staan aan dezelfde kant.

    Wel eens stil gestaan bij de levensduur van een CV ketel?

  17. Turris 5 maart 2013 om 21:57- Antwoorden

    Geen enkel bezwaar heb ik tegen plaatsen en gebruik van zonnepanelen , maar dan zonder enige subsidie, en ook zonder gesubsidieerde terugverdiensten door levering van zonnestroom aan het stroomnet. Die politiek afgewongen subsidies worden betaald door afwenteling van deze subsidie-kosten op de buurtbewoner/belastingbetaler die tegenstander is van dure (“duurzame”) zonne-energie, en die de staatskas slechts leegt.

  18. Turris 5 maart 2013 om 22:05- Antwoorden

    @Marc: Kiwa moet onderzoeksbronnen vrijgeven over de slechte zonnepanelen en slechte relais en niet zoals Phil Jones en IPCC handelen. Het schaadt slechts hun reputatie.

  19. Turris 5 maart 2013 om 22:29- Antwoorden

    Kosten en “voordelen” van duurzame stroom is makkelijk te manipuleren.
    * valse opgave van capaciteit van de duurzame stroombron
    * valse opgave van de “downtime” van de stroombron in een jaar
    * valse opgave van de technische levensduur van de stroombron
    * verborgen houden van reparatie en onderhoudskosten
    * verborgen houden van de plaatsingskosten in zee en op land
    * verborgen houden van exploitatie kosten op zee en op land
    * verborgen houden van kosten van de snelle gas reactie centrales die nodig zijn bij windstilte (3/4 jaar)
    * verborgen houden van de subsidie transparantie

    ** verder de discussie mijden over de 0% CO2-besparing en de milieu kosten.

    Voor zonne-energie is een dergelijk relaas op te stellen. Kosten zijn niet transparant, maar zijn geschat het 1,5 – 2 maal die van windenergie. Energie-Transitie professor Jan Rotman zwijgt in alle talen daarover.

  20. Turris 5 maart 2013 om 22:39- Antwoorden

    * verborgen houden van de kosten (aanleg , onderhoud, levensduur) van het speciaal benodigde smartgrid (kost vele miljarden echter prognose onbekend)

  21. Marc 5 maart 2013 om 22:57- Antwoorden

    @turris
    Ik ben het eens dat je kosten van een smartgrid moet meerekenen in de kosten van duurzame energie.
    Echter, op dit moment is dat nog niet van toepassing voor PV omdat maar 0,1% van de elektriciteit door PV wordt opgewekt. De kosten kunnen in het geheel toegerekend worden aan windmolens.

    Voor de toekomst zal ons grid sowieso smart worden. Een deel van de kosten kan gewoon vanuit de reguliere vervangingsinvesteringen betaald worden. Het andere deel niet en komt bij de netwerkkosten op. Naarmate de mix aan energie duurzamer wordt en daarmee volatieler zullen deze netwerkkosten toenemen.

    Daarom heb ik altijd gezegd dat de salderingsregeling onhoudbaar is naarmate het aandeel PV-stroom toeneemt. Geef het 10 jaar en het is zover. De kans is dan ook aanwezig dat er wetenschappelijke doorbraken zijn geweest op het vlak van batterijen. Ik ga er vanuit dat in de toekomst meer huishoudens lokaal stroom kunnen bufferen en met slimme meters de vraag aan stroom van het netwerk beter gedoseerd wordt. Vermoedelijk zullen de netwerkkosten tegen die tijd zo hoog zijn dat het economisch interessant is om lokaal te gaan bufferen.

    Laatse opmerking, hoewel PV-stroom volatiel is is het voorspelbaarder dan stroom uit windmolens. Met satellietbeelden zou redelijk ingeschat moeten kunnen worden hoeveel bewolking er te verwachten is en hoe zich dat vertaald in PV-stroom opbrengst.

  22. Turris 5 maart 2013 om 23:20- Antwoorden

    @ Marc: Ik deel géén van je optimismen over duurzame energie, welk optimisme geheel niet wetenschappelijk is onderbouwd. Energie-transitie hoogleraar Jan Rotmans zou dat moeten kunnen onderbouwen maar kan dat ook niet en is daarom vooral klimaatalarmist .

    Slechts vage cijfers zijn beschikbaar over de enorme kosten van “duurzaam” en over het twijfelachtige nut van zonne- en windenergie in de “klimaatbeheersing”. Een schande dat de politiek zich ( en u ook) op een dergelijke wazige (optimistische) economische en technische bespiegeling laat leiden.

    Ik zelfs verwacht een doorbraak in Thorium kernenergie (ook niet onderbouwd) met haar lage radioactieve straling en 10.000 jaren thorium-grondstofvoorraden. Een smartgrid is dan helemaal niet nodig een overbodige investering als het die richting uit gaat. En de toepassing van goedkoop schaliegas is in aantocht die zwaar gesubsidieerde “duurzame energie” nog meer ongewenst maakt.

    Bovendien is een smartgrid afhankelijk van een compleet door computers gestuurd stroomnetwerk dat iedere seconde de balans tussen alle stroomproducenten en afnemers moet regelen. Dat is wat anders dan de stroomkabels vervangen die aan hun technische levensduur zijn gekomen.

  23. Marc 8 april 2013 om 23:37- Antwoorden
  24. […] met het hoofd van Rockstrom. Dat deed Barry Brook met collegae in Trends in Ecology and Evolution, zoals wij al meldden. Wie de studie ‘Does the terrestrial biosfere have planetary tipping points’ helemaal […]

  25. […] politisering van waarheid en natuurvervreemding zijn twee kanten van de hier al beschreven zelfde mindset van technocratisering. Meer praktische natuureducatie op scholen als garnalenpellen, konijn villen, tuin aanleggen en […]

Geef een reactie