Duits Waddeneiland Pellworm: verlaten proeftuin voor energieautarkie

Pellworm BMWi_SmartRegionPellworm_6_Anlagenuebersicht_III

Pellworm! Klinkt grappig! Ik had er nog nooit van gehoord. Totdat ik las dat dit kleine Duitse Waddeneiland, een van de tien armste gemeenten van Schleswig-Holstein, door E.on tot proeftuin van energie-autarkie was uitverkoren. Daar zou het bewijs worden geleverd dat een regio, ja heel Duitsland – dank zij elektriciteit uit wind-, zonne-energie en biogas – zelfvoorzienend zou kunnen worden op energiegebied. Maar het experiment mislukte en E.on heeft zich eruit terug getrokken.

Onder de titel, ‘Einmal Energiewende und zurück’, rapporteerde Birger Nicolai in ‘Die Welt’ over het project. Ik pik enkele krenten uit zijn verslag.

Damals hatte der E.on-Ableger ein aufsehenerregendes Energievorhaben auf der Insel gestartet. Es sollte zeigen, dass sich die rund 1200 Bewohner komplett allein mit Energie aus Windkraft, Sonnenkollektoren und Biogas versorgen können. Dieses Autarkieversprechen wurde durch allerlei Prominenz aus Wirtschaft und Politik flankiert. Schließlich ist ganz Deutschland auf der Suche nach Erfolgen in Sachen Energiewende. Und da wäre es doch toll, die Energie aus erneuerbarer Stromerzeugung, die es im Norden der Republik im Überfluss gibt, über das ganze Land zu verteilen.

Davor jedoch muss das große Problem der Speicher gelöst werden. Denn weil der Strom nicht nur dann verbraucht wird, wenn sich die Windräder drehen, müssen riesige Speicher entwickelt werden, um eine gleichmäßige Energieversorgung sicherzustellen. Wie unter dem Brennglas sollte Pellworm den Beweis dafür antreten, dass das gelingen kann.

Die Insulaner waren damals stolz auf das Projekt. Es gab eine nie gekannte Aufbruchstimmung. Pellworm als Blaupause für ganz Deutschland, vielleicht sogar für die ganze Welt. Das klang gut.

Zu gut, wie sie heute wissen. Das Ziel der Autarkie wurde verfehlt. E.on hat das Projekt abgeschlossen und wird bald weiterziehen. Zurück bleibt eine Insel, der große Hoffnungen und Versprechungen gemacht wurden, die sich ganz und gar nicht erfüllt haben. Für die Pellwormer stehen schwere Zeiten an.

Der Knackpunkt des Projekts, die Selbstversorgung Pellworms mit Energie, wird in dem kürzlich veröffentlichten Ergebnispapier nur nebenbei erwähnt: “So können 97 Prozent des Verbrauchs auf Pellworm aus vor Ort erzeugter erneuerbarer Energie gedeckt werden”, heißt es dort. Diese Zahl zeigt das Dilemma der Energiewende: Pellworm erzeugt mit dem Bürgerwindpark, der Biogasanlage und der Fotovoltaikanlage dreimal so viel Energie, wie die Inselbewohner selbst verbrauchen – Tendenz steigend. Größte Energieabnehmer sind das Schwimmbad und die Landwirtschaftsbetriebe. Die teuren Batteriespeicher sollten nun zusammen mit den dezentralen Speichern in den Haushalten erreichen, dass dieser gewaltige Energieüberschuss an 365 Tagen im Jahr zur Selbstversorgung ausreicht.

Genau das aber funktioniert nicht: An jedem Tag bleiben auf Pellworm rein rechnerisch für 43 Minuten die Lichter aus oder die Melkmaschinen stehen. Um auch diese letzten drei Prozent der Vollversorgung zu erreichen, müsste die Zahl der Batterien vervielfacht werden. Dafür wären viele zusätzliche Millionen Euro nötig. Dabei besagt der Bericht schon für die jetzige Ausstattung, dass “derzeit keines der Modelle die Investitionskosten der Großspeicher deckt”. Die Stillstände der Anlage – weil ein Sensor kaputt oder die Klimaanlage ausgefallen war – sind dabei noch gar nicht eingerechnet.

Er is zo’n tien miljoen in het project gestoken.

Was die Pellwormer am meisten schmerzt, ist die Tatsache, dass mit dem vielen Geld kein einziger Arbeitsplatz auf der wirtschaftlich darbenden Insel entstanden ist. Die Handwerksarbeit wurde an Betriebe auf dem Festland vergeben. Die Softwareentwicklung und Auswertung der Messdaten übernahmen beteiligte Projektpartner etwa an der Universität in Aachen oder im Fraunhofer-Institut. Für die Pellwormer hat sich der Auftrieb nicht ausgezahlt. Die Installationen in ihren Häusern, die Stromspeicher und die Stromzähler, sind inzwischen wieder abgebaut worden.

Lees verder hier.

Op Pellworm vond een miniEnergiewende plaats, die mislukte. Dat experiment leverde waardevolle ervaring op voor de heel Duitsland omvattende Energiewende. Zullen de Duitsers daar de juiste lessen uit trekken? Ik ben er niet gerust op. Ik denk dat er jaarlijks nog vele tientallen miljarden in een bodemloze put zullen verdwijnen voordat men op zijn schreden terugkeert. Geen enkel land heeft het Duitse voorbeeld gevolgd. Nou ja … Nederland heeft tot een Energiewende ‘light’ besloten – ondanks de rampzalige praktijkervaringen in ons buurland. Hoe onverstandig kun je zijn?

In tegenstelling tot VNO/NCW is de weerstand van de Duitse werkgevers (Deutscher Arbeitsgeber Verband) tegen de Energiewende groeiende. Er is zelfs een speciale directeur aangesteld om de activiteiten terzake te coördineren: Björn Peters.

Aan de aankondiging van zijn aanstelling ontleen ik het volgende:

Dr. Peters wird die Positionen des Deutschen Arbeitgeber Verbands im Bereich der Energiepolitik schärfen, die Aktivitäten im Verband hierzu koordinieren und den energiepolitischen Positionen des Verbands ein Gesicht verleihen. Es wird in den nächsten Monaten darauf ankommen, die Effekte steigender Energiekosten aus Sicht der Wirtschaft herauszuarbeiten und in die politische Debatte einzubringen.

Zou zich daarmee dan toch de Wende van de Wende aankondigen?

Voor mijn eerdere …..

Door | 2017-05-09T12:58:35+00:00 10 mei 2017|36 Reacties

36 Reacties

  1. Boels 10 mei 2017 om 08:48- Antwoorden

    En nu de werkgever bobo’s en de groene brigade even naar Spellworm laten afreizen 😉
    Hier een brochure van de Smart Region Spellworm:
    http://www.smartregion-pellworm.de/fileadmin/smartregion/user_upload/PDF/SmartRegion_Pellworm_Ergebnisse.pdf

    Rijp voor virtuele pek en veren.

  2. Leen 10 mei 2017 om 09:21- Antwoorden

    Vanochtend op NOS.nl: “Volgens het rapport Toekomst Waddenzee loopt het natuurgebied nog voor het eind van deze eeuw kans op grootschalige verdrinking.
    De delfstofwinning in het Waddengebied zorgt ervoor dat de bodem sneller zakt dan normaal. Volgens de onderzoekers is te weinig rekening gehouden met de langetermijneffecten van gasboringen, zelfs al zijn ze inmiddels stopgezet.
    Alleen onder optelling van de meest optimistische scenario’s voor zeespiegelstijging, sedimentatie en bodemdaling kan verdrinking worden voorkomen en de Waddenzee ook op lange termijn behouden blijven”, schrijven de onderzoekers. Naleving van het Parijs-akkoord kan de stijging van de zeespiegel bijvoorbeeld halveren.”
    Mijn conclusie is dat het waddenprobleem door de mens is veroorzaakt door zand, zout- en gaswinning. Ik twijfel spontaan aan het verstandelijk vermogen van de onderzoekers als ze schrijven het probleem “bijvoorbeeld” te halveren door Parijs na leven. Taalkundig kun je ook “omhoog vallen”. En ja, rekenkundig lukt dat door de stijging van de zeespiegel te delen door 2 (ooit op de lagere school geleerd). Deze zelfde ochtend schijnt de zon niet en leveren alle 4233 MW windmolens op land en zee nu 139 MW (=3%). De CO-2-uitstoot is in 2016 niet gedaald.
    Ik kan geen andere conclusie trekken dat we, de massa, u en ik, ongelofelijk worden belazerd door onze regering, gelieerde demagogen en dit soort onderzoekers.
    @ Boels, dank voor de link naar de brochure.
    Zoekend naar “kosten” en “rechnung” daarin levert nauwelijks keiharde cijfers op.
    Wie is niet geinteresseerd in het antwoord op de vraag “wat gaat het mij kosten?” Ik vermoed dat na een aantal jaren zal veel onderhoud en vervanging nodig zullen zijn.
    Het zal wel een nog onbekende aap uit de mouw zijn die als een lijk uit de klerenkast je voor de voeten valt.

    • Boels 10 mei 2017 om 09:48- Antwoorden

      De neiging tot corrupt denken bestaat overal.
      Het lucratieve bestaan van de waddenclubs is te danken aan aardgas-, olie- en zoutgelden, met overgrote dank aangenomen zonder de gevolgen willen zien.
      Parijs stoelt op een eenzijdig toepassen van het voorzorgprincipe; daaruitvolgend zou je de wadden moeten inpolderen om de toegezegde/voorspelde klimaatmigratie op te vangen en dan doorgaan met winning omdat je energie nodig hebt om migranten te onderhouden.

      Geen idee wat het kost, maar de grondgedachte zou moeten zijn dat het resultaat voldoet aan de doelstelling.
      Bij groen leeft die gedachte niet, die hebben een onbegrepen hobby.

    • Leon 10 mei 2017 om 11:38- Antwoorden

      Ik denk eerder dat een bepaald groep (lees: De Waddenvereniging) weer naarstig om (ons) geld verlegen zit.

  3. David 10 mei 2017 om 11:49- Antwoorden

    Wat een droefenis. En dat is nog maar een eiland met een paar agrariërs. Geen transport (dat komt per boot met dieselmotoren) geen (staal, chemie..) industrie, geen steenbakkerijen….En het meest onthutsende: er wordt geen enkele lering uit getrokken.
    Het struikelblok is de energie opslag. Energietransitie = voorraadtransitie. Zonder massa opslag van stroom geen transitie.

    • Erik 10 mei 2017 om 12:11- Antwoorden

      Het blijft dweilen met de kraan open zolang Merkel aan het roer zit, en hier Kamp.

      • David 10 mei 2017 om 12:31- Antwoorden

        Zeker (dweilen, kraan open)
        Ik kan het niet laten op diverse forums groengelovigen de gordijnen in te jagen.
        Typische reactie: “wij mogen de aarde niet uitputten” .
        (kolen delven, olie en gas pompen)
        Klinkt best lief. Maar wat een flauwekul. Laat even tot je doordringen wat een totaal verwrongen idee van het leven dit is.

      • Boels 10 mei 2017 om 12:31- Antwoorden

        Ik vrees dat de groene transitie op de autopiloot staat: de kans om tientallen miljarden te beuren wordt niet snel opgegeven.
        Klimaatpsychiaters zonder verstand en opleiding (maar wel met kennis om het volk te paaien) maken de dienst uit.
        Waar is het gezonde verstand, de kennis en echte wetenschap als we het nodig hebben?
        Zijn er Bleekers in de zaal?

        • David 10 mei 2017 om 14:52- Antwoorden

          “tientallen miljarden beuren…”
          Ik schreef een ongeruste brief aan het ABP (dat steeds meer duurzaam belegt) en kreeg als geruststellend antwoord dat het rendement altijd voorop staat. Jaja. Het is een kapitaaltransitie van de midden- en onderklasse naar de klimaatprofiteurs waaraan men blijkbaar geen boodschap heeft. Zoals die arme Pellwurmers ook gewoon de klos zijn. De samenleving als geheel is de verliezer.

        • Boels 10 mei 2017 om 15:30- Antwoorden

          @David:
          Wat het ABP niet snapt dat ook hun klanten meebetalen aan de groene onzien.
          Het rendement van het ABP wordt dus deels door de eigen klanten betaald; m.a.w. het ABP rekent naar zich toe en misleidt de klanten.
          De klanten krijgen een sigaar uit eigen doos.

      • wim van hoorn 10 mei 2017 om 14:23- Antwoorden

        hun opvolgers zullen niet anders zijn. het enige dat ons wellicht ‘redden’ kan van de energiebelastingen is een rijtje koude jaren (gelukkig is de zon nu inactief). Maar zelfs dan zal men doorgaan de planeet te redden. Totdat in diverse landen de kiezers daar een eind aan maken.

        • David 10 mei 2017 om 14:54- Antwoorden

          In een samenleving die aan collectieve waanzin ten prooi valt is het leger de laatste rationele strohalm.

  4. dwk 10 mei 2017 om 16:17- Antwoorden

    Nooit van klimaatgeneraal Middendorp gehoord zeker?
    Hijzelf heeft overigens erg makkelijk praten want het NL leger geen centen meer om peut te kopen. No peut, no uitstoot!

    Wat een totaal gestoorde wereld leven we in! Als je dit allemaal zou vertellen aan zo’n bleekneusje die rond deze tijd in ’45 de smaak van die rauwe tulpenbollen nog stond weg te spoelen: … gekkenhuis!

  5. Anton Smit 10 mei 2017 om 16:51- Antwoorden

    Waarom lezen we hierover niets in de traditionele media? Climategate heeft z’n bestaansrecht andermaal bewezen. Erg leerzaam. Dank..!

  6. Hetzler 10 mei 2017 om 17:27- Antwoorden

    Opmerkelijk en leerzaam bewijs dit experiment. Zelfs in zo’n relatief primitieve maatschappij lukt het al niet. Dit vormt het bewijs dat het zeker niet zal lukken in onze moderne complexe maatschappij. Zie verder de figuur over EROI (energy return on energy invested) http://theenergycollective.com/barrybrook/471651/catch-22-energy-storage

  7. Ronel 10 mei 2017 om 19:32- Antwoorden

    Waarom dit soort experimenten mislukt wordt weer even pijnlijk duidelijk gemaakt door het gloednieuwe windpark Gemini. Totaal 150 turbines met een geïnstalleerd vermogen van 600mW. Op dit moment een output van 40mW…..
    Ik hoor het de Bobo van van Oord nog zeggen; “het waait hier altijd!”… ja, dat wel, maar niet altijd hard genoeg.
    http://livemegawatt.com/gemini

    • Boels 10 mei 2017 om 21:14- Antwoorden

      Geweldig!
      Met deze app kan elke boerenl@l zien hoe onbetrouwbaar de opbrengst van windenergie is.
      Nu nog een cursus “Opleiding tot boerenl@l” voor CEO’s en politici 😉

      • Boels 10 mei 2017 om 21:31- Antwoorden

        Dezelfde app is er ook voor windpark Westermeerwind, echter is daar bij de jaarproductie ook de maandprognose te zien.
        Dan wordt duidelijk dat de de prognose nergens op slaat en zijn de uitbaters op z’n minst op het verkeerde been gezet.

      • Ronel 10 mei 2017 om 21:54- Antwoorden

        Update: 21.52 uur.
        Het waait BIJNA altijd….
        Output nu: 0 nihil, noppes, nada

  8. Frans Dijkstra 10 mei 2017 om 22:36- Antwoorden

    Zijn ze op Ameland ook niet zoiets van plan? Het Deense eiland Fyn beweert ook klimaatneutraal te willen zijn, met veel halleluja in groene kringen. Op een eiland kun je met weinig autokilometers uit de voeten. Dat kan betaalbaar met 2e hands Opel Ampera’s. Stroom haal je uit zonnecellen en windmolens. Als zon/wind het niet doen koop je zgn. groene stroom van de wal. Verwarmen kan zonder gas. Kost stroom maar het kan. Het is allemaal mogelijk als grijze energie duur wordt gemaakt wordt met belastingen.

    • Ronel 10 mei 2017 om 23:58- Antwoorden

      Wie A zegt zal ook B moeten zeggen.
      Wil je als eiland zo nodig “klimaatneutraal” (wat is dat eigenlijk?) zijn, dan ook die hoogspanningskabel en die gasleiding naar het vaste land afkoppelen.

      Zelfs op El Hierro lukte het niet ondanks dat daar alles aanwezig is. Wind, zon en berg (voor een valmeer als energie opslag).

      • Boels 11 mei 2017 om 09:05- Antwoorden

        De windsnelheidsmeteropnemers aldaar waren gewoon corrupt en/of dom: men hanteerde de gemiddelde windsnelheid als maat voor de opbrangst en niet het gemiddelde van de windsnelheden die passen in het cut-in en cut-out gebied van de turbines.

    • Boels 11 mei 2017 om 11:17- Antwoorden

      Groene stroom bestaat alleen als het niet gedekt wordt door fossiel en (vloekend in de groene kerk) nucleair.
      Ik heb mij suf gezocht (gedurende 1 milliseconde omdat ik techneut ben) hoe ik kan bepalen of de stroom die ik afneem groen is.
      Dat kan ik niet en dat kan niemand; je moet afgaan op de toezegging van de stroomdetaillist die met groencertificaten wappert.
      Zegt niets, ’s nachts als het niet waait (of te zacht of te hard) levert fossiel en nucleair de stroom.
      Dat zal de eerste 20-30 jaar zo blijven omdat er geen voldoende opslag in accu’s voorhanden is.
      Groen sjoemelt met de feiten en (nog erger) met de mogelijkheden.

  9. bart 11 mei 2017 om 00:55- Antwoorden

    geniale rypke en andere intelligenten…partij tegen de windmolens: Don Quichote… weer er n partij erbij?….de enige die zinvol beter is voor het volk dan welke ook….wie helpt me?..bart.

    • Boels 11 mei 2017 om 10:17- Antwoorden

      Vrijwel alle partijen hebben een klap van de molen gekregen.
      Geen beginnen aan om nieuwe partijen op te richten om dat te keren.
      Uit laten etteren en hopen dat men tot inzicht komt als de rekeningen binnen komen.

  10. Anton Smit 12 mei 2017 om 00:15- Antwoorden

    Ik noemde dit artikel bij een kennis die zich voor het onderwerp interesseert. Die kwam met het Deense eiland Samsø (pakweg twee keer zoveel inwoners als Pellworm) waar de alternatieve “energietransitie” wel geslaagd zou zijn. Hans Labohm weet meer?

  11. henkie 12 mei 2017 om 00:16- Antwoorden

    Het is natuurlijk duidelijk dat windmolens nooit een stabiele basis kunnen zijn voor een elektriciteitsnet gebaseerd op zekerheid van aanbod 24/7/365. En toch worden er alsmaar meer molens geplaatst, nu zelfs voor kWh prijzen die met kool, gas en nucleair kunnen concurreren. Hoe is dit mogelijk? Omdat kool, gas en nucleair afgerekend worden op geleverde kWhs, en windmolens op kWhs die ze zouden kunnen leveren,als daar de infrastructuur (kabels) voor geweest zou zijn. En kool, gas en nucleair uit de markt gedrukt worden als wind en/of zon gaat leveren, zonder dat ze vergoed worden voor de niet geleverde kWhs of operationele kosten om die kWhs te kunnen leveren. En de klanten. En de vraag. Maar ook al is aan geen van die voorwaarden voldaan, de kWhs moeten vergoed worden. Op die basis wil ik nog eens bekijken of ik geen bakkerij kan starten op basis van verplichte afname van niet bestaande broden. Die kan ik dan elders weer verkopen. het lijkt wel Windhandel…………
    met vriendelijke groet, gekke henkie

  12. Hans Erren 12 mei 2017 om 06:58- Antwoorden

    In de film the Uncertainty has Settled wordt duidelijk gemaakt hoe de energiepolitiek een desastreus effect heeft op de voedsellandbouw. Duitsland is een voedselimporteur geworden omdat de gewassen in de biobrandstof verstookt worden, dit is niet opschaalbaar en ook niet duurzaam, en kost een mega areaal aan perfect landbouwgebied, het gevolg is dat elders oerwouden gekapt moeten worden.

  13. Hetzler 14 mei 2017 om 18:42- Antwoorden

    @Ronel Deze is ook een aardige http://energieopwek.nl/
    Sinds 1 januari tot nu is de gemiddelde prestatie van wind + zon 1,9% van het NL-energiegebruik. Als we € 73 miljard verder zijn, is dit 3% van het totaal en 24% van alleen de stroomproductie. Dit schiet lekker op als men 16% totaal in 2023 wil halen. Als ik dan denk aan de slotceremonie van Parijs dan zie ik het vrolijke orkest aan boord van de bijna gezonken Titanic voor me.

  14. […] is dan een recent praktijkvoorbeeld van een mislukt project. GP negeert dergelijke zaken stelselmatig, omdat deze praktijk de sprookjeswereld van GP zal […]

Geef een reactie