De Energietransitie, waar willen we naartoe met wind en zon? Cijfers die nooit worden genoemd

Energy transition

Een gastbijdrage van A. Noniem.

Er wordt veel over gesproken en heftig gediscussieerd: “De Energietransitie”, het overgaan naar een volledig duurzaam energiegebruik, CO2 neutraal. We moeten “van ’t gas los”, “elektrificeren”. Auto’s rijdend op fossiele brandstoffen mogen vanaf 2025 niet meer verkocht worden. Hoewel dit alles nog niet volledig vast ligt en besloten is hoe en of dit uitgevoerd gaat worden, zijn er toch mensen die dit het liefst bij wet vast willen leggen. Dit, terwijl de exacte route nog onbekend is en de technieken hiervoor nog lang niet toereikend zijn om dit ook daadwerkelijk te bereiken.

Ik maak vaak mee dat mensen roepen dat het met de huidige middelen en technieken goed te realiseren is en dat we als mensheid zo slim zijn dat we voor de obstakels die er nog zijn oplossingen vinden en creëren.

Om niet ook gewoon als tegenactie te roepen dat het niet kan zonder onderbouwing, ben ik aan de hand van de praktijk gaan bekijken waar we het nu in feite over hebben. Wat hebben we nu echt nodig om de windturbines en zonnepanelen als een echte vervanging te kunnen zien voor de conventionele elektriciteitscentrales? Hoe realistisch is het en is het haalbaar? Hoeveel opslag hebben we nu echt nodig, want hoe je het ook wendt of keert, zolang die er niet is, zul je niet zonder de conventionele centrales kunnen.

Veel gehoorde kreten, noem het reclameslogans, zijn:

“Om onze doelstellingen te realiseren moeten we nu handelen en extra windturbines en zonneparken bouwen.”

“Deze windmolens leveren energie voor X-aantal huishoudens!”

“Met een “Smart Grid” kunnen we ons energiegebruik goed afstemmen aan de fluctuaties van het energieaanbod (wind en zon).”

“We kunnen de accu’s van elektrische auto’s gebruiken om energie in op te slaan bij overschotten en te gebruiken bij tekorten.”

“Het waait altijd wel ergens en wanneer het niet waait schijnt de zon.”

Wat erg jammer is, is dat er bijna geen echte discussie meer mogelijk is met de voorstanders van vergroening. En wanneer je kritisch bent en je vraagtekens zet bij het huidige beleid ben je per definitie al veroordeeld voor milieucrimineel. Laatst kwam ik een mooie tekst tegen die pijnlijk waar is.

“Laten we het demoniserende denken vermijden, waarbij iedereen die vragen durft te stellen bij de kosten of richting van de klimaattransitie, verdacht is en iedereen die ‘groen’ voorstaat, het morele gelijk aan zijn zijde heeft.”

Louise Fresco.

Of je de problematiek van de hogere CO2-concentratie in de atmosfeer nu onderschrijft of niet, de trein naar een CO2–arme productie dendert hard door en het wordt een dure reis zonder eindbestemming. Het grote discussiepunt is voornamelijk de route naar het eindpunt en de hindernissen die hiervoor gepasseerd moeten worden. Wanneer er getwijfeld wordt aan de ingeslagen route, die we nu nog kunnen aanpassen, is het meestal direct einde discussie. De bedragen die we de komende decennia gaan uitgeven zijn astronomisch en hierdoor eveneens de belangen die er spelen. Met andere woorden, er wordt grof geld verdiend aan deze overgang naar DUUR-zaam. De burger gaat dit allemaal betalen, maar deze krijgt niet een eerlijk verhaal en wordt vaak vals voorgelicht door feitelijke onwaarheden, zoals de quotes hierboven, vooral omdat deze quotes uitgesproken worden door politici, hoogleraren die vaak in een andere discipline afgestudeerd zijn en BN’ers die een groot bereik hebben, maar alleen de hiervoor genoemden napraten.

Wat bijvoorbeeld misleidend is voor de meeste burgers is als er gezegd wordt dat een bepaald windturbinepark energie opwekt voor 100.000 huishoudens. Wanneer er met de gemiddelde opbrengst en het gemiddelde verbruik gerekend wordt zal dit de werkelijkheid redelijk benaderen. Wat niet iedereen zal weten, is dat wanneer het waait met windkracht 8 er energie wordt opgewekt voor ongeveer 400.000 huishoudens en als het nagenoeg niet waait er energie wordt opgewekt voor 0 huishoudens. De benodigde energie komt dan gewoon uit de conventionele centrales, zolang er geen grootschalige energieopslag is, kunnen we niet zonder conventionele centrales. Dit wordt verderop duidelijk geïllustreerd.

Ook de stelling dat het overal wel ergens waait en daar de energie geproduceerd wordt zal vaak waar zijn, maar net zo vaak ook niet. Ook dit zal aan de hand van een aantal voorbeelden duidelijk worden.

Het idee dat we de accu’s van elektrische auto’s kunnen gebruiken om de fluctuaties in de opbrengst van de wind- en zonne-energie op te vangen, is totaal onhaalbaar en onrealistisch. Het gebruik van opslag cq. back-up-capaciteit in de vorm van batterijen om wind- en zonloze dagen te compenseren is sowieso een utopie, volledig onhaalbaar. Ook dit zal aangetoond worden.

Het totale energieverbruik in Nederland in 2015

Om te kijken of de huidig route die we momenteel zijn ingeslagen haalbaar is en of er op deze manier niet belastinggeld gebruikt wordt zonder enig zicht op resultaat, volgt hier eerst een globaal overzicht van het energieverbruik van Nederland. Op deze manier is alles wat beter in perspectief te plaatsen. Er wordt hier gebruik gemaakt van de gegevens van 2015. Hiervoor is gekozen omdat de meeste gegevens beschikbaar zijn wat niet het geval is/was voor 2016. Wanneer er geen behoefte is voor een globaal overzicht kan dit overgeslagen worden.

Het energiegebruik in Nederland in 2015 was bruto 3.094 PJ . Bij het omzetten van de energie is er 760 PJ gebruikt wat het netto energieverbruik op 2.334 PJ brengt . Wanneer we ook het niet-energetisch gebruik van 542 PJ hiervan afhalen blijft er een netto energieverbruik over van 1.792 PJ. Bij niet-energetisch gebruik wordt de energiedrager gebruikt als grondstof. Voorbeelden zijn het gebruik van olie als grondstof voor plastic of aardgas voor kunstmest.

De totale hoeveelheid energie die in het systeem is gegaan en gebruikt is om energieproducten van te maken, zoals het gebruik van steenkool, gas en biomassa voor de productie van elektriciteit, maar ook ruwe aardolie waarvan weer diverse aardolieproducten van zijn gemaakt. Schematisch is de verdeling in figuur 1 zichtbaar gemaakt.

[a] 1 PJ (Peta Joule) is 1.000.000.000.000.000 Joule en 1 W (watt) = 1 J/sect.

A1

Figuur 1 – Inzet energie voor omzetting in PJ.

Wanneer we wat verder inzoomen op de hoeveelheid energie die we in de elektriciteitsproductie stoppen zien we in figuur 2 het volgende.

A2

Figuur 2 – Inzet energie voor elektriciteitsproductie.

Hier zagen we de hoeveelheid energie die in het systeem gebruikt is om elektriciteit en warmte te produceren. Wanneer we weer verder inzoomen naar wat we er voor terug krijgen aan elektriciteit zien we het volgende in figuur 3. Het lijkt dat we een hoop verliezen bij de productie, maar hier is puur gekeken naar de elektriciteit, terwijl er eveneens een hoop warmte geproduceerd wordt. In totaal werd er ook 192 PJ (1) aan warmte geproduceerd. Deze warmte is in de vorm van stoom voor diverse processen in de (petro)chemie industrie en/of in de vorm van warmwater voor bijv. stadsverwarming.

A3

Figuur 3 – Totale elektriciteitsproductie, zonder warmte.

Om alles in perspectief te zetten is het wellicht goed om te weten dat we voor vervoer ongeveer dezelfde hoeveelheid aan energie verbruiken als we aan elektriciteit verbruiken. Goed is om in gedachte te houden dat er geopperd wordt dat er geen auto’s die rijden op fossiele brandstoffen verkocht zouden mogen worden vanaf 2025.

Hierdoor zal het elektriciteitsverbruik drastisch toenemen.

A4

Figuur 4 – Energieverbruik voertuigen.

We hebben nu een beeld van de energiehuishouding van Nederland.

Opgesteld vermogen van wind- en zonne-energie

In Nederland hadden we in 2015 het volgende aan wind- en zonne-energie opgesteld staan:

  • windvermogen 3.391 MW (1)
  • zonvermogen 1.515 MW (1)

De totaal opgewekte hoeveelheid energie in 2015

  • windenergieproductie 24,9 PJ (6.917 GWh)
  • Zonnenergieproductie 4,04 PJ (1.122 GWh)

Wanneer we gaan kijken hoeveel deze productiemiddelen gemiddeld hebben geproduceerd moeten we de hoeveelheid delen door het aantal uur in het jaar, want GWh betekend een 1 Gigawatt voor 1 uur lang (1 Gigawatt = 1.000 Megawatt = 1.000.000 Kilowatt)

Voor wind zien we het volgende:

6.917 GWh / (365*24) = 0,790 GW = 790MW

We zien hier dus dat er met een opgesteld vermogen van 3.391 MW slechts 790 MW gebruikt wordt. De capaciteitsfactor is hier dus 790 MW / 3.391 MW =0,23. Dit is dus de nuttig gebruikte capaciteit van het geïnstalleerd vermogen, het vermogen van een 1 grote kolen- of gascentrale.

Voor zon zien we het volgende:

1.122 GWh / (365*24) = 0,128 GW = 128MW

We zien hier dus dat er met een opgesteld vermogen van 1.515 MW slechts 128 MW gebruikt wordt. De capaciteitsfactor is hier dus 128 MW / 1.515 MW =0,08. Ook hier komt naar voren dat van het nominale vermogen maar 8% nuttig gebruikt wordt. Dit is komt overeen met het vermogen van een 1 kleine gascentrale.

Gezamenlijk komt dit op een vermogen van 918 MW.

Aangezien de uur-gegevens van de wind- en zonneproductie van Nederland niet voorhanden zijn, is voor de berekening gebruik gemaakt van de beschikbare gegevens van Duitsland. In Duitsland is dit bij de vier verschillende netbeheerders (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) te downloaden. Deze gegevens zijn de actuele productiewaarden van de windenergie en van de zonne-energie van 2015 in een resolutie van 15 minuten. Deze zijn vervolgens herleid naar het opgestelde vermogen van Nederland in 2015. Om het wat werkbaarder te houden zijn deze 15 minuten teruggebracht naar uurwaarden.

Om een idee te geven wat er in Duitsland in 2015 aan vermogen opgesteld stond aan wind- en zonne-energie (9):

  • Windvermogen 44.947 MW
  • Zonne-energie 39.763 MW

Op de volgende grafieken (figuur 5 en 6) is de productie van de wind- en zonne-energieproductie te zien. De volgende grafiek (figuur 7) geeft de gezamenlijke productie van wind- en zonne-energie weer. Een kanttekening moet hier gemaakt worden dat er nu aangenomen is dat de wind in Nederland gelijk was aan de wind in Duitsland en dat de zon in Duitsland gelijk was aan die in Nederland. Uiteraard is dat niet het geval, maar zoals gezegd zijn de exacte waarden voor Nederland niet beschikbaar en door de gegevens van Duitsland te schalen naar de Nederlandse omvang is geprobeerd om een realistische benadering te maken.

A5

Figuur 5 – Herleid windenergieproductie Nederland 2015, 790 MW gemiddeld vermogen.

A6

Figuur 6 – Herleid zonne-energieproductie Nederland 2015, 128 MW gemiddeld vermogen.

A7

Figuur 7 – Herleid wind- en zonne-energieproductie gezamenlijk 2015, 918 MW gemiddeld vermogen

Voor de wind en zon kunnen we een duration curve (figuur 8) maken om op deze manier te kunnen bepalen wat de zekere capaciteit is, hier smokkelen we al, want in principe kunnen we bij zonne-energie niet spreken van een zekere levering, want die is er gewoonweg niet. In de nacht is er geen zonne-energie aanwezig. Bij een duration curve sorteren we de opbrengst van hoog naar laag. Vervolgens bepalen we wat de minimale productie was gedurende 99% van de tijd. Hier kunnen we dan stellen dat we 99% van de tijd zeker kunnen beschikken over 83 MW, zouden we de zon niet meerekenen is de zekere levering 53 MW. NB: 99% is erg laag aangezien dat betekent dat dit dus 1% van het jaar niet beschikbaar zou zijn en dat is toch al weer ruim 3,65 dagen dat het niet beschikbaar is!

A8

Figuur 8 – Durationcurve wind- en zonne-energie samen 2015

U leest het goed, 83 MW is de gestelde zekere minimale productie van een opgesteld vermogen van 4.906 MW! NB. De maximale productie van wind- en zonne-energie in 2015 was 3.281 MW[b]. Voor het ontbrekende vermogen van 4.906 MW – 83 MW = 4.823 MW, want het kan uiteraard ook wel eens niet waaien zoals in de grafieken naar voren komt, moet resterende opwekkingscapaciteit achter de hand gehouden worden.

[b] Dit is gebaseerd op de herleide gegevens van Duitsland. Wanneer we de daadwerkelijke gegevens van Nederland zouden gebruiken kan dit uiteraard anders uitkomen. De gemiddelde opbrengst en de capaciteitsfactor zijn echter wel gebaseerd op de Nederlands cijfers.

Opslag voor wind- en zonne-energie

Wat we nu duidelijk hebben gesteld is dat de gezamenlijke gemiddelde capaciteit hebben van 918 MW van een opgesteld vermogen van 4.906 MW! Ter vergelijking, deze 918 MW is ongeveer gelijk aan een van de grootste kolencentrales van Nederland, 1.070 MW. Het grote verschil hierin is dat deze 1.070 MW beschikbaar is wanneer je het nodig hebt, dit in tegenstelling tot de 918 MW duurzaam opgewekte wind- en zonne-energie. Deze levert veel meer of juist nagenoeg niets. De centrale is vraag gestuurd, de wind- en zonne-energie is productie gestuurd. Het is dus nodig om de pieken op te slaan voor de perioden dat de wind/zon niet levert om deze 918 MW ook daadwerkelijk als zodanig te kunnen gebruiken.

Om in perspectief te zetten waarover we het hebben nemen we een volstrekt absurd idee, we maken van het IJsselmeer een energiebuffer. Het IJsselmeer heeft een oppervlakte van 1.100 KM2 en hier bouwen we een dijk omheen en dit gebruiken we als energiebuffer. Dit principe is uiteraard niet nieuw, want in landen met hoogteverschil wordt dit al lang gebruikt. Wanneer er een overschot aan energie is wordt het water in het bassin gepompt en bij een tekort aan energie stroomt het water via turbines uit het bassin. Om nogmaals te verduidelijken over welke afmeting we het hebben is hieronder nog de kaart van Nederland weergegeven met in het groen het IJsselmeer.

A9

Figuur 9 – Overzicht van Nederland met IJsselmeer (bron: Google Maps)

Wanneer we hiervan dus daadwerkelijk een energiebuffer zouden maken zien we het volgende.

A10

Figuur 10 – IJsselmeer als energiebuffer

Hier zien we dat we beginnen met 25 m in de gecreëerde energiebuffer en het niveau eerst oploopt tot net onder de 30 m door het hoge windaandeel in januari. Hierna zien we het niveau steeds verder aflopen door de lagere wind- en zonne-energie productie. In de herfst zien we dat er weer een veel groter aanbod van de windenergie is waardoor we weer energie kunnen opslaan om vervolgens op het oude niveau uit te komen.

Wat we hier zojuist hebben gezien, is dat we dus van het IJsselmeer een energiebuffer moeten maken met een dam van 30 meter hoog! Hiervoor hebben we dan echt 918 MW productievermogen gekregen die we dan ook als zodanig kunnen rekenen. Met deze opslag is 1 grote elektriciteitscentrale van 918 MW daadwerkelijk vervangen. NB. Bij de berekening is uitgegaan van een ideale energieomzetting, dus zonder verliezen.

Wat zo’n opslag zou gaan kosten is mij niet bekend en of dit technisch mogelijk zou zijn, misschien wel. In 1981 is al eens zo’n soort plan uitgewerkt door ir. J.W. Lievense. Het idee was destijds dat het markermeer gebruikt zou worden met een ringdijk van 12 meter hoog.

De kans dat we dit daadwerkelijk zouden gaan uitvoeren, lijkt mij zeer klein ook vanwege de gevolgen van een eventuele dijkdoorbraak.

Om toch de energie op te slaan en de fluctuaties op te kunnen vangen is er vervolgens gekeken naar batterijen. Wellicht is dit een wat realistischere oplossing. Hoeveel batterijen hebben we nodig om de windturbines en zonnepanelen die in 2015 opgesteld stonden, daadwerkelijk als vervanging van conventionele productie te kunnen zien? Hierbij is uitgegaan van de beschikbare accu van Tesla voor thuisgebruik, de Tesla Powerwall. Deze heeft een opslagcapaciteit van 14 KWh en kost op het moment van schrijven € 6.300,- excl. de ondersteunde hardware en installatiekosten (10).

A11

Figuur 11 – Tesla Powerwall als energiebuffer.

Net zoals bij de opslag van de energie in het IJsselmeer wordt het overschot aan wind- en zonne-energieproductie opgeslagen in de accupakketten en wanneer er minder wind- en zonne-energie beschikbaar is worden de accu’s ontladen en wordt de energie hieruit gebruikt. Er is vervolgens gerekend dat er zo min mogelijk accu’s nodig zijn, dat de accu’s dus daadwerkelijk geheel leeg zijn. Daarna is gekeken wat de maximale capaciteit moet zijn om alle energie in op te slaan. Hieruit komt naar voren dat de maximale capaciteit 1.069.062 MWh (1.069.062.000 KWh) moet zijn om het gehele jaar gemiddeld 918 MW te kunnen leveren. Dat zijn 1.069.062.000 KWh / 14KWh = 76.361.572 Tesla Powerwalls. Dit kost ongeveer € 481 miljard!

Ook heeft Tesla grotere systemen die geschaald kunnen worden. Op de website van Tesla staan een aantal casestudy’s van een aantal gerealiseerde projecten (11). De grootste was 20 MW power met 80 MWh opslagcapaciteit. Kosten staan daar niet vermeld, maar duidelijk is wel dat deze systemen niet bedoeld zijn om langdurige periodes te kunnen overbruggen zoals hier in Nederland het geval is. Ook is er in Feldheim (D) een accu geplaatst van 10 MWh capaciteit en een vermogen van 10 MW. De prijs hiervoor was € 10 miljoen. Dit is echter per KWh nog duurder dan de Tesla Powerwall.

Wat we hier zien is dat het gebruik van accu’s bijna net zo onrealistisch, zo niet, onrealistischer is, als de te creëren energiebuffer in het IJsselmeer. En ook hier is geen rekening gehouden met verliezen, dus in werkelijkheid zou de gemiddelde productie op minder dan 918 MW uitkomen aangezien het laad/ontlaadcyclusrendement 80 a 85% is.

We hebben nu dus gezien hoe groot de opslagcapaciteit moet zijn om 1 grote centrale te kunnen vervangen, om nog geen 10% van onze gemiddelde energievraag van 2015 te kunnen dekken. Maar hoe ziet het er dan uit wanneer we dit opschalen naar een volledige energieopwekking van wind- en zonne-energie. Dus volledig zonder de conventionele kolen- en gascentrales en alle elektrische energie die we verbruiken opwekken met wind en zon. Wat zouden we dan nodig hebben, over welke proporties hebben we het dan? Hoe realistisch is dit?

Een Nederland totaal voorzien met wind- en zonne-energie

De berekening die we hiervoor hebben gemaakt maken we nu nog een keer, maar nu gaan we juist bekijken wat we nodig zouden hebben om Nederland volledig te dekken zonder conventionele elektriciteitscentrales, dus volledig CO2-vrij. Ook hier is het jaar 2015 als uitgangspunt gebruikt, ook hier omdat hier alle gegevens voor beschikbaar zijn.

Hieronder een grafiek (figuur 12) van het jaarprofiel van het elektriciteitsverbruik van Nederland (12). In de grafiek eronder (figuur 13) is voor de duidelijkheid een tijdschaal van 14 dagen gekozen, hier is het dag en nacht profiel goed en duidelijk te zien.

A10

Figuur 12 – Elektriciteitsverbruik van Nederland 2015

A13

Figuur 13 – Typisch profiel van het dag/nacht elektriciteitsverbruik in Nederland. Tijdsperiode 2 weken.

Het gemiddelde elektriciteitsverbruik voor geheel 2015 in Nederland was 12.928 MW.

Wanneer we nu vervolgens de elektriciteitsvraag zetten tegen een gecreëerde wind- en zonne-energie productie. Kunnen we zien wat er in de praktijk nodig is om volledig duurzaam op te wekken in periode met en zonder wind en zon. De wind- en zonne-energieproductiegegevens zijn wederom afkomstig vanuit Duitsland en zijn herleid naar de Nederlandse benodigde hoeveelheid om Nederland te kunnen voorzien van volledig CO2-vrij opgewekte elektriciteit.

Wat wellicht grappig of interessant is om te weten is dat de benodigde hoeveelheid opgesteld vermogen aan wind- en zonne-energie nagenoeg gelijk is aan het opgestelde vermogen aan wind- en zonne-energie in Duitsland in 2015. Nederland zou 5% meer nodig hebben dan er in Duitsland in 2015 opgesteld stond. Om het in nog andere getallen te vermelden is dat we ongeveer het 10-voudige aan windenergie zouden moeten opstellen en ruim 20-voudig aan PV-systemen ten opzichte van Duitsland.

Hieronder is in meerdere grafieken het Nederlandse elektriciteitsverbruik te zien met de wind- en zonne-energieproductie. Heel goed zijn de overproductie (boven het Nederlandse verbruik, zwarte lijn) en de onderproductie (onder het Nederlandse verbruik) te zien. Tijdens deze over- en onderproductie moet de energie dus opgeslagen of ontladen worden, dit is de paarse lijn met aan de rechterkant van de grafiek de benodigde opslagcapaciteit in GWh. De hoogste waarde is voor 2015 de maximaal benodigde capaciteit. Gedurende het jaar wordt er continu geladen en ontladen. Voor de duidelijkheid, de grafieken zijn in principe naast elkaar te leggen maar om het te kunnen presenteren verdeeld over 6 periodes van 2 maanden.

A14

Figuur 14 – Herleid wind- en zonne-energieproductie afgezet tegen elektriciteitsverbruik (zwarte lijn) met gesimuleerde opslagcapaciteit (paarse lijn), periode jan/feb.

A15

Figuur 15 – Herleid wind- en zonne-energieproductie afgezet tegen elektriciteitsverbruik (zwarte lijn) met gesimuleerde opslagcapaciteit (paarse lijn), periode mrt/apr.

A16

Figuur 16 – Herleid wind- en zonne-energieproductie afgezet tegen elektriciteitsverbruik (zwarte lijn) met gesimuleerde opslagcapaciteit (paarse lijn), periode mei/jun.

A17

Figuur 17 – Herleid wind- en zonne-energieproductie afgezet tegen elektriciteitsverbruik (zwarte lijn) met gesimuleerde opslagcapaciteit (paarse lijn), periode jul/aug.

A18

Figuur 18 – Herleid wind- en zonne-energieproductie afgezet tegen elektriciteitsverbruik (zwarte lijn) met gesimuleerde opslagcapaciteit (paarse lijn), periode sep/okt.

A19

Figuur 19 – Herleid wind- en zonne-energieproductie afgezet tegen elektriciteitsverbruik (zwarte lijn) met gesimuleerde opslagcapaciteit (paarse lijn), periode nov/dec.

De benodigde opslagcapaciteit zou 8.923 GWh zijn, om ook dit in perspectief te zetten komen we uit op 637.421.140 Tesla Powerwalls, dat kost ruim €4 biljoen (€4.000 miljard). Wanneer we het IJsselmeer wederom tot energieopslagmeer zouden omdopen moet de dijk ruim 77 meter hoog worden!

Uiteraard is dit alles totaal onhaalbaar en in deze berekeningen is er gerekend zonder enige verliezen, dus alle energie die we in de opslag zouden stoppen zou er met exact de zelfde hoeveelheid weer uitkomen, de zogenoemde ideale opslag, wat uiteraard niet bestaat.

De enige “realistische” opslag is de overproductie van energie om te zetten in H2 (waterstof) en/of CH4 (Methaan). Het grote probleem hierbij is dat de omzetting Stroom -> Gas -> Stroom een laag rendement heeft, te weten ongeveer 50%. Hieruit volgt dus dat de productiecapaciteit nog veel groter moet worden dan hiervoor al berekend werd.

Hoe alle over geproduceerde energie getransporteerd moet worden naar opslagcapaciteiten is een ander probleem, maar niet te onderschatten. Wanneer er volledig duurzaam opgewekt zou worden, wordt er op winderige dagen met relatief veel zon een piekvermogen van meer dan 40.000 MW geproduceerd. Ook daar moet een net op berekend zijn om dat allemaal te kunnen transporteren.

Autopark moet ook nog elektrisch

Wanneer we dit alles in gedachte houden en dan bedenken dat we alle auto’s ook nog eens willen elektrificeren en we aan motorbrandstoffen 452 PJ hebben verbruikt moeten we ook die energie nog opwekken. 452 PJ = 125.556 GWh => 14,3 GW gemiddeld het hele jaar door, iets meer dan het elektriciteitsverbruik van Nederland momenteel. Uiteraard zijn voertuigen op fossiele brandstoffen niet echt efficiënt met de brandstof en is het rendement globaal genomen zo’n 25% en van een elektrisch aangedreven auto zo’n 90%. Hierdoor is er ca. 4 GW extra aan gemiddelde productiecapaciteit nodig. Dit komt dan uiteraard boven op het huidige verbruik, het gemiddelde verbruik komt dan op een kleine 17.000 MW.

Het waait altijd wel ergens

Heel vaak wordt de opmerking gemaakt dat de back-up capaciteit niet zo’n probleem moet zijn, we moeten de stroom gewoon kunnen transporteren. Want het waait altijd wel ergens. Als het op zee niet waait, waait het op het land wel en andersom. Ook heeft de regering het voornemen om de grenscapaciteiten te vergroten, want als het hard waait, moeten we de opgewekte energie doorschuiven naar onze buurlanden en andersom. Uit de geproduceerde windenergiegrafieken van onze omliggende buurlanden (figuur 20) is te zien, dat de pieken en de dalen van de geproduceerde elektriciteit regelmatig overeen komen. De tijdschaal in de grafiek loopt van 01-01-2017 t/m 08-05-2017. Duidelijk is in ieder geval dat de stelling “het waait altijd wel ergens” niet echt opgaat en we hierop absoluut niet kunnen vertrouwen. En dat het simpel uitbreiden van het net op de grenzen niet de beloofde uitwerking zal hebben.

A20

Figuur 20 – Windproductie omringende buurlanden. Periode 01-01-2017 t/m 08-05-2017

Conclusie

We hebben gezien dat alleen al voor Nederland gigantische opslagcapaciteit nodig is om de fluctuaties over de dag, maar ook voor de seizoenen, te compenseren. Wanneer we domweg alleen maar verder gaan met het uitbreiden van windturbineparken en PV-systemen, zonder dat we een echt goede oplossing hebben om de overcapaciteit op te slaan en te leveren wanneer er een ondercapaciteit is, zitten we op een “Road to Nowere”.

Feit is wel dat de opgewekte wind- en zonne-energie niet geproduceerd is met fossiele brandstoffen en dus is er minder broeikasgas uitgestoten. Wat echter goed is om over na te denken is dat deze energietransitie bedoelt is om volledig onafhankelijk te worden van fossiele brandstoffen. Op de manier waarop we momenteel bezig zijn is er, ondanks wind- en zonne-energie, nog steeds draaiende reserve nodig en heeft als effect dat:

  • centrales op een lager rendement draaien en daardoor een hogere uitstoot hebben per opgewekte KWh;
  • het financieel niet meer aantrekkelijk zal zijn om centrales beschikbaar te houden, hierdoor zal de netbeheerder back-up capaciteit gaan contracteren om deze centrales open en beschikbaar te houden;
  • bij dagen van veel wind zullen windturbineparken afgeschakeld gaan worden, zoals dat nu ook al in Duitsland gedaan wordt door de netbeheerder, afschakelen van productie en deze capaciteit terugkopen kost de netbeheerder geld wat doorberekend wordt aan de burger (14);
  • miljarden aan subsidies betaald worden zonder noemenswaardige resultaten.

Duitsland is voorloper op het gebied van de transitie en deze exporteren al veel overproductie van wind en zon, maar wanneer we hier in Nederland ook steeds meer wind- en zonne-energie gaan bijbouwen zonder voor grootschalige opslag te zorgen, dreigt er ook hier een overschot te ontstaan op winderige dagen. Dit kan niet altijd zomaar geëxporteerd worden naar onze buurlanden, omdat de kans groot is dat daar dezelfde problemen heersen.

Het makkelijkste is duurzame productie bijbouwen. Aan het moeilijkste wordt volledig voorbij gegaan; een voorziening om de energie op te slaan voor langere periodes! Zolang we hier niet eerst naar kijken en dit probleem aanpakken zijn we totaal zinloos bezig en verkwanselen we miljarden van argeloze burgers!

Aldus A. Noniem.

Bronnen

1. http://www.cbs.nl. [Online]

2. TenneT. http://www.tennettso.de/site/Transparenz/veroeffentlichungen/netzkennzahlen/tatsaechliche-und-prognostizierte-windenergieeinspeisung. http://www.Tennettso.de. [Online] http://www.tennettso.de/site/Transparenz/veroeffentlichungen/netzkennzahlen/tatsaechliche-und-prognostizierte-windenergieeinspeisung.

3. —. http://www.tennettso.de/site/Transparenz/veroeffentlichungen/netzkennzahlen/tatsaechliche-und-prognostizierte-solarenergieeinspeisung. http://www.tennettso.de. [Online] http://www.tennettso.de/site/Transparenz/veroeffentlichungen/netzkennzahlen/tatsaechliche-und-prognostizierte-solarenergieeinspeisung.

4. 50Hertz. http://www.50hertz.com/de/Kennzahlen/Windenergie/Archiv-Windenergie. http://www.50hertz.com/. [Online] http://www.50hertz.com/de/Kennzahlen/Windenergie/Archiv-Windenergie.

5. Hertz, 50. http://www.50hertz.com/de/Kennzahlen/Photovoltaik/Archiv-Photovoltaik. http://www.50hertz.com/. [Online] http://www.50hertz.com/de/Kennzahlen/Photovoltaik/Archiv-Photovoltaik.

6. Amprion. http://www.amprion.net/windenergieeinspeisung. http://www.amprion.net/. [Online] http://www.amprion.net/windenergieeinspeisung.

7. —. http://www.amprion.net/photovoltaikeinspeisung. http://www.amprion.net/. [Online] http://www.amprion.net/photovoltaikeinspeisung.

8. BW, TransNet. https://www.transnetbw.de/de/transparenz/marktdaten/kennzahlen. https://www.transnetbw.de/. [Online] https://www.transnetbw.de/de/transparenz/marktdaten/kennzahlen.

9. Energie, Bundesministerium fur Wirtschaft und. Erneuerbare Energien im Jahr 2015. [Online] http://www.erneuerbare-energien.de/EE/Redaktion/DE/Downloads/erneuerbare-energien-in-zahlen-2015.pdf?__blob=publicationFile&v=2.

10. Tesla. https://www.tesla.com/nl_NL/powerwall. https://www.tesla.com/. [Online] https://www.tesla.com/nl_NL/powerwall.

11. —. https://www.tesla.com/nl_NL/utilities. https://www.tesla.com/. [Online] https://www.tesla.com/nl_NL/utilities.

12. Entsoe. http://www.entsoe.eu. https://www.entsoe.eu/db-query/production/monthly-production-for-a-specific-year. [Online] https://www.entsoe.eu/db-query/production/monthly-production-for-a-specific-year.

13. Wikipedia. https://nl.wikipedia.org/wiki/Power-to-gas. https://nl.wikipedia.org/. [Online] https://nl.wikipedia.org/wiki/Power-to-gas.

14. Bundesnetzagentur. https://www.bundesnetzagentur.de/DE/Sachgebiete/ElektrizitaetundGas/Unternehmen_Institutionen/unternehmen_institutionen-node.html. https://www.bundesnetzagentur.de/. [Online] https://www.bundesnetzagentur.de/DE/Sachgebiete/ElektrizitaetundGas/Unternehmen_Institutionen/unternehmen_institutionen-node.html.

15. TSO, TenneT. http://www.tennettso.de/site/Transparenz/veroeffentlichungen/netzkennzahlen/tatsaechliche-und-prognostizierte-windenergieeinspeisung. http://www.Tennettso.de. [Online] http://www.tennettso.de/site/Transparenz/veroeffentlichungen/netzkennzahlen/tatsaechliche-und-prognostizierte-windenergieeinspeisung.

16. —. http://www.tennettso.de/site/Transparenz/veroeffentlichungen/netzkennzahlen/tatsaechliche-und-prognostizierte-solarenergieeinspeisung. http://www.tennettso.de. [Online] http://www.tennettso.de/site/Transparenz/veroeffentlichungen/netzkennzahlen/tatsaechliche-und-prognostizierte-solarenergieeinspeisung.

17. Elia. http://www.elia.be. http://www.elia.be/en/grid-data/power-generation/wind-power. [Online] http://www.elia.be/en/grid-data/power-generation/wind-power.

Naschrift

In een eerdere versie werden onjuiste cijfers van het totale energieverbruik in Nederland vermeld. Deze zijn op verzoek van de auteur gecorrigeerd. De aanpassingen doen geen afbreuk aan de teneur van het betoog.

Door | 2017-05-25T12:55:02+00:00 23 mei 2017|42 Reacties

42 Comments

  1. jan bozelie 30 april 2018 om 19:37 - Antwoorden

    ik vind dat je een mooi stuk hebt geschreven en de verbanden beter hebt weten te leggen dan de meesten
    een paar opmerkingen / mijn mening
    als je overtollige electriciteit omzet in H2 heb je > 80% rendement , als je die weer terugzet decentraal , kun je a de restwarmte nuttig gebruiken in de winter ( > 80°C)+ de electrische energie van 50% met een warmte pomp met een cop van 5 –> 50%*5 + 50% = 3* de thermische energie

    het ijsel meer ingezet als zout zout water centrale levert 0.5kwh/mtr3 0.5mtr zoetwater opslag is dus 1100 *1000m*1000m*0.5m * 0.5kwh/mtr3 = 225 GWh

  2. Boels 25 mei 2017 om 17:18 - Antwoorden

    NOS Teletekst 105:
    “De milieuorganisatie Natuur en Milieu wil dat nieuwe huizen niet langer worden aangesloten op aardgas.”

    De NOS moet zo nodig een dit soort kul verder te verspreiden van een club die met of zonder subsidie niets voorstelt.
    De Noren gebruiken geen aardgas, maar wel een overdaad aan elektriciteit (per huishouden rond 22.000 kWh per jaar) en deze illusie zou een bankroet van NL betekenen.
    Wil deze club op “nadrukkelijk verzoek van de NOS” deze fantasie onderbouwen?
    Mede op verzoek van Henk 😉

    • Erik 26 mei 2017 om 00:25 - Antwoorden

      Hoe staat het met het project om mbv electriciteit uit CO2 en H2O aardgas(methaan) te maken? Een nieuwe CO2 kringloop, maar dan wel blijven koken op aardgas, anders hebben we niet genoeg CO2.

      • Hans Erren 28 mei 2017 om 12:31 - Antwoorden

        Dat kan alleen met goedkope atoomstroom, maar aardgas oppompen is nog steeds goedkoper dan het synthetiseren.

  3. Erik 25 mei 2017 om 12:56 - Antwoorden

    Opslag van wind en zon is het grote probleem.
    Anoniem zegt:
    “Wat we hier zojuist hebben gezien, is dat we dus van het IJsselmeer een energiebuffer moeten maken met een dam van 30 meter hoog! Hiervoor hebben we dan echt 918 MW productievermogen gekregen die we dan ook als zodanig kunnen rekenen. Met deze opslag is 1 grote elektriciteitscentrale van 918 MW daadwerkelijk vervangen.”

    Kunnen we dan niet beter een 4 keer zo groot stuk Noordzee nemen met een dijk eromheen. Vervolgens uitdiepen mbv overtollig wind en zon, tot 60 m diep.
    Daarna electriciteits opwekking door waterkracht op verschillende plaatsen langs de dijk. Dus overtollige electriciteit pompt de kuil leeg, en de kuil wordt weer gevuld onder levering van electriciteit als er vraag is ontstaan.
    Kan dit gezien bovenstaande 4 grote centrales van 1000 MW vervangen?
    Zonodig kan de kuil groter gemaakt worden, of er kunnen meerdere kuilen gemaakt worden.

    • Guus Derksen 25 mei 2017 om 18:37 - Antwoorden

      @Erik, Wiersma,
      De ‘kuil in de Noordzee’ van Erik lijkt wat op de methode in:
      https://www.eike-klima-energie.eu/2016/11/14/hurra-wir-haben-das-eeg-speicherproblem-in-loesung-mit-beton-pumpspeichern-aber/
      Daarbij grote betonnen bollen op de bodem van de zee.
      Gebruiken we meteen het bijna ‘vergeten beton’ van Wiersma 🙂
      Overigens voor die bollen kunnen ze m.i. ook een hol deel in de fundering en het deel van de schacht van de windturbines op zee gebruiken; en in het hogere deel van de schacht zou een vliegwiel passen, blijft in het midden ruimte voor een soort liftkoker.
      Ik ga meteen patent aanvragen..

    • Hans Erren 26 mei 2017 om 11:52 - Antwoorden

      Het is technisch mogelijk maar reken eerst eens een prijs per kWu uit voor dit project.

      • ErikN 26 mei 2017 om 15:17 - Antwoorden

        bedankt voor de link. ze claimen 12 uur levering van 1500 MW. Dit kunnen ze naar believen uitbreiden door een groter oppervlak te gebruiken. Er moet dan wel voldoende windstroom zijn. Misschien kunnen ze op het eiland ook wel een grote gasfabriek neerzetten, waar mbv elektrische energie plus CO2 plus water aardgas gemaakt kan worden.

        • Hans Erren 26 mei 2017 om 20:58 - Antwoorden

          Waarschijnlijk is 100% Thorium goedkoper dan wind met hydro- of magneetbaan/vliegwielbackup. Nu nog het draagvlak voor MSR creeren onder de bevolking.

        • ErikN 28 mei 2017 om 11:32 - Antwoorden

          Thorium is wellicht goedkoper, maar we moeten er nog aan beginnen. Zsm doen.
          Echter de windmolens staan er al en leveren nu zeer inefficiente ellektriciteit. Dit kan dramatisch verbeterd worden met een slimme hydro methode.

        • Hans Erren 28 mei 2017 om 11:52 - Antwoorden

          Of gewoon een uraniumreactor er bijplaatsen in Borssele, per slot van rekening is 97% van alle atoomgeleerden het er over eens dat kernenergie de minst dodelijke manier van elektriciteitsopwekking is.
          https://www.forbes.com/sites/jamesconca/2012/06/10/energys-deathprint-a-price-always-paid/#2a7868ca709b

      • Scheffer 27 mei 2017 om 08:34 - Antwoorden

        Ha, wie weet/kent nog de boeken van meester tekenaars/futuristen de gebroeders Robert en Rudolf Das. Ik heb er 3 van hun opvolgende publicatie projecten. Inmiddels antiquarisch! Prachtig te lezen met mijn kleinzoon. Daar staan diverse ontwerpen van energie-eilanden met gecombineerde energie-typen. Ook de uitbreiding van schiphol erop. En nieuwe grote watervliegtuigen. De gebroeders hoefden zich niet druk te maken over EROEI , energiedichtheid, economische en planologisch haalbaar.

  4. @R.Bijsterveld. 24 mei 2017 om 14:24 - Antwoorden

    @ Mr. Wiersma. 2/43 am
    Vroeger als kind had ik een speelgoed locomotiefje met
    veer aandrijving. Na 10 meter moest je die weer opnieuw
    opwinden. Ook had ik een opwind horloge. Helemaal uit
    de mode.

    • Wiersma 25 mei 2017 om 02:35 - Antwoorden

      @Bijsterveld: Beton is ook ‘even’ 1500 jaar ‘uit de mode’ geweest.
      Lees: vergeten technologie.

      En als je kijkt naar de hvh energie van 1 liter water op 100 meter (val) hoogte dan is dat de meest minste vorm van energie opslag. En toch wordt dat massaal gebruikt…

      Daarbij zijn er nog wel meer vergeten technologieen zoals de waterlift. Hier heb ik het ook al eens over gehad. ‘Negatieve zwaartekracht’: water.
      Schepen weten er alles van. En de bouwers van pyramides ws ook.

      Hoe kun je een steen van 100 ton omhoog laten ‘vallen’?

      Als je hier niet over nadenkt dan is het antwoord: dat kan helemaal niet!
      Als je er wél over nadenkt: dan kan het ineens wel!
      En ws hebben ze dat duizenden jaren voor Christus al gedaan.

      Nu? Vergeten technologie.
      Om het simpel te zeggen: water is ten opzichte van lucht ‘negatieve zwaartekracht’.
      Kun je hier iets mee? En zo ja, wat?

      Misschien waren de oude Egyptenaren wel veel betere waterbouwers dan de Nederlanders nu. En dat in de woestijn. Ik sluit het niet uit.
      Men weet immers nu nog steeds niet precies hoe ze die pyramides gebouwd hebben. Hoe krijg je zulke zware stenen omhoog etc.

  5. Boels 24 mei 2017 om 08:13 - Antwoorden

    Kijk eens naar de verschillen tussen prognose en productie:
    http://www.windparkkubbeweg.nl/molens.php?taalid=1

  6. Wiersma 24 mei 2017 om 02:43 - Antwoorden

    Zo, wat een verhaal zeg!

    Ok, ik doe hem nog eens een keer want de heer A. Noniem lijkt veel verstand te hebben van energie opslag.
    Let wel: ik ben hier al een paar keer eerder om ‘afgemaakt’ hoor, maar nog steeds ben ik nog niet geheel overtuigd van het feit dat elastische energie geen enkele functie zou kunnen hebben.
    Dus komt ie weer: in hoeverre kan elastische energie een rol spelen in energie opslag?
    In de vorm van stalen veren, of desnoods rubber bands etc.
    Al dan niet in combinatie met vliegwielen etc.

    Hierbij moet je ook echt denken aan grootschalig, dus paar hectares land per provincie of zo. Veren hebben – hoe dan ook- een hoop voordelen:

    – Razendsnel op- of ontladen,
    – kunnen grote krachten aan,
    – zijn in principe ‘onbeperkt uit te breiden’,
    – kunnen vele vormen en afmetingen hebben,
    – nemen weliswaar ruimte in (land) maar kunnen ondergronds geinstalleerd worden zodat geen land verloren hoeft te gaan,
    – kunnen desnoods in drijvende vlotten op meren of zee gebouwd worden,
    – hebben een enorm hoog rendement (~99%) ,
    – zijn stil, vervuilen het landschap niet, natuurvriendelijk dus,
    – onderhoudsvriendelijk/weinig onderhoud(?),
    – gaan lang mee, (honderden) miljoenen keren op- en afspannen,
    nou ja, en en en.

    Nadelen zijn er ook natuurlijk: het kost veel hoogwaardig staal.
    Maar misschien zijn er tegenwoordig ook wel ‘rubber achtige’ nano-materialen die veel sterker, duurzamer, lichter, goedkoper zijn dan bijvoorbeeld rubber.

    Kortom: de vraag blijft wat rondspoken. Temeer daar ik zelf (nog) niet écht kan vinden wat het ware rendement is, de kosten, nadelen waar ik nog niet aan gedacht heb enzovoorts.

    Het lijkt wat een vergeten technologie, terwijl in het verleden er oorlogen mee gewonnen zijn en hele beschavingen zijn gered (katapult, pijl en boog etc) .

    De vraag is dus eigenlijk: ben ik een dromer? 🙂
    Of is er toch ‘iets’ mee te doen?
    Of is het leuk bedacht maar zeer onrealistisch?

    Bij voorbaat hartelijk dank.

    • Boels 24 mei 2017 om 08:08 - Antwoorden

      “Of is het leuk bedacht maar zeer onrealistisch?”

      Leukdenken is voorbehouden aan groen en ja dat is volledig onrealistisch.

    • Hans Erren 26 mei 2017 om 14:15 - Antwoorden

      Er zijn plannen voor een ondergrondse magneetring, maar altijd de vraag beantwoorden: “Wat is de prijs per kWu, en zijn er geen goedkopere oplossingen denkbaar?”

  7. Hetzler 23 mei 2017 om 17:52 - Antwoorden

    @Foei. Het is altijd uitkijken geblazen, want de diverse bronnen lopen nog wel eens uiteen mede afhankelijk van hun definitie. Als is ik de cijfers van de IEA erbij pak dan vind ik omgerekend voor 2014: 56.74 tonne of oil equivalent = 2375.59032 gigajoule
    http://www.iea.org/Sankey/index.html#?c=Netherlands&s=Final consumption
    Compendium voor de leefomgeving komt met 3.255 voor 2013 http://www.clo.nl/indicatoren/nl0201-energiebalans-nederland-stroomdiagram?i=6-40
    Lastig dus

  8. Foei 23 mei 2017 om 16:05 - Antwoorden

    Een heel interessante uiteenzetting. Helaas een miskleun. Het bruto energieverbruik van Nederland is veel minder dan 4701 PJ. Het netto verbruik ongeveer 2100 PJ.

  9. Jef Reynen 23 mei 2017 om 14:01 - Antwoorden

    De cijfers van de anonieme blogger kunnen een zeer beperkt publiek aanspreken.
    Waar het echter om gaat :
    CO2 is geen vervuiler,
    CO2 is plantenvoedsel, we moeten eerder de concentratie opvoeren,
    CO2 is niet de oorzaak van klimaatschommelingen,
    CO2 is niet de oorzaak van opwarming van de planeet,
    althans niet in de mate als wordt beweerd.
    Voor 2maal CO2 een opwarming van o.o3 C.
    Vanmorgen zag ik een opsomming van discussie punten, om aan de klimaat alarmisten een tegenwoord te geven.
    Het begint met de argumentatie dat CO2 niet een gevaar is voor de mensheid , in tegendeel.

    https://www.cfact.org/wp-content/uploads/2017/04/Climate-Talking-Points.pdf

    • Henk 23 mei 2017 om 14:43 - Antwoorden

      Waar het om gaat is natuurlijk dat Jef Reynen dat allemaal uit zijn duim zuigt

      • Chemical 23 mei 2017 om 15:53 - Antwoorden

        Maar wat vindt procesoperator Henk nu van deze bijdrage van A. Noniem? Ook allemaal uit de duim gezogen?

        • peter r 25 mei 2017 om 09:47 - Antwoorden

          Henk noemt zich een bezorgde burger als het over AGW gaat,maar als het over het miljardenverslindende en falende klimaatbeleid gaat is hij plotseling stil en niet meer bezorgd.

    • janroos1 23 mei 2017 om 14:56 - Antwoorden

      Duimpje omhoog of omlaag vind ik zo ongeveer het domste aan Climategate. Maar om een zekere Jef Reynen 2 thumb up te geven is nog dommer. Want zijn opmerkingen zijn klinkklare onzin.

      • David 23 mei 2017 om 15:58 - Antwoorden

        Dit soort opmerkingen voegt niets toe. Is dus pure vervuiling.

  10. Marc 23 mei 2017 om 12:47 - Antwoorden

    Het probleem is nog veel groter wanneer de CV ketel wordt uitgefaseerd en er massaal lucht-water warmtepompen geïnstalleerd worden. Als het dan flink koud is daalt de COP en is verwarmen inefficiënter dan de CV-ketel.

    Gezien het totale energieverbruik voor warmteopwekking zou het meer voor de hand liggen om meer focus te geven aan warmtenetten, geothermie, warmte-opslag in aquifers. Luchtwarmtepompen zouden in de toekomst ontmoedigd moeten worden omdat het elektriciteitsverbruik in de winter enorm gaat toenemen met alle consequenties voor de beschikbaarheid van bank-up centrales / opslag.

    • Marc 23 mei 2017 om 12:48 - Antwoorden

      Wat @R.Bijsterveld dus ook al aangaf …

    • David 23 mei 2017 om 13:06 - Antwoorden

      Als op de weg wordt voortgegaan van windmolens en zonnepanelen dan is opslag van energie in de vorm van H2 of CH4 noodzakelijk. Bij die conversie gaat minstens de helft van de energie verloren, die warmte zou dan in stadsnetten gepompt kunnen worden. Dure aanleg. Die vertikale steden van de eco-modernisten zijn dan hard nodig.

    • Guus Derksen 23 mei 2017 om 13:24 - Antwoorden

      @David, die verticale steden van jou doen me denken aan de ‘verticale tuinen’ die er zitten aan te komen. Zeker als de verwachtte mini ijstijd er is, zal kweek van groente e.d. in hoge gebouwen waarschijnlijk noodzakelijk zijn en dat schijnt erg veel energie te gebruiken. Moet ook nog worden meegeteld.

  11. Ronel 23 mei 2017 om 12:26 - Antwoorden

    Maar met een flinke bubs subsidiegeld kun je het allicht toch proberen….
    http://www.dvhn.nl/drenthe/Boer-uit-Odoorn-verkoopt-zijn-stroom-aan-buurt-22232654.html

  12. Scheffer 23 mei 2017 om 11:36 - Antwoorden

    De ondergrondse auteur A. Noniem en de onbekende gegevensbron afkomst fascineert. Het zal toch niet een ondergrondse werknemer-dissident van het huidige LinkGroene anti-kernenergie-research en windenergie gefocusseerde ECN en hun beleid zijn? Dan is er een stap voorwaarts gemaakt!

  13. David 23 mei 2017 om 11:05 - Antwoorden

    Er is geen sprake van energietransitie = voorraadtransitie want die nieuwe “voorraden” energie zijn er niet. Wel is er kapitaaltransitie van arm naar rijk waarmee we de weg naar een nieuw feodaal stelsel zijn ingeslagen. De nieuwe definitie van slavernij: “na aftrek van vaste lasten geen cent overhouden”. Het energiebeleid is een aaneenschakeling van tegenstrijdigheden. 1. men wil de aarde (exploitatie) ontzien maar kiest een energiesysteem dat extreem (100 x meer) grondstoffen benodigt (staal, beton, koper…)
    2. men zegt de natuur te beschermen maar kiest een energiesysteem dat juist heel veel land nodig heeft en natuur in industriegebied verandert daarmee de habitat van dieren vernietigend. Men wil de CO2 concentratie in de atmosfeer verlagen terwijl meer de aarde juist vergroent.
    3. men focust op de elektrische energie van huishoudens maar dat is slechts 2,5% van het geheel.
    4. milieuorganisaties roepen dat technologie alleen het niet redt maar een “mentaliteitsverandering” noodzakelijk is.
    Conclusie: dit is activisme, het gaat om controle en macht. Niet het milieu of het klimaat staan op het spel maar onze vrijheid.
    De energietransitie is een machtsgreep van de elite.

  14. Scheffer 23 mei 2017 om 09:33 - Antwoorden

    Prima intelligent stuk tot ontmanteling van het heilloze beleid / utopie van de “duurzame” energietransitie in Nederland! Met dergelijke Rotmans-kritische analyses / conclusies moet je de domme Nederlandse Links -Rechts politici niet lastig vallen. Er is vooral door rijke investeerders en aandeelhouders veel geld te verdienen aan dergelijke “duurzame” idiotie, echter wel op kosten van de consument en belastingbetaler die de sterk stijgende energiekosten/-lasten (naar voolbeeld van Duitsland) moet dragen. Rijk wordt daardoor rijker, arm wordt armer. Vroeger kwam Links op voor de armen en voor het volk zonder stem. Nu steunt Links de rijken en maken door propaganda het volk monddood.

  15. @R.Bijsterveld. 23 mei 2017 om 09:29 - Antwoorden

    Prima overzicht.
    Ik heb een opmerking.
    Het streven is om de huizen elektrisch te verwarmen,
    al dan niet met warmtepomp.
    Daardoor zal het jaarlijkse elektriciteit verbruik per huishouden verdubbelen.
    Maar niet gemiddeld over een jaar, maar verviervoudigd in een paar wintermaanden.
    Dat vraagt veel extra opwekcapaciteit van het elektriciteit productie park en opslagcapaciteit bij gebruik van windmolens of zo.
    Dat vervolgens 9 maanden per jaar niet nodig is

    • Alex Borstlap 23 mei 2017 om 16:17 - Antwoorden

      Wat is het gemiddelde stroomverbruik voor een gezinswoning in Nederland? Ik meen gelezen te hebben rond de 5000 KWh. Hier in Noorwegen ligt het rond de 20.000KWh. Koken gaat op stroom en de meeste verwarming ook, al wordt er nog een hoop bijgestookt met hout. En natuurlijk sinds een paar jaar het opladen van de hier in groten getale rondrijdende electrische auto’s.

      • Boels 23 mei 2017 om 17:46 - Antwoorden

        Het was per huishouden gemiddeld 3500 kWh en het moet naar 3000 kWh 😉

        • Ivo 25 augustus 2017 om 07:39 - Antwoorden

          en gasloos zal ongeveer 10Mwh zijn

  16. Boels 23 mei 2017 om 09:00 - Antwoorden

    Helder stuk!
    De valkuil van het gemene gemiddelde (“gemiddeld” gaan we niet dood) is ook hier echter niet ontweken.
    Voor windenergie moeten de windkrachtgegevens aangepast worden aan de karakteristieken van de windturbine: de windsnelheid moet op nul gesteld worden buiten het gebied van de “cut-in” en “cut-out” specificities.
    Voor de turbines van het pas operationeel geworden windpark Gemini betekent dat:
    – windsnelheden lager dan de “cut-in” van 3,5 m/s moeten op nul gesteld worden.
    – windsnelheden boven 11,5 m/s moeten op 11,5 m/s gesteld worden (maar bij de “cut-out” windsnelheid van 32 m/s op nul).

    • Boels 25 augustus 2017 om 03:12 - Antwoorden

      Dit is dee meest misleidende opmerking van wind- en zonfanaten: de wind waait en de zon schint altijd wel ergens.
      Kabels leggen om zonne- en windparken met elkaar verbinden als het ergens niet waait en de zon niet schijnt is tot daar aan toe.
      Groene intelligentie gaat niet zover dat ze beseffen dat dan het aantal windturbines en het oppervlak aan zonnepanelen tot 9 maal vergroot moet worden om de naburen te kunnen voorzien van energie.
      Maar zelfs dan: wat doe je met de overcapaciteit als het bij gelegenheid over waait en de zon overal schijnt?

Geef een reactie

Solve : *
18 × 28 =


Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.

Door deze site te gebruiken, gaat u akkoord met de opslag en verwerking van uw gegevens en gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten