Klimaatplannen kabinet irrealistisch en onhaalbaar

Hugo Matthijssen

Hugo Matthijssen

De ambities zijn groots. De partijen hebben er lang over gedaan. Maar de plannen voor het terugdringen van fossiele brandstoffen zijn, energetisch gezien, irrealistisch en onhaalbaar. De “groene” energiebronnen zijn eenvoudigweg niet energie-intensief genoeg.

Plannen

– Het kabinet wil in Europa een emissiereductie afspreken van 55 procent in 2030.

– Een nationaal klimaatakkoord moet zorgen voor een reductie van 49 procent in 2030.

– Woningcorporaties krijgen een korting van 100 miljoen op de verhuurdersheffing om te zorgen voor woningisolatie.

– Uit de rijksmiddelen is zo’n 4 miljard beschikbaar voor de transitie naar schonere energie.

– Belastingen op energie worden groener.

– Kolencentrales gaan uiterlijk in 2030 dicht.

– Meer kavels voor windenergie op zee.

– Nieuwe woningen niet meer op gas.

Huidige situatie

In 2016 kwam 5,8% van onze elektriciteitsproductie uit wind en zon. Maar om deze weersafhankelijke stroom op het net te kunnen gebruiken, moet men wèl over voldoende fossiele centrales beschikken. Die moeten worden teruggeregeld als deze bronnen pieken, en worden opgestookt als er te weinig wind is en de zon het laat afweten. Bijvoorbeeld in een nacht met weinig wind en in de winterperiode als er sprake is van een stationair hogedrukgebied met veel mistvorming.

Kennelijk is men zich er onvoldoende van bewust dat het grootste deel van de nu ingezette hernieuwbare bronnen elektriciteit produceren en niet voor andere doeleinden geschikt zijn. Bedenk daarbij ook dat de hernieuwbare 5,8% van onze stroomproductie niet meer is dan 1% van ons huidige energiegebruik.

De energieproductie in de vorm van elektriciteit is op dit moment 20% van het totaal finale energiegebruik*)

en een zeer klein deel daarvan kwam van wind en zon. Ook komt er nog een kleine bijdrage uit kernenergie, aardwarmte en waterkracht. Maar feit is dat meer dan 80% van ons energieverbruik komt van aardgas, kolen en olie. Dat zijn op dit moment de belangrijkste energiebronnen voor transport, huisverwarming alsook voor de elektriciteitsproductie.

Waarmee denkt het kabinet in de toekomst energie te produceren?

Laten we eens kijken naar de praktijk van wat hernieuwbare energie wordt genoemd.

Als eerste windenergie. Het nieuwe windpark Fryslân zal door het jaar heen in de praktijk niet meer leveren dan 0,192% van ons totale energiegebruik. En dát voor 1,5 miljard subsidie! Zie hier.

Zonnepanelen: 400.000 zonnepanelen leveren door het jaar heen net zoveel stroom als de Eemshavencentrale in 60 uur. Zie hier.

Maar het kabinet gaat groots inzetten op wind op zee. Er zijn deskundigen die aangeven dat wind op zee de toekomst is. Maar helaas, de praktijk is anders. Het grootste windpark in de Noordzee levert in de praktijk ongeveer 0,22% van ons totale energiegebruik. Zie mijn artikel over Gemini:

Gezien het bovenstaande is het dan ook raadzaam om voor de levering van dit windpark uit te gaan van meer realistische cijfers van ongeveer 38%. Daarmee komt het windpark op een levering van 596.600 huishoudens uit en een stroomproductie die niet meer dan 0,22% van ons totale jaarlijkse energieverbruik bedraagt. En dan is er nog geen rekening gehouden met de inpassingsverliezen en de extra netwerkkosten om de windpieken snel te kunnen transporteren.

(Daarbij wordt opgemerkt dat bij deze berekening nog niet is uitgegaan van het totale finale energieverbruik maar van het totale energieverbruik*) zou je dat wel doen dan was de uitkomst ongeveer 0,3%)

Met andere woorden, vol inzetten op wind op zee is ook geen optie. Ook al zet je de hele Noordzee vol, dan nóg kom je niet veel verder dan enkele procenten van ons huidige energieverbruik.

Met wind en zon gaat het dus niet lukken. Deze bronnen zijn niet energie-intensief genoeg en te weersafhankelijk. Meer informatie daarover is o.a. hier te vinden.

Zelfs de huidige kopers van “groene windstroom” krijgen uit ons stroomnet de helft van de tijd elektriciteit uit centrales, omdat die windstroom niet altijd beschikbaar is. Windmolens beginnen pas echt wat te op te leveren bij het begin van windkracht 4, omdat de stroomproductie van windmolens afhankelijk is van de windsnelheid tot de 3e macht.

Kopers van groene stroom krijgen meer dan de helft van de tijd hun stroom uit fossiele centrales. In het artikel ‘Hoe objectief is de consumentenbond nog?’ kun je goed zien hoe dat komt.

Hier een stukje van de tekst geschreven door de deskundige van de consumentenbond naar aanleiding van mijn vragen:

“Beste heer Matthijssen, via de hoofdredacteur van de Consumentengids ontving ik een notitie van uw hand waarin u ingaat op ons onderzoek Duurzaamheid stroomleveranciers. Bij de Consumentenbond ben ik degene die – samen met de partnerorganisaties – het onderzoek uitvoert, en ik ben de auteur van het artikel in de Consumentengids van november. Ik wil daarom graag een reactie geven op uw notitie.

U noemt daarin aan aantal zaken, met als hoofdlijn dat een fluctuerende bron als windenergie moeilijk in te passen zou zijn in een vraaggestuurd elektriciteitsnetwerk. In ieder geval kan ik beamen dat het elektriciteitsnetwerk natuurlijk inderdaad vraaggestuurd is. Maar in tegenstelling tot wat u stelt geeft dat niet per definitie onbalansproblemen bij het inpassen van windenergie.

De capaciteitsfactoren die u noemt zijn ons ook bekend: bij windmolens op land bedraagt die inderdaad ongeveer 25% (aan de kust richting 30%, in Limburg juist lager), bij wind op zee is dat bij de bestaande windparken 41%, en gaat het bij hogere turbinevermogens en grotere afstand van de kust richting 50%. Bij zonne-energie bedraagt deze factor overigens slechts 11%, dus als u zou beweren dat windenergie niet in een elektriciteitsvoorziening zou passen dan geldt dat in versterkte mate voor zonne-energie.

Bron hier.

Als we de plannen van het nieuwe kabinet bekijken blijkt dat we nog eens 4 miljard extra, boven de 70 miljard die de uitvoering van het energieakkoord gaat kosten, in de transitie gaan investeren.

De vraag is dan ook wat daarvan in de huidige praktijk de opbrengst van bijv. windenergie zal zijn? Kijk je naar het windpark Gemini dan kunnen we van die 4 miljard net 0,3% van onze huidige energieproductie extra met windenergie opwekken.

Samenvattend

Op dit moment komt in de praktijk nog maar een zeer gering deel van onze energieverbruik uit wind en zon en meer dan 60% van de 5,9% hernieuwbare energie komt van biomassa.

In het energieakkoord wordt gestreefd naar 14% duurzame energie. Maar ook uit die plannen blijkt, dat daarvan iets meer dan 60% o.a. uit het zwaar gesubsidieerd verbranden van bossen in centrales moet komen. En dat is op de lange termijn zeker contraproductief wat de CO2-boekhouding betreft.

Bosverbranding is geen duurzame oplossing op de lange termijn. Bossen groeien veel te langzaam. Na ongeveer 40 jaar is een productiebos te oogsten. En als men de bomen daaruit in enkele seconden door de schoorsteen van de centrale jaagt, blijft er steeds minder bos over.

Nog los van de ecologie, uit de reportage bos als brandstof van Zembla blijkt dat in de VS nu al oudere bossen, waarin de lokale biotoop er meer dan 100 jaar over gedaan heeft om zich te vormen, in korte tijd door de pelletfabriek gaan. Na het kappen van deze natuurlijk ontwikkelde bossen, komen daarvoor in de plaats productiebossen, als er al nieuwe bomen worden aangeplant.

Terug naar het energiegebruik in Nederland. Zie daarvoor het volgende rapport van CBS. Daarin staat het volgende lezen:

Het verbruik van hernieuwbare energie in Nederland bedroeg in 2016 in totaal 125 petajoule (PJ). Biomassa leverde 79 PJ en dat is met bijna 63 procent van het totaal verreweg de grootste bron van hernieuwbare energie. Zonne-energie leverde 6,75 PJ, wind energie 29,95 PJ. Om dat even in de juiste verhouding te plaatsen: Het totale finale energieverbruik*) in Nederland was in 2016 2119 PJ. Van deze 2119 PJ kwam totaal 125PJ uit hernieuwbaar. Van deze 125 PJ hernieuwbaar kwam 63% uit het verstoken van wat biobrandstof heet waaronder voedselgewassen in de vorm van bio-ethanol en biodiesel, alsmede bomen uit de VS, Canada en Oost Europa etc.

Het aandeel wind en zon was samen niet meer dan 36,7 PJ hetgeen in totaal neerkwam op 1,73% van de totale energieproductie in 2016.

Wil men deze kabinetsdoelen halen dan is daarvoor maar één oplossing. En dat is met de huidige technologie alleen kernenergie. We kunnen niet doorgaan met het slopen van bossen. En met wind en zon gaan we het zeker niet redden.

Een van de belangrijkste vragen aan dit kabinet is dan ook hoe het aan energie wil komen om deze klimaatdoelstellingen te halen? Op dit moment lijkt wensdenken de belangrijkste pijler te zijn onder deze CO2-arme energiedoelen.

– – –

*) Er is nog een belangrijk punt dat momenteel veel verwarring geeft. Het CBS heeft in zijn cijfers een nieuwe rekenmethode gebruikt. Dit is de uitleg van het CBS.

Totale finale eindverbruik van energie

Voor de berekening van het aandeel hernieuwbare energie wordt, in overeenstemming met Europese afspraken, uitgegaan van het energetisch eindverbruik van energie. Dit is verbruik van energie door eindverbruikssectoren (industrie, huishoudens, diensten, landbouw en vervoer) voor energetische toepassingen. Dit is dus exclusief het gebruik voor niet-energetische toepassingen zoals aardolie als grondstof voor plastic en de verliezen bij energie-omzetting. Bij de berekening worden de rekenregels gevolgd uit de EU-Richtlijn Hernieuwbare Energie. Deze wijken wat af van de regels voor de nationale energiebalans en daardoor is het eindverbruik van energie in de statistiek hernieuwbare energie niet precies gelijk aan het energetisch eindverbruik uit de nationale energiebalans.

Bron CBS hier.

Dat betekent dat voor de berekeningen van het CBS nu wordt uitgegaan van 2119 PJ voor het totaal finale energieverbruik in 2015 werd nog uitgegaan van 3045 PJ voor het energieverbruik.

Uit info van het Compendium voor de Leefomgeving blijkt dat het totale energieverbruik 3045 PJ was.

In 2015 is het totale verbruik van energiedragers (3 040 petajoule; voorlopig cijfer) bijna gelijk gebleven ten opzichte van 2014 (3045 petajoule).

Zie hier.

Het zal duidelijk zijn dat als het CBS nu in haar statistieken gebruik gaat maken van het totaal finale energiegebruik van 2119 PJ dat men dan in 2020 veel makkelijker aan 14% hernieuwbare energie komt dan met de eerdere berekening van 3045PJ. Dat is iets om over na te denken.

Naschrift

‘Klimaatdoel nieuw kabinet is suïcidaal’.

In een interview op het Opinieblog van de Volkskrant verklaarde Marcel Crok: ‘Klimaatdoel nieuw kabinet is suïcidaal’.

Citaat:

Als je mensen op straat vraagt of zij vermindering van de CO2-uitstoot een goed idee vinden, zeggen ze uit volle borst: Ja! Maar het kabinet vertelt er niet bij hoeveel dat gaat kosten. Met mijn onderzoeksgroep heb ik berekend dat mensen in het jaar 2023, over 6 jaar al, aan CO2-reductie evenveel geld kwijt zijn als hun huidige vrij besteedbaar inkomen.

‘Bovendien gaat arm, dat toch al nauwelijks een vrij besteedbaar inkomen heeft, het veel meer voelen dan rijk, omdat arme mensen veel minder profiteren van klimaatsubsidies. Het is dus denivellerend. Daarom is het ook zo gek dat het concept van de Klimaatwet uit de hoed van links komt, namelijk van GroenLinks-leider Jesse Klaver en oud-PvdA-leider Diederik Samsom.

‘Met de voorgenomen CO2-reductie van 49 procent wordt een afkoeling bereikt van 0,0003 graden. In werkelijkheid is het afkoelende effect onmeetbaar klein. Dat betekent dus dat wij enorm veel geld gaan uitgeven om een niet meetbare uitkomst te bereiken.

Lees verder hier.

 


 

 

Door | 2017-10-11T15:59:52+00:00 11 oktober 2017|38 Reacties

38 Reacties

  1. John 11 oktober 2017 om 14:49 - Antwoorden

    “Windmolens beginnen pas echt wat te op te leveren bij het begin van windkracht 4,”
    Maak daar maar windkracht 5 van.
    Bij 7 geven ze 100% en 6 is het nog maar 50%.
    Fluctuerend, dat wel.

  2. Arthur Rörsch 11 oktober 2017 om 15:00 - Antwoorden

    Beste Hugo
    Bomen groeien inderdaad maar langzaam. Maar de één sneller dan de andere.
    In Ierland is in de jaren 80 een project opgesteld onder de titel ‘short rotary forest’. Weet je van het resultaat iets meer? Als ik me goed herinner ging het om snel groeiende populieren.
    Goed dat je verwijst naar het interview van Marcel Crok vandaag in de Volkskrant. Hoop dat iedere meelezer dit grondig doorneemt. De Volkskrant vraagt om commentaar. In het kader van de posting ‘oproep aan ongelovigen’ is een aanmoediging op zijn plaats aan meelezers om een reactie aan de Volkskrant aan te bieden.

  3. Hans Labohm
    Hans Labohm 11 oktober 2017 om 15:26 - Antwoorden

    Namens Arthur Rörsch

    Beste Hugo

    Bomen groeien inderdaad maar langzaam. Maar de één sneller dan de andere.
    In Ierland is in de jaren 80 een project opgesteld onder de titel ‘short rotary forest’. Weet je van het resultaat iets meer? Als ik me goed herinner ging het om snel groeiende populieren.

    Goed dat je verwijst naar het interview van Marcel Crok vandaag in de Volkskrant. Hoop dat iedere meelezer dit grondig doorneemt. De Volkskrant vraagt om commentaar. In het kader van de posting ‘oproep aan ongelovigen’ is een aanmoediging op zijn plaats aan meelezers om een reactie aan de Volkskrant aan te bieden.

    • Hugo Matthijssen 11 oktober 2017 om 16:40 - Antwoorden

      Beste Arthur

      Zie de reactie van Leffert duidelijk dat snelgroeiers niet effectief bijdragen aan CO2 reductie.

      En de volkskrant die past al snel een selectie toe wat het plaatsen betreft.

  4. raar 11 oktober 2017 om 16:09 - Antwoorden

    Is het niet mogelijk om punt voor punt een analyse te maken met een beoordeling van de kosten en de haalbaarheid? Nu staat er alleen maar dat het onhaalbaar is om dat op dit moment Gemini zo weinig opbrengt en dat Gemini zo duur was. Dat terwijl recente berichten aangeven dat windenergie op zee toch aanzienlijk goedkoper is geworden dan Gemini. Verder zijn er ook positieve zaken die ook benoemd mogen worden als het versneld afschaffen van de salderingsregeling en het per 2023 stoppen van subsidiëren van biomassabijstook.

    Zelf zou ik wel willen weten hoe haalbaar het is om alle kolencentrales in 2030 te sluiten, wat het kost om de huidige eigenaren af te kopen, wat het oplevert aan CO2 besparing.

    Wat vindt climategate van het vervroegd afschaffen van de salderingsregeling door vermoedelijk een systeem waarbij je steeds minder krijgt voor teruggeleverde stroom aan het net.

    Wat gaat het verbieden van de brandstofmotor per 2030 ons brengen in CO2 besparing en kosten (emissiearme auto’s zouden weer gestimuleerd worden).

    Hoe realistisch is het om de gebouwde omgeving in versneld tempo te isoleren en aardgas te ontmoedigen en in te zetten op warmtenetten en warmtepompen?

    Hoe realistisch is C2C wat voor 32% van de totale reductie (56 Mton) moet zorgen?

    Wat klopt er niet aan 49% reductie t.o.v. 1990 is 56 Mtom reductie. Volgens het CBS was de CO2 uitstoot toen 163 Mton (http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=70946ned&D1=0&D2=a&D3=0,17-18&HDR=G1&STB=T,G2&VW=T )

    • Michiel de Pooter 12 oktober 2017 om 00:27 - Antwoorden

      “Hoe realistisch is het om de gebouwde omgeving in versneld tempo te isoleren en aardgas te ontmoedigen en in te zetten op warmtenetten en warmtepompen?”.

      Helemaal niet.
      Zonder opgepompte subsidieprogramma’s, willen mensen juist helemaal geen geld steken in woningisolatie. Het duurt (zelfs met subsidie) erg lang, voordat je het geinvesteerde geld weer hebt terugverdiend. Vooral vrouwen hebben daar niks mee. Die hebben liever voor hetzelfde geld een mooie nieuwe keuken of een leuke badkamer.

      Verder kan een pannekoek begrijpen, dat als je 7 miljoen woningen op gaat schalen naar Energielabel A en B, alleen al door het grondstoffenbeslag en bouwmaterialen ergens anders op aarde een ecologische ramp gaat veroorzaken. Maar goed, dat heb je allemaal niet in de gaten, als je de aarde aan het redden bent.

  5. raar 11 oktober 2017 om 16:10 - Antwoorden

    Is het niet mogelijk om punt voor punt een analyse te maken met een beoordeling van de kosten en de haalbaarheid? Nu staat er alleen maar dat het onhaalbaar is om dat op dit moment Gemini zo weinig opbrengt en dat Gemini zo duur was. Dat terwijl recente berichten aangeven dat windenergie op zee toch aanzienlijk goedkoper is geworden dan Gemini. Verder zijn er ook positieve zaken die ook benoemd mogen worden als het versneld afschaffen van de salderingsregeling en het per 2023 stoppen van subsidiëren van biomassabijstook.

    Zelf zou ik wel willen weten hoe haalbaar het is om alle kolencentrales in 2030 te sluiten, wat het kost om de huidige eigenaren af te kopen, wat het oplevert aan CO2 besparing.

    Wat vindt climategate van het vervroegd afschaffen van de salderingsregeling door vermoedelijk een systeem waarbij je steeds minder krijgt voor teruggeleverde stroom aan het net.

    Wat gaat het verbieden van de brandstofmotor per 2030 ons brengen in CO2 besparing en kosten (emissiearme auto’s zouden weer gestimuleerd worden).

    Hoe realistisch is het om de gebouwde omgeving in versneld tempo te isoleren en aardgas te ontmoedigen en in te zetten op warmtenetten en warmtepompen?

    Hoe realistisch is C2C wat voor 32% van de totale reductie (56 Mton) moet zorgen?

    Wat klopt er niet aan 49% reductie t.o.v. 1990 is 56 Mtom reductie. Volgens het CBS was de CO2 uitstoot toen 163 Mton.

  6. P.Visser 11 oktober 2017 om 16:14 - Antwoorden

    Waar kan ik een gedetailleerd overzicht vinden van alle facetten van deze Energie Agenda met hun kosten?

  7. leffert oldenkamp 11 oktober 2017 om 16:28 - Antwoorden

    Ter aanvulling en antwoord op vraag Arthur Rörsch:
    Op dit moment wordt 68% van zogenaamd hernieuwbaar door biomassa geleverd. Biomassa stoot aanzienlijk meer CO2 uit dan aardgas of steenkolen.
    UIt FD maak ik op dat nog steeds wordt gedacht om kolencentrales met hout te gaan stoken. Het wordt dus dweilen met de kraan open. Veel stadsverwarmingen zijn al omgebouwd van aardgas op chips of pallets.
    Bossen hebben uitermate veel CO2 tot hun beschikking, immers we willen die 400 dpm naar beneden. Alle CO2 emissie van biomassa brandstoffen voegt zich bij de overmaat. CO2 neemt deel aan het vrije verkeer. Het huidige bos kan dat geheel niet aan. Omdat het bosareaal sterk afnemende is en bovendien in het overblijvende bos de aanwas met hout dalende is ( minder goede verjongingen, vervangen boomsoorten door slechtere groeiers etc.). Alleen met extra houtaanwas kan op den duur meer CO2 worden vastgehouden. Die extra houtaanwas valt pas te realiseren na lange tijd omdat er veel meer bos moet worden aangelegd en beter groeiende boomsoorten. Bovendien moeten bossen niet zo algemeen tot ver na een bij alle boomsoorten normaal optredende dalende aanwas ( te oude bossen) buiten de verjonging worden gehouden. In bosbouwtermen betekent dat de lopende aanwas weer moet stijgen.
    Steeds weer wordt bij berekeningen de vergissing gemaakt dat CO2 opgevangen in korte omloop gewassen ( landbouw, maar ook energieplantages) binnen de kortese keren door vertering weer terug is in de atmosfeer. Dat is geen opslag. Alleen is organisch materiaal dat al ver heen is met vertering ( CO2 dan al ontsnapt) kan ook nog sprake zijn van enige opslag. Maar dat vergt lange adem en levert weinig winst.
    Korte omloop populieren die voor biomassa worden gebruikt maken het probleem slechts groter. Alleen als bomen worden geplant voor permanente bossen ( met herplant plicht en gebruik van hout of houtvezels in duurzame producten) kan op de lange duur een beetje meer CO2 worden vastgehouden. Dan is een korte omloop minder effectief omdat volgens de groeicurve voor populier bij 60 jaar de optimale aanwas wordt bereikt (jongere bossen hebben meer weefsel dat in korte tijd weer verteert). Voor eiken ligt dat optimale moment ver boven de 100 jaar. Daarbij moet ook de volkomenheidsgraad ( dat wil zeggen nagenoeg volledige bedekking met bomen, wat ook gemengd kan zijn of in gevarieerde leeftijden).
    Dus korte omlopen met boomsoorten zijn geen oplossing.
    Vorig jaar werd het plan gelanceerd om in nederland 100.000 ha nieuw bos aan te leggen.Men ging bij de berekeningen ervan uit dat vanaf jaar 1 er een volledige vastlegging van CO2 zou zijn via alle weefsels. Dat klopt dus niet. 100.000 ha leg je niet in één keer aan, 25 jaar is realistischer ( gronden verwerven en gelden beschikbaar krijgen, plantmateriaal organiseren etc.) Men berekende toen dat er jaarlijks 4,5 megatonCO2 kon worden vastgelegd. In werkelijkheid kan pas over tientallen jaren 1 megaton per jaar worden vastgehouden, maar dan moet er regelmatig gedund worden, op tijd verjongd met goed groeiende boomsoorten en geen chips voor energie worden aangewend. Dan is het sommetje nog slechter. De plannen gingen ervan uit dat er wel biomassa te leveren viel. Maar ook dan nog blijft het peanuts met 100.000 ha nieuw bos. Immers in de atmosfeer zit 750 Giga ton Co2 en 1 megaton is dan voor de huidige CO2 ppm waarden dan nog bijna niets. Er moet dus veel meer en beter bos komen.

  8. Hugo Matthijssen 11 oktober 2017 om 16:33 - Antwoorden

    Raar
    Als je de kolencentrales sluit dan moet je daarvoor een vervanging regelen die ongeveer even energie-intensief is.
    Dan heb je 2 opties
    1e gascentrales Methaan CH4 bestaat uit een deel koolstof en 4 delen waterstof dus minder CO2 uitstoot als dat je doel is of
    2e kernenergie
    Helaas gaan de meeste politieke partijen er van uit dat ze het wel kunnen regelen met wind en zon.

    Biomassa bijstook zou per direct verboden moeten worden nog 6 jaar doorgaan is onacceptabel de schade is nu al groot te noemen.
    Zelfs in de bossen van staatsbosbeheer.

    De salderingsregeling is bij de versnelling van het plaatsen van zonnepanelen als snel niet meer haalbaar.
    In de zomermaanden komt er in Duitsland nu al zoveel stroom op het net dat ze een groot deel daarvan exporteren.
    Als wij straks gelijktijdig pieken kun je deze stroom niet meer op het net kwijt en zal de marktprijs negatief worden.
    Toch willen dan de eigenaren van zonnepanelen de stroom in de winter als die uit centrales moet komen en rond de 5 tot 7 cent per kWh productie kost van het net plukken.
    Nog even en de energiemaatschappijen gaan hun centrales dan zelf sluiten. De opbrengst van hun stroom daalt dan beneden de kostprijs. Daarom werkt Duitsland nu met Bruinkool en spinning reserve.
    Dat betekent dat de energievoorziening van Nederland binnen de kortste keren vast zal gaan lopen.
    Het is absoluut niet realistisch warmtepompen vragen stroom en dat is er binnen de kortste keren niet meer als we zo doorgaan.
    wat warmtenetten betreft kijk eens naar dit artikel https://www.climategate.nl/2017/05/aardwarmte-nederland-ongekende-risicos-doos-pandora/
    en
    http://www.dvhn.nl/groningen/Waarschuwing-over-aardwarmte-in-bevingsgebied-komt-als-schok-22359146.html
    Isoleren is prima maar bedenk ook waar je de warmte moet laten in de zomer en zorg voor een goed regelbare ventilatie.

  9. Pieter 11 oktober 2017 om 16:47 - Antwoorden

    Diep en diep triest dat na de langste onderhandelingsperiode in dit land Rutte 3 met zulke schandalige plannen durft te komen.
    De lastenverzwaring van Rutte 2 van 20 mrd gaat gewoon door. Dat iedereen er 1% op vooruit gaat is ongeloofwaardig als je het lage BTW tarief met 50% verhoogd en de hypotheekrenteaftrek versneld beperkt .Voeg daar de afschaffing van de wet Hillen bij en je ziet hoe onbetrouwbaar onze overheid is.
    De plannen voor het klimaat zijn ronduit lachwekkend, ware het niet dat de burger de rekening krijgt gepresenteerd van de “verduurzaming”. Vooralsnog wil de temperatuur op aarde niet stijgen, ondanks de modellen van het IPPC en het akkoord van Parijs.
    Het willen sluiten van alle kolencentrales is pure onzin en volstrekt onhaalbaar. Op deze site is voldoende aangetoond dat zonnenergie en windmolens geen alternatief zijn. Wie vertrouwen heeft in deze plannen heeft geen hersens.

  10. Hugo Matthijssen 11 oktober 2017 om 16:54 - Antwoorden

    Deze reactie van een dispatcher zag ik vandaag op Linked in hij is denk ik duidelijk genoeg.

    ” Mischa van Dijk Ik ben benieuwd wat dit allemaal teweeg gaat brengen. De markt is inmiddels zo verziekt dat er geen geld meer te verdienen is met elektriciteit produceren en dus zal en geen enkel commercieel bedrijf geld gaan inversteren in opwekkingscapaciteit. Ook op onderhoud zal bespaard worden waardoor de betrouwbaarheid sterk zal teruglopen. En dit terwijl er nog heel lang conventioneel opwekvermogen (draaiend- en stilstaandreserve) nodig zal zijn zolang er geen reëele mogelijkheid is om energie grootschalig op te slaan.
    De meeste hier hebben mijn artikel wel al eens gelezen maar hier alsnog de link

    https://www.linkedin.com/pulse/de-energietransitie-waar-willen-we-naartoe-met-wind-en-van-dijk/

    Alle zogenoemde “geleerde” kijken puur en alleen maar naar het gevaarlijke en dodelijke gemiddelde.

    Dit zal uitlopen op een groot fiasco en dan worden er ook vervolgens handvatten gegeven aan partijen zoals urgenda e.d. door dit alles in een wet vast te leggen. Zodat ze de staat straks wederom kunnen aanklagen.
    Te droevig voor woorden dit, maar de trein is inmiddels op hol geslagen en is niet meer te stoppen, de controle is voledig kwijt….een trein ontspoort dan meestal.”

  11. David 11 oktober 2017 om 17:10 - Antwoorden

    I.H.A : zijn de lagere inkomensklassen relatief meer de pineut als de kosten van basis levensbehoeften stijgen. En energie is zo’n behoefte: zonder kunnen we op deze breedtegraad niet overleven. De energietransitie is dan ook op te vatten als een machtsgreep van de elite. De midden en onderklasse wordt de armoede in gestuurd door hun energie af te knijpen. Te vrezen valt dat bij implementatie van de klimaat- en energieplannen de samenleving instort.
    Voorbeeld: op ons onderwijssysteem is van alles aan te merken maar een opmerkelijk feit is dat wij ons kunnen permitteren om mensen 20 jaar aan het arbeidsproces te onttrekken om ze piloot, chirurg, ingenieur etc te maken. Maar als we spierkracht moeten inzetten is dat voorbij, daar heb je geen scholing voor nodig. De elite is dus ook nog eens zeer dom, ze zagen aan hun eigen wortels.

  12. Eelke Piers 11 oktober 2017 om 17:37 - Antwoorden

    1 standaard kubieke meter gas heeft een verbrandingswaarde van 35,17 MJ
    1 kWh heeft een energie inhoud van 3,6 MJ.
    1 m3 aardgas kost ongeveer 0,65 euro.
    1 kW elektriciteit 0,21 euro
    ! m3 aardgas geeft dezelfde warmte als 9 kW
    Het is dus of 1,80 voor een elektrische verwarming of 0,65 voor gas
    Het wordt dus erg duur stoken voor die huizen zonder gasaansluiting. Maar ze kunnen zich troosten: het levert de regering veel geld op. Dus gaat de belasting omlaag

    • raar 11 oktober 2017 om 17:58 - Antwoorden

      Zeker nog nooit van een warmtepomp gehoord.

      • raar 11 oktober 2017 om 19:41 - Antwoorden

        Gezien het aantal minnetjes snappen mensen de warmtepomp blijkbaar niet.
        Bij een warmtepomp haal je de warmte uit de lucht of bodem. De COP waarde zegt wat over de efficiëntie. Bij een COP van 4,5 krijg je bij 1 kWh elektrische input 4,5 kWh output waarbij dus 3,5 kWh aan warmte uit de lucht of bodem wordt gehaald. Omdat de COP afhankelijk is van het te overbruggen temperatuurverschil spreekt men ook wel over seasonal cop waar de gemiddelde efficiëntie inclusief alle benodigde hulpenergie wordt geduid. Vooral bij lucht warmtepompen is dat van belang omdat daar de te overbruggen temperatuurverschillen veel meer fluctueren dan bij geothermische warmtepompen.

        Dus om met elektriciteit net zoveel warmte als 1m3 gas op te wekken is er bij een COP van 4,5 2 kWh aan elektriciteit nodig.
        Uitgaande van de cijfers van Eelke is het dan € 0,42 voor elektrische verwarming met warmtepomp en € 0,65 voor gas. Dat verschil gaat groter worden omdat de EB voor gas omhoog gaat en voor elektriciteit omlaag.

        • henkie 12 oktober 2017 om 00:11 - Antwoorden

          Beste raar,
          je verhaal over de warmtepomp klopt. Maar je laat een belangrijk aspect buiten beschouwing: het verschil in aankoopprijs. Een warmtepomp (WP) met een capaciteit van 10kW (thermisch, dus met verrekening van COP) kost al gauw 20.000 Euro. Voor 800 Euro heb ik een gasketel met 25kW vermogen. Uitgaande van je eigen berekeningen, kom ik uit op een terugverdien tijd van 6 jaar voor je in de plus komt met een WP. Mijn gasketel loopt nooit op zijn tenen, jouw Wp doet dat in de winter bijna continu, zeker als hij ook voor warm douche water moet zorgen. Hoe lang gaat jouw warmtepomp dan mee? Mijn gasketel kan gemakkelijk 15 tot 18 jaar halen. Toevallig heb ik zelf een 8 en een 10kW warmtepomp, en kan je uit eigen ervaring vertellen dat het niet allemaal rozengeur en regenbogen zijn. Onderhoud van het systeem kost veel aandacht en geld. Het systeem maakt gebruik van grondwater, en met name de primaire warmtewisselaar is een bron van zorg ivm vervuiling/aanzettingen, en daardoor bevriezing van het secundaire systeem plaats kan vinden. Verder vergeet je te vermelden dat wanneer je boven de 10.000kWh elektriciteit gebruik per jaar komt, je minder energie belasting gaat betalen (+- 50%). Opeens kan die Tesla voor de deur gezet worden door de thermostaat hoger te zetten;). met vriendelijke groet, gekke henkie

          • raar 13 oktober 2017 om 14:51

            @Henkie, ik vergat niks te melden, ik reageerde slechts op de verkeerde voorstelling van zaken van Eelke en heb me niet uitgelaten over investeringskosten en terugverdientijden. Ook heb ik zelf geen warmtepomp maar die CV ketel van € 1000,-
            Blijkbaar is er toch behoefte aan een wat vollediger verhaal dus ik zal iets meer info verstrekken.

            Overigens zijn open systemen uit uw voorbeeld waarbij gebruik wordt gemaakt van grondwater niet representatief voor toepassing in woningen. Gesloten systemen zoals toegepast in woningen, zijn niet gevoelig voor vervuiling en aanzettingen. Verder zal de hoofdmoot uit lucht water warmtepompen bestaan.
            Huishoudens verbruiken in het algemeen ook geen 10.000 kWh aan elektriciteit. Nieuwbouwwoningen zullen zo’n 3000 kWh gemiddeld aan warmtebehoefte hebben wat zich – uitgaande van een luchtwarmtepomp met een SCOP van 3 – vertaalt in 1000 kWh elektriciteitsverbruik.

            Geothermische systemen zullen maar weinig toegepast worden omdat ze in aanschaf duur zijn, boringen duur zijn zodat je inderdaad in de buurt van de door jou genoemde € 20.000,- komt.
            Terugverdientijden zijn daarom niet ideaal.

            Voor sanitair warm water is geen enkele warmtepomp ideaal vanwege lagere COP door een hoger te overbruggen temperatuurverschil (behalve in de zomer dan).

            Voor nieuwbouw zal er per 2020 overigens weinig keus zijn als de EPC waarde naar 0 gaat en er is geen warmtenet in de regio. Met jaarlijks 50.000 aan nieuwe woningen verwacht ik minimaal 25.000 lucht warmtepompen per jaar extra die van stroom voorzien moeten worden die jaarlijks 25 GWh extra aan stroom verbruiken in de wintermaanden. Gelukkig waait het in de winter harder dan in de zomer en kan die piek aan windstroom straks toch nog nuttig ingezet worden.
            Overigens kan dat gemiddelde verbruik van 3000 kWh aan warmte nog dalen nu de salderingsregeling er af gaat. Het is dan interessant om zwaarder te isoleren omdat de stroom in de winter gewoon geld gaat kosten. Zielig voor de 0-energiewoningbezitters die straks een energierekening krijgen maar terecht.

  13. Hetzler 11 oktober 2017 om 17:42 - Antwoorden

    Er werd op het NOS-journaal van gisteren 8 uur iets opmerkelijks gezegd: ‘als het klimaatprobleem niet bestond, dan hadden we nog meer geld over voor koopkrachtstijging.’
    Wat zo ergerlijk is, is het gegeven dat er continue wordt gesuggereerd wordt dat er een klimaatprobleem zou zijn. Waar is dat probleem dan?

    • J van der Heijden 11 oktober 2017 om 19:25 - Antwoorden

      Jeroen

      Het probleem is duidelijk voor iedereen die zijn ogen open wil doen, maar niemand zo blind als iemand die niet wil zien

  14. David 11 oktober 2017 om 18:17 - Antwoorden

    Gisteren lopend over de energiebeurs in den Bosch hoorde ik van een deskundige dat cremeren 60 kuub gas kost.

  15. Hans Erren 11 oktober 2017 om 18:34 - Antwoorden

    Welke kamerleden zijn klimaatskeptisch?

  16. gerry breukelman 11 oktober 2017 om 18:59 - Antwoorden

    Hoe kan het bestaan dat onze overheid steeds weer inzet op het terugdringen van CO2, terwijl India, Pakistan, Rusland en Amerika er eigenlijk niets mee doen? Hoe kun je in hemelsnaam als een klein landje de ambitie hebben dit te verwezenlijken. Hoe dom en blind moet je als overheid zijn om hier miljarden in te investeren, terwijl in China er om de twee weken een kolen-gestookte centrale wordt opgeleverd. Om nog maar te zwijgen over de 200 in aanbouw zijnde kerncentrales. China word straks naar mijn mening een grote exporteur van energie. Is er dan niet een Kamerlid die een site van Climategate / De Groene Rekenkamer bezoekt? Dat is toch een reden voor onze volksvertegenwoordigers om eens echt goed na te denken.

  17. gerry breukelman 11 oktober 2017 om 20:31 - Antwoorden

    Hugo Matthijssen.Ik zie als natuurliefhebber dingen gebeuren bij Staatsbosbeheer daar word ik des duivels over.Hele percelen worden gekapt.Oude dennen Lariksen en Beuken en Eiken,vaak uit het oog van de wandel en fiets routes. Staatsbosbeheer heeft coniferen laten kappen van meer dan vijftig jaar oud in het prachtige gebied ven de Zwanenvijver , en zijn zo de schredder in gegaan voor de bijstook.Echt om te janken.N.B wat krijgt SBB voor 1 Kuub pallets??.De aankoop van de robuuste verbinding zone heeft natuurlijk ook de nodige miljoenen gekost.Welke corrupte bende is hier actief..

    • Hugo Matthijssen 12 oktober 2017 om 07:53 - Antwoorden

      Gerry.

      Gerry Info SBB

      ‘SBB is al vanaf 1999 bezig, energiehout uit het Nederlandse bos te oogsten. Wij gaan Just-In-Time leveren aan de biowarmtecentrale Purmerend: er komt geen tussenopslag. Maar daarmee hebben we ook al veel ervaring. Elke dag vertrekken er al 50 vrachtwagens met rondhout voor JIT-leveringen aan onze klanten. Biomassa is voor ons gewoon één assortiment van hout. Op jaarbasis leveren we 400.000 m3 hout en 70.000 ton biomassa. Dat is één van onze core businesses geworden.’
      bron: https://www.biobasedpress.eu/nl/2012/10/staatsbosbeheer-hout-is-concurrerend/

      Staatsbosbeheer is een commerciële club worden die onze bossen beschouwd als hun eigendom.
      De vraag wordt zo groot dat zij nu een ander beleid zijn gaan voeren.
      Zij maken open bossen met nieuw natuur of te wel we kappen de bomen en zien wel wat erg weer opkomt.
      Zo kun je mogelijk ook nog wat mee eten uit een 2e subsidie ruif meer grote heideakkers maken.

      Heide is een cultuurlandschap wat kon ontstaan doordat de schapen de grond verarmden en de mest in de potstal werd opgevangen
      Deze mest werd gebruikt voor de akkers. Zo kreeg je vanzelf op de schrale voedselarme grond heidevelden en zandverstuivingen rond de dorpen. Wat we nu aan heide over hebben zijn kunstmatig aangelegde heideakkers die met subsidie in stand gehouden worden. Stop je met begrazing en afplaggen dan zijn heidevelden binnen 10 jaar weer beginnende bossen.
      Het wordt gewoon tijd om de natuurwaarden te herzien voldoende heide voor nostalgie en het heide blauwtje is prima maar grootschalige heideakkers bijbouwen is waanzin dat heeft niets met natuur te maken.

      Terug naar SBB onder het mom van nieuwe natuur maken ze kale stukken in het bos en naarmate de vraag groter wordt krijgen we steeds meer “nieuwe natuur.” Beste mensen we hebben al heide zat hoe lang gaan we nog door onze echte natuur bestaande uit bossen afgewisseld met gaslanden en beekgebieden te slopen. Bossen slopen is teruggang naar de tijd voor de kunstmest.
      Een bos moet verjongen dat betekent dat hout wat voldoende oud is gebruikt kan worden en vervolgens met nieuwe aanplant zorgen dat het bos in stand blijft. Het is triest dat kachels en zelfs hout gestookte centrales nu gestookt worden met onze bossen en we dat ook nog groen noemen. Het zou CO2 neutraal zijn.
      Houtstook levert per KWu 20% meer CO2 op als kolen.

    • Niek 12 oktober 2017 om 11:41 - Antwoorden

      Ik loop samen met mijn vriendin het Pieterpad en viel mij ook al op de route op, dat in sommige stukken bossen waar we doorheen kwamen een ware kaalslag had plaats gevonden, dit was in het natuurgebied “Eelerberg”. Zal wel onder het mom van “verjonging” plaatsvinden maar vermoed sterk dat het gebeurt om er geld aan te verdienen. Aan de stonken te zien waren het flinke bomen die omgezaagd waren.

  18. Scheffer 11 oktober 2017 om 21:27 - Antwoorden

    Naast mijn mijn grote ontsteltenis over de gehele klimaatparagraaf in het coalitieakkoord betreft mijn allergrootste verbazing de (volstrekt zinloze) ambitie van 80% van alle NL industriele CO2-uitstoot in opslag te brengen onder het aardoppervlak, van / door de NL industrie. Nodig : Een gesubsidieerd nieuw buizennet van de diverse industrie locaties naar de ondergrondse opslaglocaties. Dat is voor VVD-“ondernemend” Nederland een aanstaande traktatie. Graven, baggeren, buizen leggen, bouwen, hoge druk pompinstallaties, en last but not least, lege gasvelden op de Noordzee geschikt maken, offdshore werkzaamheden ! Hoeveel miljarden investeringen !? In iedergeval is het smullen voor de VVD-industriele-bandwagon, die nu reeds zijn zakken vulden met zinloze Windparken op de Noordzee, die dus geen CO2 besparing gaan opleveren.

    • Ronel 12 oktober 2017 om 00:01 - Antwoorden

      Scheffer, zelfs het bedrijfsleven ziet CO2 opslag niet zitten:
      Teletekst pagina 112:
      Industrie:plan CO2-afvang kan niet

      Industriële energie-grootverbruikers,
      verenigd in de VEMW,verbazen zich over
      de omvang van de CO2-reductie die het
      nieuwe kabinet denkt te bereiken met
      het afvangen en opslaan van CO2.

      Het kabinet wil de uitstoot tot 2030
      met 56 megaton verminderen.Daarvan moet
      18 megaton uit CO2-afvang komen.Volgens
      de VEMW zou daarvoor bijna alle CO2 van
      de industrie moeten worden afgevangen.
      Onlangs noemde adviesbureau McKinsey
      een afvang van 3 megaton in 2040 reëel.

      De afvang van 18 megaton kost volgens
      de VEMW zó veel,dat bedrijven dan geen
      geld meer hebben voor de overstap van
      fossiele naar groenere energiebronnen.

  19. Frans 11 oktober 2017 om 21:51 - Antwoorden

    https://www.nu.nl/economie/4960118/huishoudens-krijgen-fors-hogere-energierekening.html

    Niet de meest betrouwbare nieuwssite maar die hebben zelfs al berekend dat het gemiddelde huishouden 300 euro per jaar extra kwijt is straks! Volgens mij is dat hier al is voorgerekend. 8 miljoen huishoudens? x 300 is toch weer 2,4 miljard inkomsten per jaar die aan SDE weggegooid worden. Dan wordt er gevochten over 50 euro extra eigen risico voor zorgkosten en moet de wet uiteindelijk aangepast worden om dit niet door te laten gaan, maar over deze catastrofale geldweggooierij hoor je geen enkele politieke partij! Ik zou als politicus er toch wel een beetje pijn van in mijn buik krijgen, Trump belachelijk maken dat hij niet geloofd in CO2 reductie om zo de aarde niet te laten opwarmen, en als klein landje 70 tot 100 miljard weggooien in een bodemloze put met negatief resultaat.

  20. Scheffer 12 oktober 2017 om 00:16 - Antwoorden

    De levensverwachting van dit kabinet is zeer kwetsbaar gezien diverse reeds gestarte politieke acties vanuit tegenkrachten uit de oppositie en de minieme meerderheid van deze coalitie. De groene zombies van Groenlinks vonden de klimaat paragraaf niet ver genoeg gaan.

  21. Dweep 12 oktober 2017 om 03:50 - Antwoorden

    Emissie loos vervoer in meen ik 2030 wil de regering.
    Betekend dit een waterstof economie, aangevuld met elektrische auto’s?
    Hoe de waterstof opwekken? Elektrolyse vreet ook stroom en dat moeten we dan halen uit groene opwekking? Oja als het hard waait of veel zon is hebben we overschot en maken we waterstof… Of de net(on)balans zich zo laat sturen, oftewel dit soort processen kunnen alleen met (day-ahead)programma’s .
    En wekken we de waterstof dan gelijk op naast de zonnecel en/of windmolen?
    Ondertussen steekt moeders de stekker van de elektrische auto om de batterij op te laden. De wind is eerder dan verwacht gaan liggen en we maken van de honderden-duizenden elektrische auto’s als backup, de batterij wat leger..
    En.. Hoe zwaar dient het elektriciteits- netwerk dan opgewaardeerd te worden zonder te veel congestie op de kabels te hebben?
    Dat betekend er nieuwe hoogspanningsnetten bij moeten en dat willen we niet in onze achtertuin, dus lange procedures… En de tijd is relatief gezien al best kort.
    De groene gekte slaat zwaar toe.

    • zoete 12 oktober 2017 om 10:50 - Antwoorden

      Beste Dweep,
      Betekent schrijf je met een t op het eind als je betekenen gebruikt in de derde persoon enkelvoud. Dat heeft niets met groene gekte te maken.

    • Niek 12 oktober 2017 om 11:53 - Antwoorden

      Misschien moeten we maar alvast beginnen met het op grote schaal fokken van paarden, kunnen we in 2030 de trekschuit weer in ere herstellen, geheel CO2 neutraal.
      Alhoewel we dan weer met een flink mestprobleem te maken krijgen en wat de denken van al die paarden scheten, al dat Methaangas is natuurlijk funest voor het klimaat.

  22. Alex Borstlap 12 oktober 2017 om 13:47 - Antwoorden

    Eind 18e eeuw dreigde de Engelse bossen compleet te verdwijnen door grootschalige kap om London van brandstof te voorzien. De vondst van steenkool bracht redding. Ondertussen is de wereldbevolking vele malen groter en zal het verbranden van hout ons moeten gaan redden. Hoe kansloos kan je denken als je niet gehinderd wordt door enige kennis van zaken. Is Rutte niet van oorsprong geschiedenisleraar? Heeft ie blijkbaar niet zo goed opgelet tijdens z’n opleiding.

  23. Realist 12 oktober 2017 om 16:29 - Antwoorden

    Door het klimaatakkoord is een hele nieuwe industrie ontstaan met bijbehorende banen en verdienmodellen. Dat de burger dat moet betalen wordt vergeten. Via onderstaande link is al enig inzicht te krijgen van de kostenverhoging per huishouden:

    https://localfocus2.appspot.com/59df259e1b75f

Geef een reactie