Energie uit thorium: grote toekomstbelofte voor (relatief) weinig geld?

Jan Leen Kloosterman, TU Delft.

Een van onze trouwe respondenten, Scheffer, attendeerde mij op bijgaande interessante aflevering van NPO Focus over het onderzoek naar kernfusie en de thorium gesmolten zoutreactor, getiteld: ‘De thorium theorie. Een schep zand: genoeg om duizenden huishoudens van energie te voorzien?’

Dit keer geen anti–nucleaire stemmingmakerij, maar een neutraal, informatief en positief programma.

Interviewers: Diederik Jekel en Elisabeth van Nimwegen.

Bouwplaats ITER, Cadarache.

Het internationale onderzoek naar kernfusie vindt plaats in het kader van ITER. Dat is een internationaal samenwerkingsproject met als doel de wetenschappelijke en technische haalbaarheid aan te tonen van kernfusie als energiebron, met behulp van een zogenoemde Tokamak fusiereactor, die in Cadarache (Zuid–Frankrijk) wordt gebouwd. De huidige partners in het ITER-project zijn de Europese Unie, Japan, Zuid-Korea, China, India, de Verenigde Staten en de Russische Federatie. Iter is Latijn en betekent de reis, tocht, en als afkorting staat het voor ‘International Thermonuclear Experimental Reactor’.

Bron hier.

Ook ‘Petten’ en Differ (Dutch Institute for Fundamental Energy Research) in Eindhoven zijn bij onderdelen van dit project betrokken

Er gaat veel geld naar het ITER-project, waar dagelijks 3000 mensen werken. In 2016 werden de investeringen in het totale project op € 18 miljard geraamd.

Alvin Weinberg.

Kernfusie zal nog veel ontwikkelingstijd kosten. Een andere optie is de thoriumtechnologie. Die werd in de jaren zestig van de vorige eeuw ontwikkeld door een Amerikaanse fysicus, Alvin Weinberg. De thoriumtechnologie raakte echter in de vergetelheid omdat deze niet als bijproduct splijtstof voor kernwapens opleverde, waaraan in de tijd van de Koude Oorlog prioriteit werd gegeven.

De documentaire bestaat uit verschillende interviews met wetenschappers, waaronder met Peter de Vries, plasmafysicus, die de interviewster, Elisabeth van Nimwegen, rondleidde in Cadarache, en Jan Leen Kloosterman, hoogleraar aan de TU Delft, die de interviewer Diederik Jekel het verschil uitlegde tussen een conventionele nucleaire reactor en een thoriumreactor.

Myriam Tonelotto.

Interessant was ook het interview met filmmaakster Myriam Tonelotto. Deze verklaarde in het verleden fel tegenstandster te zijn geweest van kernenergie. Maar toen ze zich had verdiept in de voordelen van de thoriumtechnologie, in het bijzonder wat betreft veiligheid en afval, veranderde zij van mening. Zij vertelde zelfs haar zoon dat hij weer met een gerust hart kinderen op de wereld kon zetten! Een opmerkelijke uitspraak! Persoonlijk was ik mij tot dusver niet zo bewust van de nexus tussen thoriumtechnologie en de wenselijkheid van menselijke voortplanting.

Op de vraag waarom er zo veel geld in kernfusie wordt geïnvesteerd en niet in thoriumtechnologie, antwoordde zij dat ITER een politieke symboolfunctie heeft. De weinige onderzoekers van de thoriumtechnologie moeten voorzichtig te werk gaan. Volgens haar zou de industrie er geen voorstander van zijn en daarnaast worden zij ook geconfronteerd met tegenstand van de anti-kernlobby.

De documentaire is hier te vinden.

Zie ook voordrachten van Jan Leen Kloosterman hier en hier.

Door |2018-04-02T09:44:56+00:002 april 2018|32 Reacties

32 Comments

  1. Scheffer 2 april 2018 om 10:16 - Antwoorden

    @ Galjee: “Vermogensdichtheid ;

    “Een schep zand: genoeg om duizenden huishoudens van energie te voorzien!”

    De vermogensdichtheid van een energiebron is de hoeveelheid vermogen die ze per vierkante meter landoppervlak of zeeoppervlak kan leveren (in watt per m2). De variabele duidt niet alleen op het landgebruik of zeegebruik van de energiecentrale zelf, maar ook op het plaatsgebruik van alle activiteiten die daarbij horen.”

    Die is dus bij Thorium zeer hoog! Een dergelijke Thorium MSR centrale kan op 1000 m2 gebouwd worden, naast de conventionele typen kerncentrales. Dit in vergelijk met een enkel windturbinepark op zee dat 30 km2 nodig heeft en géén CO2 besparing oplevert. De energiedichtheid van Thorium is nog niet te vinden, maar zal tussen kernsplijting van uranium en steenkool in liggen.

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Energiedichtheid

    Ander voordeel is dat de radioactieve straling van Thorium maar 300 jaar duurt en een ongeluk als Tsjernobyl, Harrisburg of Fukushima onmogelijk is.

    Kortom, waarom is de politiek tegen het bouwen van Thorium MSR centrales?

    Dit terwijl de politiek Nederland wel wil vol plempen met kostbare (maar waardeloze laag-energetische en weersafhankelijke) windenergieparken. Het verzet daartegen en tegen de volksverlakkerij vanuit de milieubeweging-zal toch vanuit de bevolking en de kritische wetenschap moeten komen.

    • Cees 2 april 2018 om 16:48 - Antwoorden

      Zou het kunnen dat de politiek hier niet op reageert omdat feitelijk de politiek aan de leiband van lobbyisten cq bedrijfsleven loopt. En het eco-industrieel complex hier dus niet zo veel belang bij heeft. Olie/gas industrie ook niet omdat die nog wel kunnen blijven leveren voorlopig. Wie kan hier uiteindelijk geld aan verdienen?
      Goedkope energie, stel je eens voor..

      • Scheffer 2 april 2018 om 18:04 - Antwoorden

        Shell en Greenpeace zijn beide tegen alle vormen van kernenergie.

        Shell zit commercieel vastgeroest in olie en gas (CO2-uitstoot) en wil graag het idiote Carbon Capture en Storage (CCS) van GreenPeace.

        GreenPeace zit ideologisch vastgeroest in “duurzaam” wind-, zonne-en biomassa energie. (ook CO2-uitstoot) en wil CCS.

        Beide zijn dus niet geïnteresseerd in het “redden van de aarde”, wat überhaupt klinkklare ideologische nonsens is.

        Vergelijk de situatie gedurende de 80-jarige oorlog, waarbij de jonge Republiek der 7 Verenigde Nederlanden een 12-jarig bestand afsloot met aartsvijand Spanje en de Staatse industrie grote aantallen kanonnen aan hen (de vijand) verkocht.

        Dat doet Calvinisme in combinatie met rekkelijkheid.

  2. David 2 april 2018 om 10:20 - Antwoorden

    Een hartverwarmende documentaire.
    Deze technologie heeft een minimale voetafdruk en werkt onafhankelijk van weer en wind.
    Lange hoogspanningsleidingen niet nodig want installatie dicht bij de gebruiker.
    Geen koelwater nodig, wederom geen aanslag op de natuur,
    Europa kan zich op de kaart zetten door volop op MSR technologie in te zetten.
    Maar te vrezen valt dat wij die reactortjes straks van de Chinezen moeten kopen.

  3. Hugo 2 april 2018 om 10:27 - Antwoorden

    Beste Hans
    Een thorium reactor zou je kunnen laten werken in 3 containers onder atmosferische druk.
    De foto geeft een reactor aan met een enorm zware ommanteling om te voorkomen dat bij lekken hoge stoomdruk kan ontsnappen. Dat is nu net wat Thorium niet is.
    Deze foto is net zo ver van thorium af als een foto van een stoommachine van de super schone vrijwel geen fijn stof uitstotende euro 6 vrachtwagen dieselmotor.

    • willy 2 april 2018 om 13:37 - Antwoorden

      Is het soms mogelijk dat een zware ommanteling ook nodig is om de reactor te beschermen tegen crashende vliegtuigen, bommen en dergelijke?

  4. Bob Fleumer 2 april 2018 om 12:04 - Antwoorden

    De verspilde miljarden aan windturbines kunnen beter gebruikt worden om Thorium centrales te bouwen dan houden we nog geld over van de 100 miljard die in de wind wordt gestoken.
    En de Thorium centrale levert stroom als je het nodig hebt.

    • Michiel de Pooter 2 april 2018 om 15:09 - Antwoorden

      @ Bob Fleumer,

      Je doet net of onderzoek naar MSR een geldkwestie is. Dat is evident niet zo. De problemen om een MSR betaalbaar operationeel te krijgen, zijn vooral proces- en materiaaltechnisch van aard. Daarvoor is veel onderzoek nodig. In tegenstelling met wat in het publieke discours beweerd wordt (ook op dit blog), is wetenschappelijk onderzoek niet stuurbaar, ook niet met veel geld. Het enige wat nodig is, zijn technische doorbraken. Maar die zijn niet op bestelling in een gewenst tijdframe afroepbaar. Zo blijft die MSR vooralsnog een onbereikbaar doel. Maar volgens Loesje gaan onbereikbare doelen wel lekker lang mee. Dat dan weer wel.

  5. Kees le Pair 2 april 2018 om 14:45 - Antwoorden

    Ik ben voorstander van speur- en ontwikkelingswerk (S&O) t.b.v. een thorium reactor. Weinberg’s reactor was een ‘pilot’. Welke problemen we nog zullen ontmoeten voor vraaggestuurde elektriciteitsvoorziening er mee kan plaatsvinden, weten we nog niet. Energievraagstukken oplossen duurt langer dan een paar jaar. We moeten ook niet alles op één kaart zetten. Het kan nog tegenvallen. Ik acht verder onderzoek en ontwikkeling aan uraan-kweekreactoren even raadzaam en fusie kan wat mij betreft zoals nu op een laag pitje als eventuele achtervang worden beakkerd. Behalve deze drie ontwikkelingen is doorgaan en intensiveren van S&O aan energieopslag en conversie hard nodig. Wanneer over 200 jaar de fossiele brandstof echt schaars wordt, zullen we grote behoefte hebben aan zelfgemaakte koolwaterstoffen en ander handzaam en transportabel energiegerij. Elektriciteit uit een stopcontact is voor veel toepassingen ongeschikt. En de drie voornaamste energiebronnen zullen in hoofdzaak warmte en stroom leveren.

  6. Johan Cramer 2 april 2018 om 15:20 - Antwoorden

    Benieuwd naar het negatieve commentaar van J van der Heijden hier op.

  7. Frans Galjee 2 april 2018 om 17:13 - Antwoorden

    Begin jaren 70 werd er op mijn afdeling oa gewerkt aan testen componenten tbv de snelle kweekreactor in Kalkar.
    Natrium als koelmiddel zorgde voor veel problemen. “Dit is een hoogst reactief metaal dat spontaan tot ontbranding komt bij contact met zuurstof. Een eventuele brand in het natriumcircuit had volgens bepaalde deskundigen vrijwel niet geblust kunnen worden (bron Wikipedia)”

    Ook voor ITER heb ik veel later metingen gedaan tbv onderzoek bruikbaarheid materialen voor afscherming plasmakanaal. Vooral dus kwantificering van schade tgv uit baan vliegend plasma.

    Voor beide technieken kan ik gezien mijn verkregen kennis algemeen en kort samenvatten. Natrium en gesmolten zout zijn problematische stoffen om rond te pompen.
    Kernfusie en de realisatie ervan als verwacht zag ik steeds meer naar toekomst verschuiven. Ondanks de huidige grote symbolische waarde ervan is kernfusie voor mij nog steeds een illusie. Misschien iets voor over 100 jaar.

    Thorium als heilige graal en realistisch alternatief tussen gevaarlijk kernsplijting met uranium en onmogelijk kernfusie verdient meer aandacht.
    Status van thorium technologie is mi nog zo dat nog vele jaren onderzoek nodig zal zijn om tot betrouwbare techniek en toepassing te kunnen komen.

    • David 2 april 2018 om 18:55 - Antwoorden

      “The first IMSR® power plants are expected to come online in the 2020s.”
      https://www.terrestrialenergy.com/

      Deze lieden zijn optimistisch.

      • Frans Galjee 2 april 2018 om 19:57 - Antwoorden

        @ David,

        Ziet er idd indrukwekkend uit!
        Nu nog even wachten of het in begin van jaren 20 of aan eind jaren 20 operationeel kan worden. Hoop natuurlijk zo snel mogelijk.

      • L.J. Moesker 27 oktober 2018 om 11:08 - Antwoorden

        Waar blijft de 210mWatt onrendabel vermogen. In the air?

        • Boels 27 oktober 2018 om 11:38 - Antwoorden

          Dat vraagt om verduidelijking 😉

    • ir. J. v. Dorp 6 april 2018 om 10:47 - Antwoorden

      Natriumgekoelde kweekreactoren zijn inmiddels door de Russen doorontwikkeld en gereed voor toepassing op ongelimiteerde schaal. (BN-1200)

      https://media.superevent.com/documents/20170618/c679689fc215eeb3308cfcc2872f95c2/fr17-399.pdf

      Thorium is leuk, maar iets voor “erbij”.

      Het gebruiken van conventionele en beschikbare snelle kweekreactortechniek op basis van natrium is voorlopig de aangewezen manier om schone stroom en warmte op te wekken.

  8. Gert Visser 2 april 2018 om 20:12 - Antwoorden

    Her en der lees je dat er onderzoek gedaan wordt naar Thoriumcentrales. Op dit moment is er echter nog een hele generatie in leven die spontaan uit haar vel springt zodra het woord “kernsplitsing” valt. Het ogenblik dat het kwartje valt over de houdbaarheid van windparken valt denk ik ongeveer samen met het op natuurlijke wijze uitsterven van deze generatie. Het is natuurlijk fijn wanneer er op dat moment een behoorlijk doorontwikkeld Thorium-concept op de plank ligt.
    Mijns inziens wordt het spel noodzakelijkerwijs op die manier gespeeld. Wel zonde van de vele weggegooide windmiljarden natuurlijk. En nog veel erger is het dat die dingen er een paar decennia (nutteloos) moeten staan.
    Maar die Thoriumcentrales komen er en daar gaat het om.

    • David 2 april 2018 om 21:55 - Antwoorden

      Onlangs vroeg ik aan Diederik Samsom of hij op de hoogte was van thorium MSR technologie en de voordelen daarvan.
      Ja, dat was hij maar: “die reactoren komen pas na 2050 en dat is te laat” .
      Maar we lezen ook, dat onze windparken en zonnepanelen geen meetbare invloed hebben op het klimaat.
      Niks milieu dus, maar handel. In 2050 is al die sikkel en hamer technologie toch versleten.

  9. R. Brioul 3 april 2018 om 10:17 - Antwoorden

    Het is toch weer de “Gevestigde Orde” die vingers in de pap houdt en overige alternatieven dood slaat zoals de thorium optie en zeker de LENR optie.
    Er is ook veel te veel geld mee gemoeid.
    Ondertussen blijven zgn “groenen” de CO2 “gevaren” maar breed uitdragen terwijl dit feitelijk hun “verdienmodel” is en ook zo dat van de regering met alle bizarre energieheffingen die nog meer laag renderende windmolens moet financieren. En dat door overwegend belastingen op huishoudens en MKB, maar de grootverbruikers worden gigantisch ontzien want daar wordt het geld verdient voor VVD, CDA en D66 en dat mag niet echt minder worden. Daarom maar het uitknijpen van de burger en het MKB.
    Hoog tijd om politici maar eens te DWINGEN om echt na te denken en zich serieus te verdiepen in andere opties dan de wanstaltige opties die ze nu “verzinnen”!

  10. kees deelstra 3 april 2018 om 11:28 - Antwoorden

    Wiebes is positief over thorium.
    Op 12 december 2017 noemt Eric Wiebes thorium, op 3:30 als één van de redenen om optimistisch te zijn over een toekomst waarin CO2-vrije energie beschikbaar en goedkoop zal zijn.
    https://www.youtube.com/watch?v=r4pOATqfIJI

    • Frans Galjee 3 april 2018 om 16:17 - Antwoorden

      @ Kees Deelstra,

      “ Wiebes is positief over thorium“

      Dat zegt niets want net als Kamp zijn voorganger heeft hij geen verstand van klimaat en energie.

      • Scheffer 3 april 2018 om 17:29 - Antwoorden

        Nogal Wiebes!

      • L.J. Moesker 27 oktober 2018 om 11:05 - Antwoorden

        Lees op linked in het curriculum vitae van Wiebes, dan zul je zien dat het niet alleen een adm.medewrker is.

  11. kees deelstra 3 april 2018 om 11:41 - Antwoorden

    Zuurpruimen van Wise moeten weer een leuk feestje verstoren..
    https://www.wisenederland.nl/kernenergie/thorium

    Wat klopt er niet aan dit verhaal? ik ben een leek.

    • Aad Vermeulen 3 april 2018 om 23:30 - Antwoorden

      Artikel gelezen. Ik kan je niet vertellen wat er niet klopt aan dit artikel. Wise heeft allerlei bedenkingen tegen Thoriumcentrales. Altijd goed om op ieder aspect kritisch te blijven. Je zult altijd afwegingen moeten maken tussen rendement, leveringszekerheid, grondstoffenvoorraad en veiligheid van het systeem. Dat voorstanders en tegenstanders verschillende aspecten zullen benadrukken vind ik logisch en zul je altijd blijven houden.
      Waar ik het absoluut mee oneens ben is het argument van de tijd die het nodig heeft om dit te ontwikkelen. Wise stelt dat als deze technologie pas in 2040 toepasbaar is dat we dan te laat zijn. Hoezo te laat? Is de wereld dan al ten onder gegaan?
      Angst is een slechte raadgever. Als je denkt dat de aarde gedoemd is uit te koken als we in 10 jaar niets doen, dan kan ik je verzekeren dat andere opties ook niet meer gaan helpen. Dan zou ik zeggen, gebruik die laatste 10 jaar nog om een leuke wereldreis te maken, maak je geld op en geniet er nog maar even van. Gezien overigens de temperatuurontwikkeling zou ik adviseren om niet al je spaargeld op te maken.

  12. Henk 3 april 2018 om 12:02 - Antwoorden

    de titel van het artikel suggereeert “relatief weïnig geld” voor de kosten van thorium reactors. Maar nergens staat er een bedrag! Zo is het eenvoufig om positieve maar misleidende informatie te verspreiden!

    weet wel dat de huidige projecten om nucleaire reactoren te bouwen zwaar over budget zijn. ze vergen miljarden aan subsidies en maken duidelijk dat nucleair niet goedkoper is.

    • Scheffer 4 april 2018 om 08:26 - Antwoorden

      Kan niet echt duurder zijn dan natuurvernietigende, mileuvervuilende, CO2-uitstotende, laag energetische en wisselvallige “duurzame” energieopwekking.

      • Henk 4 april 2018 om 10:19 - Antwoorden

        Die reactie toont mooi aan dat jij je niet baseert op feiten, maar op blinde overtuiging. Jij bent blijkbaar heilig overtuigd dat het huidige beleid verkeerd is, zonder dat je degelijke onderbouwing hoeft te presenteren.

        • John 4 april 2018 om 12:10 - Antwoorden

          “zonder dat je degelijke onderbouwing hoeft te presenteren.”
          Pot ketel..

Geef een reactie

Conform ons Privacybeleid maken wij gebruik van Cookies om onze website beter te laten werken. OK