Frankrijk: protesten tegen verhoging brandstofprijzen zonder precedent

Een gastbijdrage van Gerard d’Olivat (vanuit Frankrijk).

Vanmorgen vroeg naar de bakker geweest, want als je gaat demonstreren moet je natuurlijk wel goed gevoed zijn. De gesprekken gaan maar een kant op, die de opstand van de ‘gele hesjes’ direct in het grotere historisch kader plaatsen.
Fransen zijn een trots volk met een hang naar hun eigen heldengeschiedenis.

In omgekeerde volgorde: mei 1968, de Parijse Commune van 1871, de revolutie van 1848 en natuurlijk de grote revolutie van 1789.

Nou het is een begin om je plek te veroveren op het wereldtoneel als ‘geel hesje’, maar zelfs na vijftien dagen acties in het hele land zal dat nog een hele kluif worden, is zo mijn inschatting.

Terwijl ik op mijn beurt stond te wachten, raakte ik in gesprek met een van mijn dorpsgenoten en probeerde hem nog even het verschil met Nederland en de ‘blokkeer-Friezen’ uit te leggen, maar ik zag al snel het belachelijke van mijn pogingen in.

Barricades op de Champs-Elysées.

Want vergis u niet, waar iedereen in Nederland inclusief de rechterlijke macht te hoop loopt tegen één blokkade van een bus van wellicht een halfuur op een snelweg ergens tussen Drachten en Dokkum, zijn er hier de afgelopen weken al honderden blokkades geweest. Winkels, rotondes, opritten, snelwegen, benzinestations, raffinaderijen, afijn te veel om op te noemen.

Dag in dag uit met landelijk tienduizenden betogers. Alle rotondes van onze stad worden dag en nacht bemand en op willekeurige momenten sluiten ze de aan- en afvoerwegen naar de stad af. Nu al vijftien dagen lang.

Van de week een tijdlang samen met hen op een van de rotondes gebivakkeerd en geflyerd, want participatie, zeker als je het met de ‘doelstellingen’ eens bent, verhoogt je eigen inzicht snel en je traint je in het ‘gele hesjes taalgebruik’. Je houdt wat automobilisten aan, praat met ze, legt uit waarom ze naar de ‘demo’ moeten komen op zaterdag en vraagt of ze een rondje claxonnerend over de rotonde willen rijden.

s Avonds gaan de vuren aan en de nachtploeg blijft de hele nacht en slaapt om beurten in de tentjes.

Al die blokkades laten hun sporen na en de schappen, ook in onze supermarkt, beginnen verdacht veel lege plekken te vertonen en een aantal benzinestations heeft of niets, of geen diesel meer.

En dan ga je meer inkopen dan je nodig hebt of voltanken en dat vergroot het probleem juist weer, dat is het probleem met hamsteren.

En in tegenstelling tot wat u misschien zou verwachten met al die koop belemmeringen zo vlak voor de kerst, nemen de solidariteitspoles alleen maar toe. Inmiddels steunt meer dan 75% van de bevolking de acties en eisen van de gele hesjes. Zelfs in Macrons eigen partij, de LREM (de republiek op pad) steunt 52% de acties.

De opstand gaat natuurlijk allang niet meer om de ‘accijnsverhogingen’ alleen. De hele ‘populistische agenda’ van links, Melenchon tot rechts, Le Pen, samen goed voor ruim 40% van het electoraat is als een kaartspel door elkaar geschud en de kaarten zijn allemaal op tafel gelegd.

Het is een palet van eisen van peuteropvang, minimumloon tot pensioenen. En zo loopt iedereen eigenlijk een beetje met zijn eigen gele hesje aan te demonstreren.

Maar er staan ook een paar punten in specifiek over kernenergie en transitie waarvan ik benieuwd ben wat uw mening daarover is.

Kerncentrale Tricastin.

In de steeds groter wordende demonstratie die in optocht naar de prefectuur vertrekt loop je graag bij bekenden en ik loop samen op met Gilbert Roche, die zijn levenlang technisch onderhoudsmonteur is geweest in de kerncentrale van Tricastin met een opgesteld vermogen van 3600Mw. De grootste van Frankrijk en hier niet zover vandaan.

Zijn gele hesje gaat over de sluiting en terugdraaien op termijn van ongeveer een derde van alle kerncentrales.
Het aandeel moet worden afgebouwd in de plannen van Macron van 75% naar 50%. En dat zal enorme gevolgen hebben voor één van de grootste bedrijfstakken.

Er werken hier in de kern-industrie met de toeleveringsbedrijven zo’n 230.000 werknemers. Een technologisch hoog ontwikkelde industrie die de hele ‘atoomketen’ omvat van aanbesteding, bouw, exploitatie, afbouw, opwerking en opslag. Allemaal ooit in gang gezet door de Gaulle, die mede door de eerste ‘oliecrisis’ zijn land energie onafhankelijker wilde maken.

Een keuze voor een stabiele energie leverantie die feitelijk zonder al te veel problemen en onder staatstoezicht van de EDF als nutsbedrijf het hele land nu zo’n halve eeuw van elektriciteit voorziet tegen een stabiele afgesproken prijs, waar de ‘marktschommelingen’ zoveel mogelijk opgevangen worden.

En daar zit hem nu bij Macron en zijn beleid de pijn.

Dat moet veranderen onder druk van de, zoals mijn kernenergie specialist Gilbert Roch dat noemt, het ‘technocratische liberalisme’, dat in de EU vanuit Brussel ook aan Frankrijk wordt opgelegd.

Macron en zijn LREM zijn van begin af aan een trouwe uitvoerder van die EU-gedachte geweest.

De nutsbedrijven moeten geliberaliseerd worden en dat geldt ook voor de EDF, die nog steeds voor 83% in handen van de Franse staat is.

Dat aandeel moet afgebouwd worden naar 70% en daar moeten dus particulier kapitaal voor aangetrokken worden. De vastgestelde stroomprijs moet gaan mee fluctueren met de markt. En die markt, zo zegt Gilbert, wordt vooral bepaald door de investerdeerders in disruptieve en gesubsidieerde stroom van de windturbines en zonnecellen.

En straks, wie weet Chinese investeerders, die steeds meer Frans staatsbezit opkopen, vooral vliegvelden en nu al met de EDF samenwerken in Hinkley in het VK.

Die vastgestelde stroomprijs moet in 2023 afgebouwd zijn en overgelaten aan de markt. Een groot probleem in een land waar deze winter ongeveer 6 miljoen gezinnen, ongeveer 15 miljoen mensen, een energiecheque zullen krijgen van de overheid omdat ze anders hun stroomrekening niet kunnen betalen.

Soms onderbreekt hij zijn gesprek even om mee te scanderen met de inmiddels tot ruim 3000 m/v aangegroeide groep die het grote plein voor de prefectuur (provinciehuis) heeft bereikt.

Alles moet in Franse handen blijven en zeker de essentiële nutsbedrijven, vat hij zijn verhaal nog even samen. CO2- neutraal dat is toch wat iedereen wil. Hij heeft een punt, zeker waar het dat laatste betreft. En zelfs of juist, als je, zoals een van de andere gele hesjes eisen luidt, de Franse auto-industrie moet ombouwen gebaseerd op ‘waterstof’, zullen kerncentrales een onmisbare voorwaarden zijn.

En bovendien, geldt het oude argument van de Gaulle dan niet meer, dat het verstandig is om een zekere mate van energieonafhankelijkheid te hebben om niet volledig mee te hoeven deinen op de grillen van de markt en leveranciers van ‘buiten’?

Nu al, zegt Gilbert om de draad weer op te pakken, merk je dat we gekwalificeerde mensen te kort hebben om het centrale park goed draaiende te houden, zeker met de nieuwe generatie centrales die er aan staan te komen. En des te kleiner je die sector maakt des te kwetsbaarder. Hij heeft gelijk wie ziet hoeveel hoogopgeleiden er nodig zijn om bouw, afbouw en opslag in goed banen te leiden begrijpt dat je een enorm omvangrijke bedrijfstak nodig hebt.

Het probleem dat hij eigenlijk aangeeft, is in hoeverre de geliberaliseerde energiemarkt wel in staat zal zijn om in voldoende mate kernenergie van de grond te krijgen. Wie naar de kernenergiemarkt kijkt van dit moment ziet dat die voor een groot deel in handen is (en is geweest) van min of meer staatsgeleide economieën van Frankrijk tot Rusland en China.

Een toch wat controversiële gedachte in ons door aandeelhouders en vrijmarkt bepaalde economieën lijkt me. Maar wie er even over na denkt zal het met me eens zijn. Kernenergie, hedgefondsen en shareholders gaan niet samen.

Daar zijn de investeringskosten te hoog voor, de looptijden te lang en andere risico’s te groot. Daar brandt geen aandeelhouder of pensioenfonds zijn vingers aan. Die investeren liever in kortlopende windparken en andere energiedisposables, die na een beperkte subsidie looptijd weer op de schroothoop terecht komen.

Maar ja dan maar ‘renationalisatie’ van de energiemarkt in de landen van de EU? Nou dat kan nog wel eens een lastige horde worden.

Hier, bij mijn demonstratie bij de prefectuur is dat in ieder geval wel de eis! Eens kijken of Macron daar oren naar heeft.

Inmiddels is iedereen wel uit gescandeerd en gediscussieerd, zelfs de ‘toekomstige’ president van de Republique Wauquiez (de Dijkhof van Frankrijk zullen we maar zeggen) heeft zich als oud prefect van de Haute Loire onder het gepeupel gemengd. Daarna gaat hij in overleg met een afvaardiging van de gele hesjes. Als dat dan ook afgelopen is, ja wat dan? Dan wordt zelfs demonstreren saai en komen er andere krachten los in de menigte. ‘Tijd om naar huis te gaan’ zeg ik tegen Gilbert.

Hij is het met me eens. Hij kijkt rond schudt zijn hoofd en zegt ik ruik de geur van 1968, daar moet je jong voor zijn. We gaan naar huis en volgen de live streams en het nieuws. We hebben gelijk gehad, ’s avonds gaat een vleugel van de prefectuur in vlammen op en schiet de oproerpolitie met traangas op alles wat beweegt.

Zo doen ze dat hier in Frankrijk eens kijken wat Macron morgen te zeggen heeft als hij terug is van het overleg met de ‘machtigen der aarde’.

Misschien dat we toch als ‘gele hesjes’ de geschiedenisboekjes gaan halen met ergens in een voetnoot de brand in onze prefectuur.

Voor de reactie van de Franse president zie hier.

 

Door |2018-12-02T23:14:47+00:003 december 2018|100 Reacties

100 Comments

  1. Cornelis van den Berg 3 december 2018 om 15:48 - Antwoorden

    @Hermie De dag van de finale opruiming noem ik mentaal bezien in het kader van de aanstaande adventsverwachting. Die dag komt nooit of als die komt moet die daarna weer opnieuw verwacht worden. Ik leg de gele hesjes klaar voor die dag, zoals ik straks kaarsjes in de kerstboom aansteek voor vrede op aarde. Die vrede komt er nooit of als die komt dan maar voor even. Anders gezegd, de mens is een product dat hopeloosheid en verwachting oproept totdat er echt een einde aan komt. zonder hesjes en zonder kaarsen.

    • Hermie 3 december 2018 om 16:04 - Antwoorden

      @Cornelis Ach ja, dat is mooi. De hoop op de dag dat die ooit komt. Vrede op Aarde met gele en andere kleuren hesjes. Met zwarte en met veeg Pieten.

  2. Aad 3 december 2018 om 16:49 - Antwoorden

    @Heyden, laatste keer; Graag sluitende berekeningen hoe we de opslag gaan organiseren. Niet gaan wensdenken aub. We gaan groot geld investeren, dus moet er wel een onderbouwing zijn voor ons geïnvesteerde kapitaal.

  3. Willem Spaans 3 december 2018 om 17:16 - Antwoorden

    Ik heb veel met Bretagne. Een boerenwoning met stal (beiden1780), een auto (bjr 2000, benzine), een scooter (benzine), twee fietsen (elektrisch), een appelboomgaard (voor cider), twee grote kachels (hout van eigen duurzame kweek), een CV met tank (rode diesel), goedkope (EDF) elektriciteit, flessengas en twee aggregaten (benzine). De laatsten omdat de stroom regelmatig uitvalt. Omdat ik evenals Gerard het Frans goed beheers ‘pastis’ ook ik regelmatig met de notabelen. Nu heeft Bretagne een wat dubieus WOII verleden, Bretonners haten Parijs en mochten in eerste instantie de nazi’s wel. De spijt kwam later, zoals ook in Nederland het naoorlogs verzet gigantisch bleek.
    Tijdens het borrelen komt de lokale politie langs. Maar daarna de echte pijnpunten:
    1. Nog nooit een normale president gehad en stemmen daarom niet meer
    2. De leegloop van dorpen bij gebrek aan perspectief
    3. De grote jeugdwerkloosheid
    4. De afbraak van de vaak riante sociale voorzieningen
    5. De afbraak van goede en -voor Frambozen- vaak gratis zorgvoorzieningen
    6. De haat op de EU die de identiteit en trots ondermijnt
    7. De afnemende locale en regionale cohesie
    8. De goede maar steeds duurdere nutsvoorzieningen, water is al duur

    De brandstofprijzen waren daarbij naar mijn weten geen item, zeker omdat bij de hypermarkten benzine en rode diesel goedkoop is in vergelijk met NL. Diesel daarentegen is duur.

    Ik durf te stellen dat de gele hesjes niet zo zeer gaan over brandstof maar een uiting zijn van een zelfde algehele onvrede die ik ook in NL voel. Men weet zich belazerd, en dat gevoel wordt groter en groter. Nog wel vertelde ik dat NL haar burgers tot 2030 zo’n €1,000 Miljard wil uitgeven om in 2100 de wereldtemperatuur met 0,00003 graad te verlagen. Waarbij industrie en infrastructuur niet zijn meegerekend. Dat kon niet waar zijn.
    Jammer is nog wel dat relzoekers nu de boel verzieken.

    • Noud Vermeulen 3 december 2018 om 21:22 - Antwoorden

      Dat vermoeden van algehele onvrede wordt bevestigd in een interview met Christophe Guilluy in het FD. https://fd.nl/economie-politiek/1280557/prijs-voor-globalisering-is-hoger-dan-gedacht.
      Hoe vervreemdt de bovenlaag is, blijkt uit een uitspraak van de regeringswoordvoerder: (citaat uit FD) ‘Regeringswoordvoerder Benjamin Griveaux bijvoorbeeld bestond het om te zeggen dat “rokende mannen die diesel rijden niet bij het Frankrijk horen dat wij willen”
      In FR wordt zo’n uitspraak afgestraft, maar in NL gaan we geruisloos ‘van het gas af’……..

  4. Willem Spaans 3 december 2018 om 17:17 - Antwoorden

    politie=>politiek

    • cor schutter 3 december 2018 om 20:38 - Antwoorden

      Willem, Met grote interesse uw reactie gelezen een goed geschreven stuk waar ik me ook in herken (La Landec ) Goede avond Cor

  5. toute va bien 3 december 2018 om 23:01 - Antwoorden

    Ben 82 en ja niet meer zo snel terbeen, draag wel mijn gele hesje, en dus breng brood en beleg vanavond een pan soep, maar dit verhaal klopt precies, plus dat er nog bij komt dat in sommige steden er kleine landjes zijn ontstaan, van een ander soort mensen met andere gedachten en een andere taal, maar goed dat is voor later, eerst Macron zien weg te krijgen, hij vermoordt la Patrie, Viva La France !

  6. toute va bien 3 december 2018 om 23:13 - Antwoorden

    Willem Spaans, nog nooit goede Presidenten meegemaakt, ik heb een van de beste mee gemaakt Pompidou de man van het land, moet zeggen ik woonde toen nog niet dans La Sud, wij kwamen ongeveer te samen met Mitterand, ja was nog het goede oude Frankrijk, ach ja La Douce France, heb wijn geproduseerd en er goed van geleeft, maar helaas met het sterven van iedere oude Franse inwoner valt er een gat, wat niet meer opgevult wordt door de volgende generatie, nou ja wil niet te triest overkomen, maar mis wel mijn oude Frankrijk, en als ik nog wel eens in Nederland ben, ja staat het huilen me nader als het lachen, hier zeggen we Salutations !

  7. Arthur Rörsch 3 december 2018 om 23:30 - Antwoorden

    Willem Spaans 3 december 2018 17.15 uur
    Die afkeer van de Bretonners van Parijs is, denk ik in heel Frankrijk wel voelbaar. Behalve gewerkt in Parijs ben ik nooit naar een ander land met vakantie geweest. De jaarlijkse reis (met mijn schoonvader, wijnhandelaar) bestond uit rondgaan in Bourgogne en het Rhône dal om inkopen te doen om daarna in een dorp in de Provence neer te strijken met de rest van onze familie.
    Parijs zie ik vooral als culturele hoofdstad van Europa. Zo zagen, denk ik de Engelsen het ook sinds begin vorige eeuw. Als ik de laatste 20 jaren nog eens een weekend naar Parijs ging, was mijn eerste bezoek altijd aan de boekhandel Shakespeare en Comp aan de rand van het Quater Latin. En daarna aan de theaters en vele (soms kleine) musea. ‘Parijs’ legt een zekere arrogantie aan dag, wat dit betreft, zoals in ons land ‘Amsterdam’. Het Concert Gebouw orkest is natuurlijk ook niet niks. Toen we bevriend raakte met een hoboïst uit dit gezelschap, was een memorabele uitsprak die hij hier in Leiden deed: Gö , ik wist niet dat er achter het Ajax stadion ook nog ‘cultuur’ was.
    Voorts, ik geloof nog steeds niet in de veronderstelling dat het Nederlandse (gewone) volk zo ontevreden is met zijn bestaan. Gezien het contact met vier thuiszorgers per dag. We leggen een soort humor aan de dag tussen de Engelse en Duitse in, die relativerend werkt. Men grinnikt meer over de ‘regering’ dan zich er boos over te maken. Humor mis ik wel een beetje in de discussie op deze web-site. De misstanden in ons land zie ik vooral uitvergroot door enkelingen en hun volgers.
    Vandaag heb ik maar weer eens een grap durven uithalen met een thuiszorgster van Surinaamse afkomst met de naam Patricia: jammer toch, dat je niet meer voor zwarte Piet mag spelen? Sint bracht me chocoladeletters (AR). Helaas, vanwege het zwarte pieten gedoe kon ie zelfs geen P meer leveren. Dus heb ik van de R maar een poot afgezaagd en haar de rest van de letter, namens Sint, door gegeven.
    Willem, als ik je lijstje van 1 tot 8 punten aftast, het valt hier in Nederland allemaal nog best mee. Je noemt in je lijstje Franse ontwikkelingen in de discriminatie niet. Ze weten dat probleem in Parijs ook niet te beheersen. Ook dat valt hier best mee. Mijn schoonzoon is een Marokkaan (Delfts Ir in dienst van een Frans energiebedrijf dat boringen op de Noordzee doet !) , hij voelt het hier niet zo zwaar.
    Tenslotte, over de doemdenkers, naar aanleiding van de posting van Berkhout. Ik heb een lijstje van bijna honderd voorspellingen van voor 2004 verzameld uit het boek van Lomborg The skeptical environmentalist. Zal ik ze nog eens opnoemen?

  8. Arthur Rörsch 3 december 2018 om 23:45 - Antwoorden

    Toute va bien 3 december 23.13 uur
    Nou, dat durf ik nu ook weer niet beweren. Maar wie was die Franse filosoof ook weer die zei: als de wereld vergaat, ga ik naar Holland. Daar gebeurt alles 50 jaar later. Denkt men heus dat de ‘groenen’ ons tot gidsland weten te verheffen? .

    • Jan van Friesland 4 december 2018 om 07:43 - Antwoorden

      Het moet hier gaan om Heinrich Heine, geboren te Düsseldorf en overleden te Parijs. Martin van Amerongen heeft een aardig boekje over hem geschreven waarin zijn ziekbed c.q. doodsbed wordt belicht 😉 . Er was (is) discussie over de hem toegeschreven uitspraak.

  9. Gerard 4 december 2018 om 08:56 - Antwoorden

    Ik waardeer je stukjes altijd in hoge mate. Ook dit is weer zo’n briljantje waar ik van geniet. Ik heb echter wel een dingetje waar ik je graag op wil wijzen: het gebruik van spaties waar die niet horen Het komt meerdere malen in je stukje voor, ik zal er een duidelijk voorbeeld uitlichten, je schrijft “centrale park”. Centrale park betekent een park in het midden van andere parken. Je bedoelt wellicht een geheel van centrales, wat je met “park” aan kunt duiden. Er is geen ontkomen aan dat het in dat geval “centralepark” moet zijn. Hetzelfde geldt voor “koopbelemmeringen”, “kernenergiespecialist”,”hoogontwikkelde”, “subsidie looptijd” en “uitgescandeerd”.
    Je hebt deze dingen op school beslist goed geleerd, gezien de generatie waar je toe behoort. de taal is het fundament onder de cultuur, laten we de schoonheid van de diversiteit van culturen koesteren.

Geef een reactie

Conform ons Privacybeleid maken wij gebruik van Cookies om onze website beter te laten werken. OK