Foto: D’66.

Van een onzer correspondenten.

Wanneer krijgt Egypte als COP27 voorzitter te maken met het boze vingertje van Rob Jetten?

Zoals nu en dan een koningsgraf wordt ontdekt, heeft Egypte ook geluk met de vondst van fossiele bronnen onder het hete zand. Sinds de machtswisseling in 2014 met inmiddels President Abdel-Fatta Al Sisi aan het roer zijn er enorme olie- en gasreserves gevonden, zoals het immense Zohr gasveld. De afgelopen 7 jaar zijn er maar liefst 197 ontdekkingen gedaan van ruwe oliereserves en 98 aardgasvelden. Twee jaar geleden vond men 60 nieuwe wingebieden. In alle opwinding van deze nieuw gevonden rijkdom lijkt het streven van Egypte naar hernieuwbare energiebronnen en klimaatactie te zijn mislukt, volgens Energymonitor. Ook heeft het bezit van zo’n enorme gasvoorraad gevolgen voor de inzet van de COP27 voorzitter als het gaat het terugdringen van fossiele brandstoffen.

‘Er is een reëel risico op COP27 dat aardgas meer dan ooit wordt gepromoot als een ‘overgangsbrandstof'”,

zegt Karim Elgendy, een Associate Fellow bij de Britse denktank Chatham House.

‘[De] Egyptische pro-gaspositie en zijn gebrek aan interesse in ‘decarbonisatie’ zou de winst die op COP26 is behaald, kunnen ondermijnen en leiden tot investeringen in fossiele brandstoffen die de uitstoot voor de komende decennia onwrikbaar bepalend zullen zijn.’

Op de komende klimaattop in het luxueuze Sharm-el-Sheikh zou men van onze ‘klimaatdrammer’ Rob Jetten, als beste jongetje van de klas, verwachten dat hij Egypte flink de maat zal nemen op het terrein van strenge klimaatdoelen. Dat doet hij met ons hier ook. Hoe zal hij zijn ‘We gaan het fossiele tijdperk achter ons laten!’, ooit tussen de Egyptische oren krijgen? En ‘Do or die’, wordt daar heel anders opgevat.

Twee derde van de totale buitenlandse investeringen in Egypte vindt plaats in de olie- en gasindustrie. Daarnaast neemt China deel aan verschillende mega infrastructuurprojecten in het land en ondersteunt Rusland de kerncentrale El-Dabaa, waarvan later dit jaar met de bouw zal worden begonnen. Er bestaat bezorgdheid in diplomatieke kringen dat het vermogen van Afrikaanse landen om druk uit te oefenen op grote uitstoters tijdens COP27 ‘gehandicapt’ zal zijn. Het zijn immers dezelfde landen zijn waar Egypte inmiddels nauwe betrekkingen mee onderhoudt.

Het land heeft een enorm potentieel voor de opwekking van hernieuwbare energie, vooral in wind- en zonne-energie, vanwege de uitgestrekte open vlaktes en de hoge zonnestraling. Maar het lijkt te twijfelen over de energietransitie zelf. In 2019 was de energiemix van Egypte bijna volledig gebaseerd op fossiele brandstoffen en was het een van de 11 snelst groeiende uitstoters van broeikasgassen.

Om de regering te helpen haar klimaatdoelstellingen te halen, heeft de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling de bouw van het Benban-zonnepark gefinancierd, het op drie na grootste zonnepark ter wereld met een jaarlijkse productie van ongeveer 3,8 TWh. Toch stelt de Egyptische regering dat financiering een groot probleem blijft voor de energietransitie.

Een kamerdebat met Jetten voorafgaande aan de verre reis naar Egypte zou het klimaatdebat niet misstaan. Naar eigen zeggen kan hij zelf het woord klimaatdrammer niet meer horen. Dat zal ook zeker gelden voor gastheer Egypte.

Kerngegevens zijn gebaseerd op: Energymonitor.

***