Akademik Lomonosov. Foto: Shutterstock.
‘Du choc des opinions jaillit la vérité.’
Door Gerard d’Olivat.
Nederland is in de ban van een nieuwe belofte: de Small Modular Reactor. Alsof het de nieuwe windturbine of zonnepaneel is, wordt de SMR gepresenteerd als dé oplossing voor betaalbare, schone en flexibele stroom. Provincies wedijveren om een plekje, politieke partijen nemen het in hun verkiezingsprogramma’s op, en consultants schuiven met glanzende PowerPoints en “business cases” die er altijd beter uitzien op de tekentafel dan in de praktijk.
Het verhaal is steeds hetzelfde: modulair, goedkoop, snel te bouwen. Alsof de lessen van decennia kernenergie – kostenoverschrijdingen, eindeloos uitlopende tijdlijnen, afvalbergen – plotseling niet meer gelden zodra je het woord “small” toevoegt. In Zeeland droomt men hardop van een SMR in de haven. In Groningen klinkt de roep dat een kleine reactor de werkgelegenheid kan redden. In Brabant worden al locaties genoemd waar “ruimte en draagvlak” zouden zijn. Alles klinkt alsof het gaat om een nieuw soort windpark dat je even neerzet, inplugt en vergeet.
Zo ontstaat de illusie dat Nederland binnenkort kerncentrales op containerformaat neerzet op een bedrijventerrein, of desnoods naast de fietsenstalling van de basisschool – alsof het gaat om een transformatorhuisje. In dit soort plannen, die zich als een meme verspreiden, ligt het gevaar altijd op de loer van de grote redenering: “simpel toch, gewoon doen, en wel zo snel mogelijk, dan zijn we energieonafhankelijk.” Maar zodra kernenergie wordt verkocht als een legobouwpakketje voor de energievoorziening, is het tijd om te kijken of die SMR’s überhaupt al bestaan – en wat ze in de praktijk kosten.
De vliegende Hollander van Pevek
Ja, er bestaat er eentje. Niet in Zeeland, niet in Groningen, maar in de eindeloze leegte van Tsjoekotka, in het Siberische plaatsje Pevek. Daar dobbert sinds 2019 de Akademik Lomonosov, een drijvende kerncentrale met twee reactoren.
Het idee was al oud. In 2007 begon men in Sint-Petersburg aan de bouw. Een prototype, zo werd het genoemd, en de eerste van een hele vloot. Het moest een toonbeeld van Russische ingenieurskunst worden: compact, verplaatsbaar, overal inzetbaar. Begroot op zo’n 140 miljoen dollar. Goedkoop dus, voor kernenergiebegrippen. In werkelijkheid duurde de bouw ruim tien jaar en liep de rekening op tot minstens een half miljard dollar. Wie de tussenstops, aanpassingen en bijkomende voorzieningen meerekent, komt nog hoger uit.
En toen moest het schip nog naar zijn bestemming. Pevek ligt aan de oostelijke rand van Siberië, tegen de poolcirkel, aan een zee die het grootste deel van het jaar dichtgevroren is. Een afgelegen mijnstadje, ooit levendig door tin- en goudwinning, maar inmiddels grotendeels vervallen. Alleen de strategen in Moskou zien er nog toekomst in, als mogelijk knooppunt van de Noordelijke Zeeroute. Daarheen moest de Lomonosov worden gesleept, begeleid door ijsbrekers, een tocht van duizenden kilometers. Het transport zelf was een huzarenstuk, maar ook een kostbare operatie die meteen de belofte van goedkoop en modulair onderuit haalde.
Plug-and-play? Integendeel
En zo kwam de Lomonosov eindelijk aan in Pevek. Daar lag hij dan, een drijvend gevaarte van 144 meter lang, met zijn twee reactoren en zijn glanzende belofte. Voor Rosatom een triomf, voor de inwoners vooral een spektakel in de haven. Maar “eindelijk thuis” bleek een illusie.
Pevek telt amper vierduizend inwoners. De Lomonosov was ontworpen voor een stad van tweehonderdduizend. Het gevolg: structurele overcapaciteit. De reactor draaide vaak op halve kracht, stroom moest worden afgetopt, soms zelfs gedumpt. En het net in Tsjoekotka bleek te fragiel om stabiel nucleair vermogen op te nemen. Spanningsschommelingen en noodstops waren eerder regel dan uitzondering. De oude Bilibino-centrale bleef gewoon doordraaien. De dieselgeneratoren bleven onmisbaar. In plaats van een stabiele oplossing ontstond een stapeling van oud + nieuw + nood.
En dan kwamen de brandstofcycli. Iedere drie à vier jaar moest de Lomonosov worden stilgelegd, want ook uraniumstaven hebben geen eeuwig leven. De reactoren werden gekoeld en ontladen, een operatie die weken van voorbereiding vergde. Met speciale kranen werden de gebruikte splijtstofstaven uit de kern gehaald en in zware containers geplaatst die de straling moesten afschermen. Daarna begon de echte reis: de containers werden op schepen of treinen gezet en duizenden kilometers verder naar Majak in de Oeral gebracht voor opslag of opwerking. Pas wanneer dit proces was afgerond, konden nieuwe brandstofstaven worden ingevoerd, opnieuw onder hoge veiligheidsvoorschriften en met gespecialiseerde teams.
Voor Pevek betekende dit telkens een periode van drie tot zes maanden waarin de reactor maar half draaide of zelfs helemaal stil lag. In die tijd moest de stad weer terugvallen op dieselgeneratoren en restcapaciteit uit de oude Bilibino-centrale. Geen plug-and-play dus, maar een kostbaar en risicovol logistiek circus dat telkens opnieuw moest worden opgevoerd.
Het resultaat: waar ooit 140 miljoen dollar was beloofd, liep de rekening richting een miljard. Voor 70 megawatt. Reken je dat door, dan kost de stroom in Pevek al gauw 400 euro per megawattuur. De duurste elektriciteit ter wereld.
Siberië in Assen of Eindhoven
“Ja,” zult u zeggen, “maar dat is Siberië. Ver weg, koud, Russisch, verouderde technologie.” Dat klopt. Maar stel u voor dat we dit circus naar Nederland halen. Geen poolijs, maar wel dichtbevolkte steden, een wirwar van snelwegen, en een samenleving die allergisch is voor nucleaire transporten.
Want een SMR is nooit een losstaand kastje op een bedrijventerrein. Het vraagt altijd om een zware nucleaire keten: havens voor splijtstof, speciale transporten naar opwerkingsfaciliteiten in het buitenland, beveiligingsteams, technici die Nederland nauwelijks heeft, en een permanente structuur voor afvalopslag en ontmanteling. Iedere SMR wordt zo een dure satelliet in een netwerk dat hier eerst nog moet worden gebouwd. En hoe kleiner de reactor, hoe groter het relatieve nadeel.
Stel dat Nederland zes SMR’s zou bouwen, verspreid over provincies. Elk 75 tot 100 megawatt. Dan lopen de bouwkosten op tot 4 à 8 miljard euro. De vaste lasten: anderhalf miljard per jaar. Daarbovenop brandstof, beveiliging, afval. Het resultaat: stroom voor 300 tot 400 euro per megawattuur. Vijf tot acht keer duurder dan een gascentrale.
En dat brengt ons bij de hamvraag: als u dan toch kleine, modulaire centrales wilt, waarom kijkt u dan niet naar Yamal, Siemens of General Electric?
Hoofdstuk 5 – Yamal, de gas-hub van de poolcirkel
Waar Pevek symbool staat voor een nucleaire Vliegende Hollander, laat Yamal zien hoe eenvoud en logica een energiesysteem wél overeind houden. Yamal is een groot schiereiland in het uiterste noorden van Rusland. Het woord betekent in de Nenets-taal: het einde van de wereld. En toch is het uitgegroeid tot één van de belangrijkste energieharten van de planeet.
Onder de permafrost liggen enkele van de grootste aardgasvelden ter wereld: Bovanenkovo, Kharasavey, Yamal LNG, Arctic LNG-2. Samen goed voor honderden miljarden kubieke meters gas. Voor Moskou is Yamal een strategische troefkaart: via pijpleidingen stroomt het gas naar Europa en Azië, en via LNG-terminals naar klanten over de hele wereld. De haven van Sabetta is speciaal uit de grond gestampt als knooppunt van de Noordelijke Zeeroute, waar ijsbrekers en tankers het Russische gas naar Shanghai en Rotterdam brengen.
En dat alles vraagt elektriciteit. Niet een beetje, maar dag en nacht: voor de compressorstations die het gas in de pijpen duwen, voor de gigantische LNG-trains die vloeibaar gas produceren, voor de havens en de duizenden arbeiders in geïsoleerde kampen. Een nationaal net ligt er niet.
De oplossing? Geen drijvende kerncentrale, maar een vloot van kleinschalige gascentrales. Siemens, General Electric en Russische bouwers leveren er units van 5 tot 50 megawatt. Compact, modulair, op vrachtwagens aangevoerd en direct aangesloten op de gasleiding. Valt er één uit, dan nemen de anderen het over. Komt er een extra LNG-train bij, dan wordt er gewoon een paar generatoren bijgeplaatst. De voordelen zijn glashelder: de brandstof is lokaal en praktisch onbeperkt, onderhoud kan door gewone technici, stilstanden duren dagen, geen maanden en de kostprijs blijft laag: 50 tot 80 euro per MWh.
Een spookschip versus een energiehaven
En zo ontstaat het contrast. Waar Pevek de duurste kilowatturen ter wereld levert en een spookschip in de haven dobbert, bruist Yamal van bedrijvigheid. Geen Vliegende Hollander die rondwaart zonder bestemming, maar een levendige energiehaven die de wereld met en zonder sancties bevoorraadt.
Eén plus één is twee
En dan Nederland. Ook hier ligt een van de best uitgebouwde gasinfrastructuren ter wereld: duizenden kilometers pijpleiding, gasopslag in lege velden, LNG-terminals in Eemshaven en Rotterdam, verbindingen met Noorwegen en Duitsland. Het hele netwerk ligt er al en dat netwerk draait op ondercapaciteit. En wat bedenken we dan in onze ijver om ‘mee te doen’ aan een hype…. SMR’s bouwen logisch toch ?
Als je in Nederland modulair en kleinschalig vermogen wilt bouwen, waarom dan niet hetzelfde doen als op Yamal? Hybride gascentrales, gekoppeld aan een bestaand netwerk, flexibel bij te plaatsen, goedkoop, betrouwbaar. Stroom die drie tot vijf keer goedkoper is dan uit een SMR, zonder circus van kernketens.
Pevek laat zien wat er misgaat als je de logica negeert. Yamal bewijst dat één plus één gewoon twee is. Kortom: stoppen met die onzin. Iedere euro die naar SMR’s gaat, is weggegooid geld. Niet omdat kernenergie in abstracto onmogelijk is, maar omdat de kleine reactor per definitie het slechtste van twee werelden combineert: de hoge kosten van kernsplijting én het schaalnadeel van modulariteit.
Gerard d’Olivat.
Wat overblijft is een circus van ketens, transporten, beveiliging en afval – voor de duurste kilowatturen ter wereld, maar dan met een Nederlands vlaggetje erop.
Elke euro voor SMR’s is een euro die nooit meer terugkomt. Maar meme’s laten zich moeilijk uitroeien dat hebben we wel gezien met zon- en windenergie. Iedereen van links tot rechts zijn energie-illusies als onzinnige borrelpraat zullen we maar denken, dat schijnt nou een keer niet anders te kunnen.
We gaan het zien… bouw toch gewoon gascentrales !
***
Twee vliegen in een klap, kernenergie gaat het niet halen, en die domme Russen kunnen ook niets.
Precies in de “schijfstijl” van de MSM.
Niet dat het onwaar of gelogen is, maar dwars door alle tekst heen gaat die grote “westerse” hand die de MSM zo kenmerkt.
Het leest als een “I told You so” Het blijft een beetje kip en ei ook, leest hij wat hij schrijft, of schrijft hij wat hij het liefst leest?
De conclusie is dan weer helder, gascentrales!
Nu nog even vrienden worden met Rusland want die heeft gas genoeg, dan blijft het ook nog betaalbaar.
Nou Cornelia moet jij nodig zeggen. Jouw narratief is een opeenvolging van herhalingen en ‘ideologische open deuren’ waarmee je alles direct plat slaat.
Maar goed ga eens op de inhoud in zou ik zeggen. Je houd toch zo van ‘betaalbare energie’ of vergis ik me?
Gas en kolen zijn prima, wat betreft die “ideologische open deuren” zit je er naast, er geldt in het westen maar een enkele ideologie, het is de monoculturele woke ideologie, globalisme, bedacht door een paar rijke families en middels agenda 2030 en de VN uitgesmeerd over de westerse wereld, daar moet ik niets van hebben, ik geloof in de kracht van het individu, ik verafschuw collectieven die meningen en ideeën opdringen.
Iedereen op elk niveau die hier onderzoek naar doet komt bij dezelfde club mensen uit, dat hebben wakkeren voor op globalisten, ze zien het hele plaatje, en staren zich niet blind op problemen die ook nog eens gemanipuleerd worden.
Klimaat is verzonnen om deze agenda door te drukken, net als alle andere globale problemen.
Ze bestaan niet echt, ze worden gemaakt door MSM en regeringen met vazallen.
Met dat globalisme weet rusland wel raad , die hanteert hetzelfde globalisme alleen in rusland dat 1,7 keer zo groot is als europa.
Cornelia en op inhoud ingaan.
Droom lekker verder Gerard want daar ben je erg goed in gelet op bovenstaande bijdrage van je.
En jij verwijt Cornelia iets met een narratief. LOL.
Met de uitbouw van wind en zon hebben we ~90% van de tijd meer dan genoeg elektriciteit.
Het overschot wordt omgezet in waterstofgas (rendement >90%; diverse grote omzetters in aanbouw o.a. door Shell op Maasvlakte2).
Dat waterstofgas wordt direct benut in de chemische industrie via het bestaande H2 pijpleidingen netwerk (Botlek, Moerdijk, Antwerpen, Brugge) en/of via het in aanbouw zijnde nationale H2 pijpleidingen netwerk opgeslagen in o.a. de klaarstaande zoutkoepel onder Zuidwending*).
Bij tekorten aan elektriciteit benutten we de opgeslagen H2.
Daarvoor hoeven we geen elektriciteitscentrales (=veel duur personeel) te bouwen want dat gaat goed met brandstofcellen zoals we nu in H2 auto’s (Hyundai nexo, Toyota mirai, e.d.) hebben zitten.**)
Kortom we kunnen eindelijk verlost raken van die kolossen met hun giftig rookgas uitstotende schoorstenen.
Een nieuw stapje naar een gezondere leefomgeving.
_________
*) Gasunie heeft daarvoor een eerste zoutkoepel uitgeloogd. Kan er meer uitlogen maar naarmate we minder aardgas verbruiken komen meer zoutkoepels (nu in gebruik als opslag voor geconditioneerd aardgas) vrij.
**) zie ook: milieucentraal.nl/duurzaam-vervoer/elektrische-auto/waterstofauto/
Kijk ‘Bas’ jij gaat nooit ergens serieus op in, Ik zal je nog een keer mijn bijdrage over waterstof als link geven. Daar heb je toen ook niet op gereageerd omdat je geen weerwoord hebt. Bovendien heb je van de problemen van ‘opschaling’ totaal geen notie. Succes met je H2 fabeltjes.
https://www.climategate.nl/2025/07/de-waterstofmythe-een-reconstructie/
Bas
90%? Dan heb je kennelijk niet in de gaten dat er ook nog zoiets is als een dunkelflaute van gemiddeld 2 maanden en ook nog eens perioden dat het onvoldoende waait en de zon niet schijnt. En dan nog de gewenste volledige elektrificatie. Nu is elektriciteit maar 1/5 deel van het geheel.
Maximaal 60% nu is dus een betere inschatting. En dat is bij volledige elektrificatie dus maar 12%.
bij die dunkelflautes is er dus een volledige en dure back-up nodig. Als je die tenminste niet wenst te regelen met die “verfoeilijke” fossiele brandstof die zo ongezond is volgens jou. Je blijft van 2 walletjes eten om je gelijk te halen.
Natuurlijk gaat hij nergens serieus op in.
Dat je dat nog denkt bij hem.
Hij maakt zijn eigen verzinsensels en die staan bij hem zelf als een paal boven water dat het ook zo is.
En steeds dezelfde linkjes over kernenergie wat al 1000 keer weerlegd is.
Vergeet die discussie maar snel want je hebt er geen zak aan.
Gerard d’Olivat
Regeren is vooruit zien. Voor hoe lang is er gas en hoe lang duurt het voor alle gas- en andere centrales door een niet fossiele kunnen worden vervangen.
Het beste is het wanneer je de module die de warmte produceert gemakkelijk kunt vervangen. Gas, versus kernreactor. Moet te doen zijn, lijkt me. Welke warmtemodule de stoomgenerator aandrijft maakt volgens mij niet uit.
Merkwaardig is wel dat je een uitzondering aangrijpt om een dubieus verhaal aan op te hangen. Eerder had je het over te dure kenstroom in Frankrijk van wel 90 euro per MWh. En nu kom je met de Lomonosov bedoeld voor elektrische energie onder moeilijke Poolomstandigheden van 400 euro per MWh. Het is alsof je elektriciteit uit het net met een batterij/accu vergelijkt. Appels en peren.
Peter dat zal nooit gebeuren. Er zelfs sprake van een paradox. Op papier lijkt het simpel: de “warmtemodule” van een centrale kun je uitwisselen – of dat nu een gasturbine is, een kernreactor of iets anders. In de praktijk blijkt dat die vervangbaarheid niet bestaat.
Een gascentrale is in enkele jaren gebouwd, modulair opgeschaald en draait op een wereldwijd logistiek netwerk dat olie en gas goedkoop beschikbaar maakt. Een kerncentrale daarentegen vraagt twintig jaar voorbereiding en bouw, duizenden gespecialiseerde toeleveranciers, een mijnbouwketen voor uranium, verrijking, transport en een zware veiligheidsinfrastructuur. Elk van die stappen draait volledig op fossiele energie.
Dat verklaart waarom kerncentrales steeds duurder en trager worden: de fossiele energie die hun bouw en onderhoud mogelijk maakt, wordt schaarser en dus kostbaarder. Hinkley Point C in het Verenigd Koninkrijk is daar hét voorbeeld van: een gigantische bouwplaats vol dieselschepen, kranen en betonmolens. De centrale staat symbool voor het feit dat kernenergie niet los verkrijgbaar is van de fossiele wereld, maar er juist van afhankelijk blijft.
De idee van de vervangbare “warmtemodule” is daarmee eerder een ingenieursdroom dan een realistisch perspectief. Zodra fossiele brandstoffen structureel opraken of te duur worden, vallen ook de bouw en het onderhoud van kerncentrales onder diezelfde druk. De paradox is dat kernenergie wordt gepresenteerd als alternatief voor fossielen, maar er nooit zonder fossielen zou zijn gekomen – en ook niet overeind blijft als de fossiele basis wegvalt.
“Welke warmtemodule de stoomgenerator aandrijft maakt volgens mij niet uit.”
FG in principe klopt dat in de praktijk zie ik dat (nog) niet gebeuren. Later bij gebruik modulaire systemen van gelijk type zal dat wel meer gebruikelijk kunnen worden bv voor groot onderhoud.
Frans Galjee
Uiteraard heb ik het niet over de huidige gangbare praktijk met de bestaande centrales maar over de modulair en industrieel op grote schaal te produceren SMR’s em MSR’s. Dan ligt het in de lijn der verwachting dat wel te doen.
Gerard d’Olivat
De beweging die we nu met wind maken, terug naar de middeleeuwse in een moderner jasje behoef je met kernenergie niet te gaan. Als op termijn vrijwel alles geëlektrificeerd is, worden ook industriële processen aangestuurd met elektriciteit. Ook al is dat voor sommige processen indirect vaal wellicht voor het smelten van metalen.
De kernreactor wordt dan gewoon gebouwd middels de elektriciteit uit de kernreactor. Daarnaast zal eer een niche zijn voor fossiele koolwaterstoffen als dat meer voor de hand ligt of goedkoper is. Op die manier wordt er dus fossiele brand/grondstof bespaard om die hoogwaardiger in te kunnen zetten.
Uiteindelijk was het ook zo dat we houtskool produceerden om ijzererts en ijzer te kunnen smelten. We bouwden steeds voort op een eerdere techniek en energiebron. Dat zal ook nu gebeuren en is al geruime tijd gaande. Ook al is dat met vallen en opstaan. Tegenwoordig loopt er ook niemand meer met een rode vlag voor trein of gemotoriseerd rijtuig uit.
‘De idee van de vervangbare “warmtemodule” is daarmee eerder een ingenieursdroom dan een realistisch perspectief. Zodra fossiele brandstoffen structureel opraken of te duur worden, vallen ook de bouw en het onderhoud van kerncentrales onder diezelfde druk. De paradox is dat kernenergie wordt gepresenteerd als alternatief voor fossielen, maar er nooit zonder fossielen zou zijn gekomen – en ook niet overeind blijft als de fossiele basis wegvalt’.
Gerard, ook voor jou of liever gezegd, zeker voor jou, geldt de uitspraak: ‘Schoenmaker blijf bij je leest’.
Je onzin is ideologisch gebaseerd en doet sterk denken aan de totale nonsens die sommigen uitbraken over Covid zonder enige kennis op het gebied van de virologie.
Volgens mij had Nicola Tesla al een veel betere oplossing en zelfs de piramides waren al energiecentrales is wetenschappelijk vastgesteld. Tesla’s uitvindingen zijn gestolen en/of verstopt, want de olie kwam er aan. Gratis energie is niet praktisch voor de machthebbers. Onbeperkt “gratis” energie bestaat gewoon, maar we blijven lekker in onze bubbel en negeren het compleet. Natuurlijk het is een complot, dus geloof je het niet, maar wakkeren weten dat de machthebbers er nog steeds voor zorgen dat we afhankelijk blijven van olie, gas, wind turbines, zonnepanelen, als het maar duur en vervuilend is, want dan blijf je de macht houden. En zoals deze site ook laat zien je kan er de mensen prima mee tegen elkaar uit spelen zodat ze het werkelijke probleem niet aanpakken, maar elkaar in de haren blijven vliegen. Het werkelijke probleem zijn de machthebbers die o.a. de idioten in Brussel aansturen, onze NL politiek hebben lamgelegd en ons welzijn naar de bliksem helpen. Vergeet Poetin of Trump of von der Lijen enz. dat zijn slechts de puppets.
Een heel verhaal van wat je niet moet doen en dan in een zin een aanbeveling om gascentrales te bouwen die toch ook maar een beperkte tijd soulaas kunnen bieden.
Een aanbeveling om kolencentrales te bouwen had ik beter kunnen pruimen omdat die voorraden mijns inziens groter zijn.
Van kernenergie weet ik niet veel, maar ik volg de stukjes daarover (behalve van Bas) met interesse.
Nou Giessen ik maak een keurige berekening wat betreft kleine modulaire gascentrales met de nadruk op de bestaande infrastructuur, maar dat is je kennelijk ontgaan.
Ik stel de betaalbaarheid van de MWh prijs van die SMR’s ter discussie. Dat is trouwens een vutstregel. Alles wat boven de 60 euro per MWh uitkomt is economisch problematisch, zowel voor de industrie als de burger. Dat heeft de energiecrisis van 2022 ons geleerd. Loopt die prijs op dan moet er geld bij gedrukt worden om de boel tijdelijk overeind te houden. SMR’s vallen ver buiten dit plaatje.. Maar ja ‘we’ zijn kort van memorie.
Wat SMR’s betreft kan ik kort zijn. Wellicht hier en daar me veel moeite een ‘proefmodelletje’ met veel subsidie en handige influencers, maar kan nooit opgeschaald worden.
Elektriciteit middels kernenergie is minimaal 4x duurder dan middels zon,wind+aanvullingen.
https://www.worldnuclearreport.org/IMG/pdf/wnisr2024-figure58_lazard_lcoe_2024-2.pdf
En het kosten verschil gaat steeds verder toenemen omdat kernenergie zo arbeidsintensief is!
Bas blijft het proberen en blijft steevast verwijzen naar veel te ongenuanceerde cijfers van Lazard. Dit terwijl Lazard een levensgrote disclaimer bij zijn rapporten schrijft.
Gerard d’Olivat
De burger betaalt in Nederland tussen de 300 en 390 euro per MWh. Inderdaad, inclusief belasting.
Bas
Alleen als de zon schijnt en de wind waait. Dus je bedrijft weer eens propaganda. Maar blind en doof merk je daar niks van.
Goed artikel d’Olivat …… toch maar doorgaan met de SMR-type kerncentrale …… we moeten die kennis / ervaring / pilot op doen als back-bone voor de toekomstige toename in elektriciteitsverbruik.
Verder ….. ons ondergrondse aardgasleidingnetwerk en NATO/CEPS/export brandstofleidingnetwerk in Nederland zijn het dichtste / best onderhouden van de wereld… er zit 70 jaar investeringen , onderhoud en vervanging in … 2025 vervangingswaarde van geschat ca. 50 ~ 100 miljard (boekwaarde 6 miljard door ChatGTP ??).
Zonder gehele ombouw, aanpassing en kunststofsealing is dat pijpleidingnetwerk ongeschikt voor een ideologisch gedrocht van een ‘waterstof-ecnomie’ … niet doen dus. Overigens zijn daar ( ‘waterstof-ecnomie’) geen plannen voor, maar ‘klimaat’- dwaallichten onder de groene ideologen hebben een waterstofeconomie voor Nederland diverse keren als ‘werkbaar’ toekomstig alternatief genoemd.
Hybride gascentrales uitbreiding en een SMR-pilot
…. G. bewaar me!
Er is al tijden terug uitgebreid onderzoek (en proeven bij TU-Delft) gedaan naar de transport mogelijkheden van waterstofgas in ons nationale pijpleidingen netwerk.
We kunnen onze grotere pijpleidingen gemakkelijk geschikt maken door een robot door die pijpen te sturen die een dun laagje plastic op de binnenwand spuit.
Best Bas kun jij eens een berekening maken hoe dat ‘prijskaartje’ er uit ziet zijn opschaling en ammoniak transport…
Of ga jij gewoon H2 gas door die leidingen laten stromen. In dat geval zou ik wat scheikunde lessen nemen. Zolang jij niets op schaal berekend maar met laboratorium stellingen komt raken je opmerkingen ‘kant noch wal’…. stuur je die robotten ook de huiskamers binnen om alles onder een laagje plastic te spuiten.
Dat is best irritant hoor zo’n mannetje die gewoon doet alsof alles zomaar kan. Bereken eerst maar eens hoeveel windparken en ‘waterstof hubs’ je nodig hebt en hou op met je gezeur over de Maasvlakte en ‘zgn grote omzetters’.
Shell’s Holland Hydrogen 1 produceert straks 60 ton groene waterstof per dag, dus circa 22.000 ton per jaar. Klinkt veel, maar in energie-termen i betekent het twee keer niks.
Eén kilo waterstof bevat 33 kWh aan chemische energie. Bij 22.000 ton per jaar praat je over grofweg 730 GWh. Dat lijkt groot, tot je het afzet tegen het Nederlandse elektriciteitsverbruik van ruim 120.000 GWh per jaar. We hebben het dus over minder dan 1 procent van de jaarlijkse stroomvraag – en dat is nog zonder de verliezen bij omzetting, compressie, transport en terugverbranding.
Daar komt de prijs bij. Groen geproduceerde waterstof kost momenteel zo’n 12 à 14 euro per kilo. Neem het midden: 13 euro per kilo. Dat betekent dat de 730 GWh per jaar neerkomt op ruim 280 miljoen euro productiekosten. Omgerekend is dat een kostprijs van bijna 400 euro per MWh.
Ter vergelijking: groothandelsprijzen voor elektriciteit liggen in Europa meestal tussen de 50 en 100 euro per MWh. Grijze waterstof uit aardgas kost 2 à 3 euro per kilo, een factor vijf goedkoper.
Het resultaat: waterstof is geen primaire energiebron, maar een peperdure energiedrager. Je stopt er schone elektriciteit in, verliest onderweg een derde of meer van de energie, en houdt een gas over dat vijf tot tien keer duurder is dan de fossiele variant. Het is daarom alleen verdedigbaar waar je echt geen directe elektrificatie kunt toepassen: staal, kunstmest, raffinage.
Alle beloftes over netbalancering, auto’s op brandstofcellen of huizen verwarmen met waterstof zijn dus vooral glossy retoriek. De harde cijfers tonen dat groene waterstof voorlopig te duur en te schaars blijft om een brede rol in de energievoorziening te spelen. Het is een niche-oplossing, geen panacee.
Nou kom maar op met je berekening…je kletst maar wat in de ruimte
waterstof hoort niet in de atmosfeer , de leidingen zijn niet 100% dicht voor waterstof:
Hard PVC 5,8 [m3/(km∙jaar)]
Slagvast PVC 9,1 [m3/(km∙jaar)]
aardgasleiding : 125000 km
Per jaar ontsnapt dan 725000 m3 waterstofgas.
https://www.netbeheernederland.nl/sites/default/files/2024-03/kiwa_technology_-_netbeheer_nederland_-_permeatie_van_waterstof_gt-220044_07.07.pdf
==Het regionale netwerk is ongeveer 125.000 km lang.==
https://www.onsaardgas.nl/alles-over-aardgas/
Gerard, zoals ik al vermelde lees ik dit soort stukjes met interesse, echter het gestelde alternatief, gas vond ik tekort doen aan de wel veel grotere steenkolenvooraden.
De modulaire krachtbron die op steenkool draait heeft al een naam: locomotief.
Dynamootje koppelen aan de locomotief en klaar is kees.
Ja zeker alles bestond al….De stoomlocomotieven hadden al een soort dynamo om verlichting in de wagons mogelijk te maken. In de begintijd ging dat vaak nog met gaslampen of olielampen, maar al snel kwamen er generatoren gekoppeld aan de locomotief die stroom leverden.
Later kregen veel rijtuigen ook eigen accu’s die tijdens de rit werden opgeladen .Je kunt dus stellen dat de locomotief niet alleen een “modulaire krachtbron op kolen” was, maar meteen ook een kleine energiecentrale die de hele trein van kracht en licht voorzag.
De nostalgie van de nachttrein zoals de orientexpres kortom.
Over HYSTERIE geschreven.
Hans Labohm – in kader rechtsboven:
“Change.inc: Polen zet vol in op kernfusie met twee nieuwe reactoren.”
FG kernfusie ??? Het artikel onder link heeft het over kernenergie.
Dit is een blunder van de bovenste plank.
Titel is inmiddels aangepast nu de rest van de tekst nog.
Dat aanpassen in tekst is nog steeds niet gebeurd.
Op deze site zou je mogen verwachten dat het verschil tussen kernsplijting (kernsplitsing) en kernfusie inmiddels wel bekend mag zijn.
En mijn mening over kernfusie – dat zal nog heel lang een illusie zijn.
Goh , wat is het verschil dan ?
Het is moeilijk bescheiden te blijven….. ♭ ♬ ♫
“Het is moeilijk bescheiden te blijven…”
FG idd met mijn cv ook onmogelijk.
‘Het is moeilijk bescheiden te blijven’.
Zeker Cornelia en jij weet dat als geen ander zoals je bijna iedere dag weer laat blijken.
Beetje onzinnig om zo hard te vallen over een verschrijving.
“Beetje onzinnig om zo hard te vallen over een verschrijving”
FG drie maal staat die “verschrijving” nog in de tekst. En waar komt die opmerking nu vandaan van iemand die een fobie heeft als het gaat over kernenergie?
Dus bespaar mij je verder commentaar.
Voor redelijkheid en gezelligheid hoef je bij jullie niet aan te kloppen.
Al staat het er 100 keer in als je een beetje natuurkunde hebt gehad weet je dat hij kernsplijting bedoelt.
Maar vergelijk dan gascentrales met windmolens en zonnepanelen.
Bovendien raak je 50% van de energie kwijt in de gas naar stroom omzetting.
Beter is dus “van de stroom af” dan “van het gas af”. Maar ja, die CO2 angst hè.
Op wat langere termijn heb ik in die SMR’s wel vertrouwen.
Probleem zit ook in de vergunningen. Er is geen nucleaire kennis bij de overheid.
Bedenk ook dat er een gesmolten zout reactor jaren geleden al goed heeft gedraaid.
Inderdaad beter niet van het gas af.
Ook al papagaaien energiebedrijven de overheden na met groene leuzen zoals net zero en dat we binnen afzienbare tijd van het gas af moeten.
In de wijk waar ik woon is de afgelopen weken door Stedin het hele gasnet vernieuwd, dit ondanks alle groene leuzen van lokale overheden.
Energie bedrijven en netbeheerders weten wel beter ook al bewegen ze mee in de groene promotie sprookjes.
“Bedenk ook dat er een gesmolten zout reactor jaren geleden al goed heeft gedraaid.”
Dat was van 1966-1969 bij het Oak Ridge National Lab in de VS.
Dat goed draaien is overigens betrekkelijk.
Immers niemand zag er brood in dus is het toen gestopt.
Daarna in andere landen nog talloze initiatieven om er iets goeds van te maken (in NL nu Thorizon); nul resultaat.
Gresnigt ….. in Oak Ridge Tennessee borrelt het aardgas en de aardolie uit de grond en zijn / waren er steenkolenmijnen te over …. niemand zag dus brood in de een gesmolten zout reactor …… logisch is het SMR-project toen gestopt.
https://thedrillings.com/usa/tennessee
https://www.inven.ai/company-lists/top-20-coal-mining-companies-in-tennessee
Nog steeds is fossiele energie de komende 1,5 eeuw een essentieel benodigde energiebron …….. totdat de kernfusie gratis stroom overvloedig levert.
Het het MSR project bij ORNL is jaren vijftig gestart om een kernreactor te ontwikkelen die vliegtuigen kon aandrijven.
Het werd geleid door professor Weinberg die ook een grote bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van door kernreactors aangedreven onderzeeërs.
https://www.ornl.gov/molten-salt-reactor/history
Bas
Je neemt een loopje met de geschiedenis omdat het je goed uitkomt. uiteindelijk ging de keuze over verrijkt uranium.
Gresnigt …. USA-kernreactoren aangedreven onderzeeërs zijn geen van alle MSR’s ….. waar is jouw logica ??? Vliegtuigen … laat ons niet lachen …..Gresnigt
Russische nucleaire technologie als toppunt van betrouwbaarheid. Majak hierin benoemen is ee mooie. Daar heeft een kernramp plaatsgevonden met een omvang misschien wel groter dan Tsjernobyl en in goede Russische traditie geheim gehouden. Gezondheid en mensenlevens zijn daar nooit een issue geweest en nog steeds niet. Gezonde westerse scepsis is dan heel nuttig.
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kyshtym_disaster
Ja daar zeg je zo wat. IK heb een uitgebreid stuk geschreven over Rosatom… hier een deel daarvan.
Rosatom kent overigens op dit moment veel financiele en economische problemen. Dat heeft te maken met hun ‘leveringsmodel’ waarbij ze alles in feite in eigen hand willen houden van bouw tot en met exploitatie. Dat leidt op dit moment to grote verliezen. Ik zal je een voorbeeld geven van de op dit moment grootste kerncentrale in aanbouw.
Akkuyu – de Turkse kerncentrale die maar niet van de grond komt.
Toen in 2010 het contract werd getekend tussen Turkije en Rosatom voor de bouw van de kerncentrale in Akkuyu, klonk het als een geopolitieke triomf.
Vier gigawatt aan nucleair vermogen, goed voor 10% van de Turkse elektriciteitsbehoefte. Rosatom zou het complex bouwen, financieren, bezitten én exploiteren – een compleet pakket onder het zogenaamde build-own-operate model.
Voor Turkije de droom van energieonafhankelijkheid, voor Rusland een vitrineproject dat moest laten zien dat Moskou niet alleen in Siberië maar ook aan de Middellandse Zee de nucleaire toekomst in handen had. De werkelijkheid blijkt weerbarstig.
De eerste steen werd pas in 2018 gelegd, en sindsdien stapelen de problemen zich op. De kostenraming liep op van 20 miljard naar inmiddels boven de 30 miljard dollar. Lokale bouwbedrijven klaagden dat ze uit het project werden gedrukt ten gunste van Russische aannemers. Een reeks ongevallen, van ingestorte bouwputten tot beschadigde reactoronderdelen, leidde tot extra vertraging. De beloofde oplevering van de eerste reactor in 2023 – symbolisch gepland voor het 100-jarig bestaan van de Turkse republiek – ging geruisloos voorbij zonder dat er ook maar één kilowattuur geleverd werd.
En nu twee jaar later de definitieve crisis. Sinds mei melden arbeiders maanden achterstallig loon; in juli braken harde protesten en werkonderbrekingen uit op de bouwplaats (Mersin). Volgens Sota/The Moscow Times kromp de bezetting van ~12.000 naar ~3.000 mensen in enkele maanden tijd – een ingestorte personeelsbasis, geen “kleine hapering”. Turkse en Russische arbeiders staakten zij aan zij; gendarmerie trad op bij marsen richting het bouwkantoor. Het werk is daardoor deels stilgevallen/gestagneerd en diverse onderaannemers zijn onbetaald.
Parallel zoekt Rosatom dringend kapitaal. Volgens Bloomberg-meldingen onderhandelt men over verkoop van 49% van Akkuyu aan Turkse en/of andere investeerders (waardering rond $25 mrd). Reden: sanctie-angst bij banken, financieringsgaten (eerder geschat op $7 mrd), en nood aan fiscale tegemoetkomingen van Ankara. Met andere woorden: het oorspronkelijke 100% BOO-model verschuift naar risico-deling – Ankara zou een bijna-helft moeten overnemen om het project drijvend te houden. Die kapitaalhonger vertaalt zich rechtstreeks in de kilowattprijs. Oorspronkelijk gepresenteerd als een “goedkope” bron (rond 7–8 dollarcent/kWh), lopen door de vertragingen, rente, inflatie en staffing-crashes de effectieve kosten volgens onafhankelijke ramingen richting 15–20 dollarcent/kWh, zelfs als het project uiteindelijk wordt voltooid.
Daarmee schuift Akkuyu in de richting van de beruchte “post-Fukushima generatie” EPR’s en de Lomonosov: veel duurder dan conventionele kernenergie, laat staan gas of hernieuwbaar. Wat resteert is een vitrineproject dat dreigt te bezwijken onder zijn eigen gewicht. Geopolitiek blijft de afhankelijkheid van Russische brandstof en know-how bestaan; economisch schuift het financiële risico steeds meer naar Ankara. Een symbool van kernenergie als oplossing dat in de praktijk uitloopt op een bodemloze put.
De commissioning van unit 1 is gestart in 2025, maar de uitgebreide bouwschade en personele implosie bij een deel van de constructie blijft onopgelost. Een afgerond schema is inmiddels op papier geüpdatet, maar in de praktijk blijft de realisatie ongelijk en fragiel — zeker zolang stakingen, betalingen en bevoorrading onzeker zijn. Ook over de voorgestelde ‘financiële herverdeling’ van essentieel belang bij een BOO is niets bekend.
Zolang dat niet geregeld is dreigt er een patstelling te ontstaan waardoor de kans bestaat dat de Akkuyu nooit in bedrijf zal worden genomen.
“vanwege het proliferatie risico.”
Zou het niet ook te maken hebben met de algemene financiële crisis bij de Russische overheid vanwege de oorlog?
“Daarmee schuift Akkuyu in de richting van de beruchte “post-Fukushima generatie” EPR’s en de Lomonosov: veel duurder dan conventionele kernenergie”
? Akkuyu is toch ook post-Fukushima?
Of wil je dat Turkije het hoge ramp risico van de kerncentrales voor Fukushima (zoals onze KCB) voor lief nemen?
“Een symbool van kernenergie als oplossing dat in de praktijk uitloopt op een bodemloze put.”
Niet bodemloos, slechts de algemeen gebruikelijke kosten overschrijdingen. Als je er nog €70miljard tegenaan gooit dan gaat het wel lukken.
Overigens mijn dank voor het leerzame verhaal over Akkuyu. Was de feeling met dat project al kwijt.
Ik begrijp het niet meer ,
De EU strategie is weg van fossiel tegen 2050 , met ander woorden ” van het gas af” en als oplosssing worden hier gascentrales aanbevolen, waarom dan ook geen kolen , nog goedkoper.
Enkel na 2050 blijft naast import nog enkel groene stroom en kernenergie over in de lage landen. Van groene stroom weten we dat boven de 20% het allerlei nare problemen geeft aan netinfrastruktuuer en netstabiliteit. Het 100% groen idee is onhaalbaar. Welke andere oplossing dan kernenergie is er dan?
Wat SMR betreft roept dit ook voor mij vragen op , RR maakt SMR tot 500MW dit zijn capaciteiten van Gascentrales en de eerste kerncentrales ,” small” in de term SMR is hier fake
Hier de Hanford nuclear dump site https://www.yahoo.com/news/look-huge-nuclear-submarine-compartments-165522258.html met de afgedankte SMR’s van de duikboten. Het geeft aan dat de productie van deze reaktoren enorm groot is , bijgevolg ook veel ervaring.
“als oplosssing worden hier gascentrales aanbevolen”
Dat doet deze auteur die niet helemaal op de hoogte is…
SMR’s uitgaande van duikboot reactoren kunnen niet omdat die militaire reactoren te hoog verrijkt uranium gebruiken.
Dat is terecht verboden voor civiele toepassingen vanwege het proliferatie gevaar (kleine stap om er een atoombom mee te maken).
Ga jij nou eerst eens even die windparken, electrolyse en ‘waterstof berekening weerleggen dan mag je daarna uitleggen waar ik niet van op de hoogte ben als het over ‘gas’ gaat.. We zijn hier niet in een of ander leeskransje terechtgekomen waarbij jij zomaar iets kan beweren.
Ben erg benieuwd
@ Bas
SMR’s kunnen mits aanpassing( reactorkern, neutronenbeheer en koelsystemen) wel degelijk met laag verrijkt uranium werken maar dan is de stroomproductie en de levensduur van de brandstof veel lager.
Het bewijs wordt geleverd door de hierboven genoemde Akademik Lomonosov die werkt met laag verrijkt uranium net zoals alle russische civiele nucleaitre toepassingern.
zip
Bas en berekenen. Dat laat hij Lazard doen. Zou dat een belangenclub zijn?
Ik snap het ook niet. Ik heb al zoveel gehoord van die kleine reactor initiatieven. Maar er is nog niks van terecht gekomen.
Ik hou eigenlijk ook niet van kolen, want dan zit je weer met dat zwavel in de rook en de as heeft zware metalen in. Echt niet gezond dus.
Dan kom ik ook weer uit op gas. Geeft ook de meeste calorieen.
Noord, oost, zuid, west : gas best
Maar ik hoor vandaag dat het gas van Rusland nu allemaal naar China zal gaan.
KC’s zijn steeds groter geworden omdat dat een lagere kostprijs van de geproduceerde elektriciteit opleverde.
Toen dat bij ~1,5GW/reactor niet meer ging en de kostprijs nog steeds te hoog was, werden SMR’s gepromoot in de hoop dat die goedkoper elektriciteit zouden produceren.
Dat was een tevergeefse wanhoop poging…
Waarop nu nog steeds wordt voort geborduurd in de hoop dat er toch iets van gaat kloppen…
Henry
Maar dat gas schijnt snel op te raken. Daarna moet je een alternatief hebben. De zwaveldioxide is toch nodig om het te laten regenen? De natuur heeft dat zo geregeld volgens mij. Droogte, bliksem, bosbrand, regen enz.
Peter
nee
het veroorzaakt geen regen
maar als het regent maakt het de neerslag zuur
inderdaad zorgde die zure regen van het Ruhr gebied schade aan de bomen in Dld, in de jaren toen SO2 uitstoot nog niet verboden was.
het schijnt wel dat SO2 verkoeling veroorzaakt
maar net zoals met CO2 heb ik nooit de onomstotelijke bewijzen daarvan gezien
Henry
Voor wat het waard is.
AI-overzicht
Ja, zwaveldioxide (SO₂) fungeert als een condensatiekern in de atmosfeer doordat het reageert met waterdamp en zuurstof om zwavelzuur (H₂SO₄) te vormen, wat leidt tot aerosolen en wolkenvorming. Deze zwavelzure aerosolen dienen als de daadwerkelijke deeltjes waarop waterdamp condenseert om druppeltjes te vormen en wolken te creëren
Henry, er is wereldwijd ongelooflijk veel ervaring met ‘kleine’ kerncentrales gelet op al die atoomduikboten en ijsbrekers. Het probleem is het ontbreken van politieke wil, althans aan de kant van de Groene Khmer.
De wal zal echter het schip keren al kan dat nog wel even duren.
Kernreactoren in atoom duikboten zijn onbruikbaar voor civiele toepassingen vanwege het proliferatie risico.
Ze hebben uranium met 20% U235 nodig. Dan wordt de stap naar een atoombom klein.
Dus is dat terecht verboden voor civiele toepassingen
zoals hierboven aangegeven hebben de russen al de aanpassing naar laag verijkt uranium doorgevoerd
Als ze boven de 20% U235 waren gekomen dan was dat bekend geworden.
Heb je al eens berekening gemaakt van de MWh prijs van die ‘marine toepassingen’ .
Kan het wel voor je doen hoor… maar jij verblikt of verbloost daar toch niet van.
Kijk Anthony F., de prijs per MWh interesseert jou niets. Dat zal wel ‘ergens’ mee te maken hebben. Je zal wel geld genoeg hebben is zo mijn inschatting, Dan let je niet op dat soort ‘storende futiliteiten’ Wat kan jouw het schelen een eurootje meer of minder aan de pomp of op je EDF rekening.
Vandaar ook dat je nul geïnteresseerd bent in de problematiek van EDF en de kostprijsberekening van de de atoomketen in Frankrijk.
Je weet er ook niks van. Maakt niet uit hoor,. wie het breed heeft hoeft niets te weten :)
Het is echter niet de ‘groene Khmer die hier lastig is maar…. ‘de grijze consumenten massa”… die waarschijnlijk meer problemen heeft om maandelijks rond te komen dan Anthony F!!
Jou een worst…. met beide groepen heb je niks en dus gooi je ze maar op een grote hoop. .
Gerard, de consument wil in de eerste plaats een betrouwbare levering van stroom en dat kan met KC’s uitstekend.
En als je even uit je ideologische bubbeltje stapt en de kosten van kernenergie afzet tegen die van het volledig omschakelen op wind en zon, waar je dus altijd een voldoende groot alternatief voor nodig hebt voor als het niet waait en de zon niet schijnt, dat is kernenergie echt wel een stuk goedkoper.
En ja, ik kan goed rondkomen omdat ik een fatsoenlijk pensioen heb kunnen opbouwen, maar ik heb dan ook geen filosofie gestudeerd.
Oh, en ik betaal 94€/mnd voor stroom en 1, 50 €/l voor diesel. Is te doen hoor.
Het feit dat je het opneemt voor de Groene Khmer zegt mij trouwens al genoeg, diezelfde Groene Khmer die er voor heeft gezorgd dat de opwekking van stroom zo krankzinnig duur is geworden in landen als Duitsland en Nederland.
“de consument wil in de eerste plaats een betrouwbare levering van stroom en dat kan met KC’s uitstekend.”
Nee. Dat is niet zo blijkens het gegeven dat landen met veel kernenergie slechter scoren op de leverbetrouwbaarheid schalen.
Denemarken met veel wind energie staat bovenaan qua leverbetrouwbaarheid (afgezien van mini-staatjes zoals Luxemburg).
Dld scoort veel beter dan kernenergielanden UK en France….
https://www.next-kraftwerke.com/energy-blog/saidi-index
Ik vemoed dat de maatregelen vanwege de afhankelijkheid van wind en zon, overcompenseren.
Gerard d”Olivat
Dat van die ADF had AnthonyF vast al gelezen. Het was toch 90 euro per MWh. Peanuts bij die 400 die je eerder noemde voor de alternatieve SMR.
sorry EFD natuurlijk
Peter, bijna goed. Het is EDF :)
EDF, het bedrijf dat iedere dag weer enorme hoeveelheden atoomstroom levert aan vooral Duitsland:
https://www.rte-france.com/eco2mix/synthese-des-donnees?type=production
https://www.energy-charts.info/charts/import_export/chart.htm?l=de&c=DE&year=2025&flow=physical_flows_de
Ja, het is gemeen van me om iedere keer weer met deze linkjes te komen maar het zal wel te maken hebben met mijn voorouders van moeders kant.
Doet denken aan het verhaal van die Joodse man die vlak na de oorlog op een terras in Munchen een kop koffie besteld en de Völkischer Beobachter
Ik hoor vandaag dat er vloot oefeningen worden bepland van ZA, Rusland en China.
Als er straks de derde oorlog begint (ik hoor ook dat er al voorbereidingen voor oorlog in alle ziekenhuizen van Frankrijk zijn), dan zit ik hier straks aan de ‘verkeerde’ kant.
Nee…. ZA is geen factor van enige betekenis wereldwijd .. en op geen enkel terrein.
Zorg dat je hek en camera’s rondom van voldoende kwaliteit zijn. Pool ….
Enige nadere informatie:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Akademik_Lomonosov_(schip,_2019)
Totaal vermogen 70 MWe (Megawatt elektrisch),
Dat zijn dan 18 windturbines van 4 MW op vol vermogen.
Op dit moment zit Gemini op 326 MW.
https://www.geminiwindpark.nl
OK, de opbrengst van Gemini gaat op en neer als een paar kangoeroes in de paartijd.
Maar toch… die drijvende SMR van de Russen gaat het overduidelijk niet worden.
Overigens, als we die SMR’s dan toch doen dan is het volledig assembleren op één plek en vervolgens naar de verbruikers varen natuurlijk wel een goed idee.
Overigens, de dieselmotoren van de ons welbekende Polarstern hebben een gezamenlijk vermogen van 20.000 pk, oftewel 14,7 MW.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Polarstern_(schip,_1982)
Dus… die 70 MW, dat schiet niet erg op.
Nou, dat was het dan weer voor vandaag…
Rusland (en ook Turkije) is nu niet bepaald het toonbeeld van doelmatigheid, wel van corruptie en onderdrukking.
Om de Russische voor situatie op het gebied van atoomreactoren maatgevend te maken voor de rest van de wereld…? Lijkt me een slecht idee.
Okay, ook hier te lande weet men wel iets van corruptie, kosten- en tijdsoverschrijdingen, maar zo erg als in Rusland? Niet echt.
UK met zijn HPC kerncentrale in aanbouw sinds 2011
Grondaankoop in 2008.
In 2012 contract met UK govt dat alle geproduceerde elektriciteit tenminste £92,50/MWh + leen- & aansprakelijkheidsgaranties gaat opleveren, jaarlijks te verhogen met de CPI (=Consumenten Price Index = inflatie) gedurende tenminste 35jaar draaien. Oplevering KC’s in 2018…
Nu in 2015 garantieprijs na inflatie correctie + leen- & aansprakelijkheidsbeperkingsgaranties: £155/MWh =€174/MWh.
Verwachte oplevering 1e reactor 2031 met de opmerking dat dat kan uitlopen…
Bij 2,5%/a inflatie wordt prijsgarantie in 2031 dan €195/MWh.
Wij gaan zo’n drama, dat onze portemonnee leeg trekt, ook tegemoet.
Mooi om te zien dat er hier zoveel kernenergie deskundigen zijn. Die toekomst ziet er ineens een stuk rooskleuriger uit. (/sarc)
Frans
Het lijkt me ook niet nodig om piano te kunnen spelen om het te kunnen beluisteren en waarderen. Sommige specialisten weten tenslotte ook maar heel veel van heel weinig.
Voor de rest tasten ze ook maar wat in het duister
“Het lijkt me ook niet nodig om piano te kunnen spelen om het te kunnen beluisteren en waarderen.”
FG helemaal mee eens maar heeft niets te maken met wat ik schreef. Kernenergie kun je beter aan specialisten overlaten.
Frans Galjee
Met dat overlaten voor wat constructie en betaalbaarheid betreft met ik het volledig eens. Voor wat de berichtgeving erover betreft zou het wel een tandje beter, evenwichtiger en transparanter mogen. Zeker in een quasi-democratie die nu op zijn laatste kissebisserige benen loopt.
Volgens mij had hier ook niemand, behalve jij en met stip, zich op zijn kern-energiedeskundigheid beroepen.
Maar klopt het nog steeds dat jouw discipline werktuigbouw was?
“Maar klopt het nog steeds dat jouw discipline werktuigbouw was?”
Ja vanaf 1970 daarna dienst motormonteur Starfighter met opleidingen verder RCN met reactorkunde en praktijk onderzoek veiligheid reactoren en gebruik. Daarna breder ECN vele technieken en disciplines inclusief opleidingen waaronder optica en lasers t.b.v. ontwikkeling optische meettechnieken enz enz.
Kortom werken en leren inclusief vele diploma’s en certificaten 34 jaar lang na idd werktuigbouwkunde in 1970 waar alles mee begon.
Dit heel summier en slechts een klein deel uit van mijn cv.
Frans Galjee
Hetgeen natuurlijk betekent dat je ook enig idee hebt waardoor de geplande kosten van kernreactoren zo gigantisch uit de klauwen kunnen lopen. Is dat politiek, een verdienmodel voor de advocatuur en het protestwezen, of zit het hem vooral in beveiliging, bewaking en het op afstand houden van protestgroepen of juist in ambtelijke haarkloverijen.
“Hetgeen natuurlijk betekent dat je ook enig idee hebt waardoor de geplande kosten van kernreactoren zo gigantisch uit de klauwen kunnen lopen. Is dat politiek, een verdienmodel voor de advocatuur en het protestwezen, of zit het hem vooral in beveiliging, bewaking en het op afstand houden van protestgroepen of juist in ambtelijke haarkloverijen.”
FG al dit wel in een combinatie en samengevat op kernpunten:
Het zijn meestal niet de grondstoffen of brandstofkosten, maar vooral de regelgeving, bouwrisico’s en financieringstijd die de prijs van kerncentrales zo hoog maken.
Omdat eea nu nog betekent dat als alles meezit een centrale er pas na 10 jaar kan staan komt inzet kernenergie als bedoeld voor basislast in de knel met dan al opgestelde zon en wind ellende. Kernenergie past dan lastiger in die mix mede omdat onze samenleving waaronder industrie ook al veranderd is.
Overigens had kernenergie ingezet moeten worden voor wegvallend fossiel inclusief een streven naar minder gebruik van energie (lees krimp). Maar ja dan zijn we nu al dik 10 tot 20 jaar te laat.
Over de kosten van kerncentrales val veel en weinig te zeggen…en het is allemaal ‘onzin’
Feitelijk is het altijd een ‘menselijke overschatting’ geweest waar we eeuwig vanaf hadden moeten blijven. Maar ja tovenaarsleerlingen menen het altijd beter te weten.
U hebt namelijk geen enkele greep op de ’toekomst’ die zich verder uitstrekt dan laten we zeggen twee generaties. En laat dat nou voor kern energie wel een voorwaarde zijn.
Maar ja daar wilt u niet over nadenken laat staan serieus over praten.
Stelt u zich eens een aantal kernreactoren voor die niet meer worden onderhouden en waar geen koelwater meer voor bestaat. Een centrale ergens afgeschakeld maar daarmee niet ‘ontmanteld’. Niemand die zich verder verantwoordelijk voelt en de boel maar de boel laat. En langzaam begint de boel te verzakken, de leidingen te verroesten en de pompen die het koelwater moeten op pompen ergens uit fossiele bronnen vallen droog.
Dan komt de ‘ware aap uit de mouw’.
Dan volgt de fase die zelden wordt besproken. Zodra de reactor stopt, blijft er geen nette machine achter die je eenvoudig kunt ontmantelen. Wat resteert is radioactief beton, besmet staal, hoogactief afval dat tienduizenden jaren bewaakt moet worden. De energie en middelen die nodig zijn voor die afbraak en bewaking zijn groter dan ooit.
De tweede hoofdwet laat zich gelden: hoe meer orde je aan de voorkant forceert, hoe groter de chaos aan de achterkant.
Kernenergie wordt verkocht als een gesloten kringloop, maar is in werkelijkheid een entropie versneller. Elke kilowattuur die vandaag wordt opgewekt, vergroot de opruimingsplicht van morgen. Het is de enige energiesector waarin de afbouw structureel duurder en langduriger is dan de exploitatie.
Ja ja dat zien we dan wel weer….Maar wanneer is eigenlijk ‘dan’ ?
U bent zich kennelijk niet bewust dat het zich nu! onder uw ogen afspeelt met de grootste kerncentrale die ooit in Europa gebouwd is… Vier in de steek gelaten reactoren van ieder 1200 MWh samen goed voor bijna 5 gig. Gebouwd in 1980 en bijna rijp voor de sloop, maar die kwam er niet.
Hier het scenario wat zich op dit moment afspeelt en waar de opruimkosten letterlijk iedere maand exponentieel toenemen.
We hebben het over de centrale in Zaporizja. Dit is het scenario.. dat zich onvermijdelijk gaat afspelen
Zaporizja 2022–2100: het entropische scenario
In maart 2022 werd de kerncentrale van Zaporizja plots het front van een oorlog die al snel alle klassieke veiligheidsprotocollen overboord gooide. Waar de internationale gemeenschap ooit geruststellende mantra’s opdreunde over nucleaire veiligheid en toezicht door het IAEA, bleef nu enkel een belegerde site achter. De zes reactoren werden in cold shutdown gebracht, maar de echte dreiging begon toen: onderhoud dat stagneerde, personeel dat vluchtte of wegkwijnde, noodvoorzieningen die met tape en geïmproviseerde onderdelen op de been werden gehouden.
In de zomer van 2023 werd de Kachovka-dam aan de Dnjepr verwoest. Daarmee verdween de grote waterbuffer die decennialang de kerncentrale van Zaporizja van koelwater voorzag. Wat restte, waren geïmproviseerde pompen die grondwater omhooghalen uit een steppegebied dat zelf steeds droger wordt. In plaats van een rivierdelta beschikt de site sindsdien over een handvol verouderde pompen die druppelsgewijs koeling garanderen. Dit is geen structurele oplossing, maar een uitstelmanoeuvre.
2022–2030
De reactoren zijn weliswaar stilgelegd, maar honderden tonnen gebruikte brandstofstaven blijven afhankelijk van continue koeling. Sinds de dam weg is, draait alles op grondwater. Het waterpeil in de bassins wordt kunstmatig op niveau gehouden, met onderbrekingen telkens als pompen uitvallen of stroomvoorziening stokt. Medewerkers werken met geïmproviseerde noodleidingen en verouderd materieel. Elke hittegolf maakt duidelijk hoe precair de situatie is: een paar dagen uitval en de staven warmen gevaarlijk op.
2030–2050
Corrosie en betonrot zetten in, maar de kern van het probleem is structureel watertekort. Het aride steppegebied rond Enerhodar kan niet eindeloos grondwater leveren. Naarmate de waterlagen uitputten, vallen koelpompen vaker stil. Bassins raken beschadigd en verliezen water. Lekkages sijpelen langzaam het grondwater in en besmetten ecosystemen langs de Dnjepr.
De kosten stapelen zich op en lopen inmiddels in de tientallen zo niet honderden miljarden die niemand heeft en dus gebeurt er niets! De stereek wordt ontruimd!
2050–2080
De site is ruïneus. De bassins zijn niet meer af te sluiten, de staven liggen deels droog, brandgevaar en stofverspreiding nemen toe. Watertekort is structureel; koeling met grondwater is onmogelijk geworden. Het terrein is verlaten, dorpen eromheen zijn geëvacueerd. Radioactieve deeltjes verspreiden zich via de wind en het slinkende waternetwerk.
2080–2100
Zaporizja is volledig overgelaten aan entropie. Geen dam, geen pomp, geen mens. Alleen een langzaam uitdrogend steppegebied waar ooit Europa’s grootste kerncentrale stond. Periodiek verschijnen meetrapporten met verhoogde straling in de delta, maar niemand voelt zich nog verantwoordelijk.
De les
Het zal een ramp zijn waarbij Tsjernobyl en Fukushima kinderspel zullen zijn. Maar blijf vooral praten over de ‘veiligheid’ van kernenergie terwijl zich onder uw ogen de grootst denkbare ramp aan het ontwikkelen is. .
Frans Galjee
Uiteindelijk moeten we op enige termijn van al die volatiele rommel af als het niet in een stedelijke omgeving past. De zogenaamde renewables zijn buiten de stedelijke omgeving parasitair op tal van andere waarden en daar zit het grootste probleem.
Om de omschakeling te maken, die toch moet komen, kun je dat maar beter tijdig doen nu fossiel nog voldoende beschikbaar is. Doen wij het hier niet, dan doen anderen met minder angst en meer verstand het elders en worden wij gewoon een openlucht museum van hoe het niet moet en hoe het in het verleden met een aanbod gestuurd energie systeem wél kon. Maar nu dus niet meer.
Gerard d’Olivat
Nog even en je gaat beweren dat de beheersing van het vuur ook nooit had mogen plaatsvinden. Renslotte oversteeg de mens daarmee zijn andere dierlijke soortgenoten. Maar inderdaad het meegaan in de strijd van the survival of the fittist heeft zijn consequenties. Het blijft een kwestie van winnen of vrliezen en zo je wilt, dans op de rand van de vulkaan. Boeren op de flanken is ook zo’n risico. Op je handen gaan zitten is een nog groter risico.
Frans, die J-79 met full AB; fantastisch.
Nog steeds heb ik een verbrandingskamer, 1 van de 9, uit zo’n motor in gebruik als lamp in mijn kantoortje.
Anthony,
“Frans, die J-79 met full AB; fantastisch.
Nog steeds heb ik een verbrandingskamer, 1 van de 9, uit zo’n motor in gebruik als lamp in mijn kantoortje.”
FG ja en op de test locatie (run up) heb ik een door mij totaal gereviseerde motor vanuit cockpit mogen starten. Gelukkig hing toestel aan de ketting maar dat geweld was fantastisch met die enorme rook/stoom pluim achter je
Die verbrandingskamers werden idd massaal gebruikt als lamp en waren eigenlijk de voorlopers van latere industriële lampen.
Het meevliegen in een dual was net voor mijn diensttijd afgeschaft – vond ik heel erg jammer.
Mijn diensttijd was een geweldige tijd.
Hallo Gerard,
We kennen elkaar uit de tijd van Amsterdams Stadsjournaal.
De curator van Eye Filmmuseum is naar jou op zoek in verband met o.a. een expositie over het Amsterdams Stadsjournaal die volgende week opent.
Je kunt bericht sturen aan info@eyefilm.nl en vragen je bericht door te geven aan de curator Nederlandse film van Eye.
Ik zal aan hem doorgeven dat ik dit bericht in dit forum heb gezet.
Ik heb ook een contactformulier op deze site ingevuld met mijn mailadres en het verzoek het aan jou door te sturen.
Groeten en succes.