Foto: Shutterstock.
Met de dertigste klimaattop achter de rug beschouwt em. prof. dr. ir Guus Berkhout aan de hand van de povere resultaten dat het inmiddels tot de wereld mag doordringen dat ’het klimaatroer helemaal om’ moet. „Nederland moet een fundamentele hervorming bepleiten. Niet klimaatmitigatie, maar klimaatadaptatie moet de hoogste prioriteit krijgen.”
Door em. prof. dr. ir. Guus Berkhout
Maakbaarheid
Het probleem is dat we maatregelen moeten nemen die ervoor zorgen dat het klimaat zich gaat gedragen zoals wij willen. Maar het grote knelpunt daarbij is dat gedurende de afgelopen decennia steeds meer kritische wetenschappers overtuigend laten zien dat het gedrag van het klimaat niet door de mens kan worden gestuurd. Grote twijfels over de maakbaarheid van het aardse klimaat zijn de échte reden waarom klimaatpartijen met elkaar niet tot besluiten komen. Velen voelen er niets voor om dubieuze, peperdure klimaatplannen te financieren. Sleutellanden als China, VS, India en Rusland zijn al helemaal afgehaakt.
Niemand van de overgebleven deelnemers durft het te zeggen, maar klimaatbeleid gebaseerd op maakbaarheid lijkt een illusie. In de afgelopen decennia heeft het klimaat zich helemaal niets aangetrokken van wat de mens wil. Ook niet na dertig peperdure klimaattoppen. Begrippen als klimaatneutraal en klimaatvriendelijk blijken onzinnige begrippen.
Wat kan de mens wél doen? Wel, dat is anno 2025 glashelder. We moeten ons gaan aanpassen aan het grillige aardse klimaat. De afgelopen decennia hebben overtuigend laten zien dat investeringen in klimaatadaptatie ruimschoots worden beloond. Met slimme adaptatietechnologieën is het in de afgelopen decennia gelukt om het aantal klimaatslachtoffers met meer dan 90% terug te brengen. Daar tegenover staat dat al die klimaattoppen nog nooit één slachtoffer minder hebben opgeleverd.
Hervorming
Het roer in klimaatbeleid moet helemaal om. Nederland moet een fundamentele hervorming bepleiten. Niet klimaatmitigatie – denk aan de falende netto CO2-afspaken – maar klimaatadaptatie moet de hoogste prioriteit krijgen. Nederland kan hier een onmisbare bijdrage leveren met grote expertise op het gebied van waterbeheer en zaadveredeling.
Vervolgens, moeten we stoppen om klimaatverandering en milieuvervuiling door elkaar te halen. Zoals hierboven aangegeven, klimaatverandering wordt veroorzaakt door de grote natuurkrachten en milieuvervuiling wordt veroorzaakt door verontreinigende productietechnieken en consumptiegedrag. Klimaatbeleid is dus heel wat anders dan milieubeleid.
Guus Berkhout.
Kerncentrales
In het nieuwe klimaatbeleid moet er geen enkele ruimte meer zijn voor het kaalkappen van bossen voor het leveren van hout als brandstof in energiecentrales. Niet alleen worden hierdoor hele ecosystemen vernietigd, maar is houtstook ook nog eens sterk vervuilend. De energiebron van de toekomst voor betaalbare, ruimte-intensieve, schone en betrouwbare energievoorziening zijn ontegenzeggelijk de moderne grote en kleine kerncentrales.
Geef de komende maanden kritische wetenschappers en klimaatexperts de gelegenheid om met feiten te laten zien hoe het toekomstige klimaatbeleid eruit moet zien. Laten we op de nieuwe klimaattop, volgend jaar in Turkije, een professioneel klimaatplan bespreken dat gaat zorgen voor een nieuw perspectief in klimaatbeleid.
***
Kom er maar in kleine mannetjes.
Waarom we er toch mee doorgaan?
Angsten genereren is een belangrijke en werkzame methode om de neuzen dezelfde kant uit te krijgen en de mensheid te sturen in een richting die je wilt. Die “je”, zijn het conglomeraat van financieel belanghebbenden.
Simpel gezegd, goed begrepen eigenbelang. De vroegere koningen en keizers met hun vazallen zijn omgedoopt tot de financiële elites die geleerd hebben hoe je geld omhoog kunt laten stromen naar de Upper Ten waarvan de drie grootste blijkbaar Blackrock, Vanguard en One Street zijn en machtiger dan welke regering dan ook. Gedienstig bijgestaan door de MSM, inmiddels ook puppets on a string en bestuurd door het grote geld.
Klinkt complotterig, helaas heeft het grote deel van de mensen niet door dat ze op een enorme manier gemanipuleerd worden, zo erg dat de wakkeren niet eens meer wat durven te zeggen, Die manipulatie geschied met de naarste emoties uit het vierde kwadrant (afbeelding gedragskunde) te weten angst,schuld en walging. En het werkt als een tierelier. Helaas (of niet) ben ik autistisch (emotie en verstand is strikt gescheiden en controleren elkaar) en zie dit mijn hele leven al gebeuren , Het is om triest van te worden en als het misbruikt wordt dan kun je er rijk mee worden.
Prima betoog om wat minder eigenwijzerig voort te gaan op de verkeerde weg.
De mens houdt het beste zijn eigen leefmilieu schoon en leefbaar en ruimt de eigen rommel op en recycleert zoals ook de natuur ons dat sinds jaar en dag en al veranderend voordoet. Voor moeilijke stoffen zoals plastics in vele soorten is de hulp van de mens onontbeerlijk om het leefbaar te houden. En je tuigt geen dubbele systemen op die parasiteren op je leefomgeving. Zoals zonneakkers, windturbines en houtige biomassacentrales overduidelijk wél doen.
Bertie,
Volgens de FOA komt ongeveer 6-7% van de gebruikte energie van hout.
Maar dat is niet gebruikt in energiecentrales, zoals Guus Berkhout beweert, maar in hoofdzaak om individuele huizen op te warmen.
Ik denk dat onze “nieuwe” regering er geen boodschap aan heeft.
jetten (speciaal opgeleid door de global elite) staat nou niet bepaald bekend als iemand die de heilige globalistische doelen naast zich neer legt.
Ik voorzie geen enkele verandering, behalve dat de msm zal schrijven dat er véél gaat veranderen, en dat ze er de schouders onder gaan zetten.
Alle het belastinggeld gaat op aan slechts drie zaken, migratie, Oekraïne, klimaatmaatregelen.
En we krijgen er zó veel; voor terug, meer diversiteit, CBDC, EU identiteit, EU-Chatcontrol, en een beter leven.
“Alle het belastinggeld gaat op aan slechts drie zaken, migratie, Oekraïne, klimaatmaatregelen.”
Wie maakte je dat nu weer wijs? Of verzin je het zelf, omdat dit de puntjes zijn waar jij je eigen geloof rond hebt gemaakt?
DIe drie factoren samen maken minder dan 10% uit van het budget.
31% gaat naar de sociale zekerheid
20% gaat naar zorg en gezondheid
12% naar onderwijs en onderzoek
De kosten voor asiel en migratie zullen volgens de begroting niet stijgen, maar juist dalen.
De kosten van “Oekraïne” zullen stijgen, maar dat is omdat we ons zo indirect kunnen beveiligen tegen de agressor Poetin.
De kosten voor klimaatbeleid zullen wellicht blijven stijgen, maar dat is omdat geen beleid voeren op lange termijn nog veel duurder zal zijn.
Ben ik weer eens niet om 09:01.
Overigens geen slechte bijdrage natuurlijk. Kennelijk van iemand die de moeite neemt om wat veldwerk te verrichten voordat hij/zij/? wat plaatst.
Zorg en gezondheid en sociale zekerheid betalen we zelf dat is verzekeringsgeld en geen belasting.
Onderzoek wordt betaald door de opdrachtgevers en onderwijs moet je ook grotendeels zelf betalen, weet je wel de duo met hun torenhoge studieschulden.
AnthonyF
De bubbel zit je overduidelijk in de weg. Je leest nog net niet voor uit eigen werk. Bravo.
Pffff……..
Peter, dat voorlezen uit eigen werk laat ik helemaal aan Bert over:)
En wij moeten dat maar weer met lede ogen aanzien.
Ik ben het grondig eens met Berkhout… maar laten we eerst het oude speelgoed opruimen
Em. prof. Guus Berkhout heeft gelijk wanneer hij stelt dat klimaat- en milieubeleid wel erg vaak op één hoop worden gegooid. Klimaatadaptatie verdient meer aandacht, en niemand zal rouwen om het einde van de biomassa-mythe. Maar wie pleit voor een “renaissance” van kernenergie, moet beginnen bij de stille reus in de kamer: het bestaande nucleaire park, dat in grote delen van Europa en de VS simpelweg aan het einde van zijn technische levensduur is.
En dat park moet niet gebouwd, maar afgebouwd worden — veilig, zorgvuldig, zonder milieuschade.
Berkhout heeft gelijk: dan moeten we eerst het oude speelgoed opruimen.
De vergeten kosten: wat kost het opruimen van de bestaande kerncentrales?
Er staan wereldwijd ruim 440 werkende en bijna 200 stilgelegde reactoren. Decommissioning is geen poëtisch einde van het atoomtijdperk, maar een technische operatie van honderd jaar, met drie bekende kostenposten:
Ontmanteling (30–60% van totaal)
Reactorsloop, brandstofverwijdering, koelsystemen, leidingen, betonnen containment.
Kosten per reactor variëren tussen €1,5 en €5 miljard.
Radioactief afval (20–40% van totaal)
Hoogactief afval vraagt duizenden jaren beheer.
Geologische berging alleen al €20–30 miljard per land.
Finland en Zweden zijn de enige landen die een operationeel eindbergingssysteem bijna rond hebben.
Tijdelijke opslag, toezicht en nazorg (10–30%)
Vaak nog 80 jaar nalooptijd per centrale.
Directe kosten enkele honderden miljoenen, maar de maatschappelijke kosten zijn veel hoger.
Een ruwe globale berekening
Neem de meest conservatieve schatting:
€2,5 miljard per reactor × 440 reactoren =
➡ €1.100 miljard alleen al voor directe ontmanteling.
Tel daar bij op:
eindberging: €20–50 miljard per nucleair land → wereldwijd ongeveer €1.000 miljard
tijdelijke opslag, toezicht en nazorg: €200–400 miljard
Totaal globale decommissioning-kosten voor het bestaande nucleaire park:
➡ €2,3 tot €2,6 biljoen (= 2.300–2.600 miljard euro)
Een bedrag dat nooit in een klimaattop, partijprogramma of nette opiniecolumn wordt genoemd.
De inconvenient truth voor kernenergie-renaissances
Wie nieuwe kerncentrales wil bouwen, moet eerlijk zijn:
we hebben een onbetaalde rekening van ruim twee biljoen euro op de plank liggen.
Een nieuwe EPR kost €12–20 miljard, maar zijn ontmantelingsfonds is doorgaans maar voor een fractie gevuld. Zelfs Frankrijk, met het grootste kernpark van Europa, heeft slechts een derde van de toekomstige kosten afgedekt. Het Verenigd Koninkrijk heeft nog steeds geen operationele eindbergingslocatie, na 50 jaar zoeken.
En dit is zonder oorlogsscenario’s, faillissementen of versneld verval van oude installaties.
Dus ja, Berkhout heeft gelijk – energie en milieuschade moet je scheiden
Maar dan moet je dit ook durven zeggen:
Energiepolitiek begint met het opruimen van het verleden, niet met het romantiseren van de toekomst.
En een kernenergie-renaissance zonder nucleair kerkhofplan is geen adaptatiebeleid, maar wensdenken.
Zolang de kast vol oud speelgoed tot het plafond staat, kun je moeilijk nieuwe dozen blijven kopen. Eerst de rommel opruimen — zorgvuldig, veilig en zonder de milieuschade waar Berkhout zelf zo terecht op wijst.
Wat een prachtig voorbeeld hoe de globalistische anti kernenergie lobby angst aan praat.
Daar kan zelfs de oorlogsfolder van onze overheid niet tegenop.
Ik weet nog een goed filmpje voor msm,
https://www.youtube.com/shorts/Tf9GFfG3d3M
En nog een leuk filmpje voor de kinderen op school
https://www.tiktok.com/@mainspringfilms/video/6915211611795950853
gewoon om de spanning wat op te voeren.
Knap waar Gerard altijd de cijfers vandaan haalt en paraat heeft kennelijk , maar nu dezelfde sommetjes voor de ontmanteling en verwerking van 100-duizenden windmolens en miljarden zonnepanelen én herstel van het milieu .
( die industrie is de meest energie – intensieve en vervuilende in de keten )
Bert, neem het Olivat niet al te kwalijk. Hij is een alfa, filosofie, en dat zegt genoeg.
Hoogstwaarschijnlijk heeft hij dat ook maar ergens gevonden zonder ook maar enigszins te kunnen beoordelen of het waar is of niet.
Veel kwalijker vind ik het als een betha zoals Bas voortdurend ons bestookt met gewoon regelrechte leugens als het gaat om wind, zon en kernenergie.
Het meeste kernafval zit in de lucht door die malle kernproeven uit de jaren 60 tot 60. Rendement bom 7% minimum hoeveelheid plutonium ongeveer 6Kg kritische massa. En er daar 2000 van grotendeels in nevada zodat de straalstroom alles lekker heeft verspreid over de aarde voor de eerst komende honderden jaren. Maar dat wordt niet aan de grote klok gehangen dat ze het meest dodelijke gif gewoon in de atmosfeer gebracht hebben. 1 stofdeeltje plutonium inademen is 100% dodelijk.
Nico, ik ga niet beweren dat je ongelijk hebt hoor, maar sinds die jaren 60 zijn er alleen maar meer mensen bijgekomen en is wereldwijd de gemiddelde leeftijd alleen maar gestegen.
Dat het nog niet overal goed gaat, eufemisme, heeft naar mijn mening toch vooral te maken met de gebrekkige gezondheidszorg in de diverse landen en dat ondanks de vele miljarden die daar met behulp van fantastische NGO’s volkomen onbaatzuchtig daar zijn besteed. Ja ja!
Dat zegt niets over het aanta mensen dat ziek wordt doordat zich radioactieve stofdeeltjes (hot particles) in het lichaam nestelen. Hoe jonger dat gebeurd hoe groter de kans op ziekte.
Nico, heb je daar een betrouwbare bron voor?
Ik ben nooit te oud om te leren, dus ..
Ga je gang:
https://www.americanscientist.org/article/fallout-from-nuclear-weapons-tests-and-cancer-risks
https://nl.wikipedia.org/wiki/Plutoniumstof
https://en.wikipedia.org/wiki/Hot_particle
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11545382/
Nico, dank.
Buitengewoon interessant maar naar mijn mening nou niet echt alarmerend.
Ik denk dat de huidige vervuiling met microplastics veel levensbedreigender is.
Gerard d’Olivat
Voortschrijdend inzicht of is ook jouw naam gekaapt sinds 2019. Het kan verkeren. De dwaling duurde kennelijk een groot deel van je leven, maar heb je nu het licht gezien? En wat gaat het uiteindelijk worden denk je? 500 miljoen wereldburgers, opnieuw achter een duurzaam en gemakkelijk vervangbaar vijgenblad in een idyllisch oerwoud?
Gerard,
Gewoon zand erover. Dat doen ze met die windmolenwieken ook.
Reken even uit hoeveel windmolenwieken er inmiddels begraven zouden zijn als alle energie van de laatste 50 jaren opgewekt had moeten worden met windturbines.
Dat begraven kost wat en je laat die oude centrales tijdelijk met rust. Maar zoals je weet moet je de kosten met de baten verrekenen.
En dat is nou precies wat je in je wanen altijd vergeet. Het blijft roeren in een emmer snot op deze manier. Maak je sommetje dus compleet en bereken het verschil in kosten en baten. De geforceerde inflatie door waanzinnig financieel beleid en het bijdrukken van dollars en euro’s wel even meerekenen.
Het verschil is dat die radioactieve straling dwars door je zandlaag gaat zodat je kinderen alsnog kanker krijgen.
Bas
Dat kan nooit erger zijn als een onbedekte centrale die je gewoon met rust laat. Lijkt me een leuk project voor jou on eer een skibaan op aan te leggen. Natuurlijk wel met recyclebare kunststofborstels zodat je er ook in de zomer gebruik van kunt maken. Wel betalen natuurlijk zodat je na een eeuw, als se straling tot rust is gekomen, met de opbrengsten daarna de hele handel kunt opruimen.
Elke keer een snufje oude, nog stralend kerncentralegruis toevoegen aan de dan werkzame nabije thoriumcentrales. Zou dat een idee zijn?
Hopelijk leren we uit de fouten van het verleden. Want opruiming van windmolens en zonnepanelen is ook niet zo eenvoudig. https://www.youtube.com/watch?v=Rc5AlFo3zTk
Met de bouw van deze elektriciteitsopwekkers kan men dan ook al beter stoppen, alvorens de afvalberg onoverzichtelijk wordt.
Ik had er in het verleden al een goede oplossing voor bedacht, maar ja, ik doe nooit iets met mijn ideeën.Maar éénmaal bedacht, of opgekomen, zit het in het veld (wat dat ook mag zijn, het is maar een woord om iets te benoemen dat klaarblijkelijk bestaat maar niet tastbaar is) en jawel, later komen er lieden die ook met de materie bezig zijn om het wereldkundig te maken: Bouw kerncentrales ondergronds, waar ze later, na hun levensduur, gewoon kunnen blijven zitten. Zand er over en klaar. Scheelt een slok op een borrel.
Jezus niet aan gedacht: Geologische berging alleen al €20–30 miljard per land. wat nu? Nou mooie boel weg kernenergie. van d’olivat komt ineens met geologische berging. Altijd weer die d’Olivat….Of is dat alleen maar om het kleuterdebat op Climategate te irriteren met gewauwel kan ook hè. Wat een onzin verhaaltje van olievat. Leg eens uit olievat wat het nut is van je bijdrage aan dit blo debat met je geologische berging?
Ah,nu begrijp ik waarom de Duitsers voor hernieuwbare energie kozen ipv dat vervuilende kernenergie gedoe met nog 30 miljard geologische berging. Die Duitsers dachten natuurlijk daar gaan wij niet aan beginnen sind sie verrückt.
Dus en Frankrijk en Nederland en Duitsland Scandinavië allemaal 30 miljard maak ik er even van olievat pro jahr das iets jha siemlich viel geld olievat. Was machen wir nur. Pfffff……..wat vermoeiend….
Frank
Jij bent hier de enige intellectueel die niet wauwelt begrijp ik?
Het gaat er niet om hoeveel procent van de wereldwijde energie is afhankelijk van houtkap, maar om hoeveel hout er wordt gekapt om die één procent te bereiken.
Overigens zal Guus Berkhout niet afgereisd zijn naar Brazilië, omdat hij geen uitnodiging heeft gekregen en hij de kosten zelf had moeten betalen, in tegenstelling tot alle deelnemers andere die gesubsidieerd reizen, met andere woorden: zij die teren op andermans geld.
Al vaker pleitte ik voor de terugkeer naar de situatie van het energetisch optimum, dat bestond vóórdat we werden gehersenspoeld met het klimaatverhaal. Geen enkele politicus die daarvoor zou pleiten, zou serieus genomen worden en niemand anders, maar het zou de enige en juiste weg zijn.
Dat we blijven ronddraaien in de carrousel komt, omdat het verhaal zich zodanig in ons brein heeft genesteld dat we ons zo’n situatie gewoonweg niet meer kunnen voorstellen. Mensen zullen zeggen ”we moeten toch vooruit’ ? Precies ! Vóóruit en niet achteruit zoals ik aantoon in ‘het einde van de vooruitgang ”.
Ik stel dan ook voor dat we – vanaf vandaag – weer streven naar vooruitgang dus en een waarachtige toekomst voor de volgende generatie(s). Om te beginnen met het terugzetten van het begrip ‘duurzaam’ in de juiste betekenis: namelijk volhoudbaar, nachhaltig, sustainable en daarna het klimaatverhaal uit het brein bannen en de hypnose opheffen. ( geldt ook voor stikstof )
Uit ; ‘ het einde van de vooruitgang :
Langzaam maar zeker werd een web gesponnen van stichtingen, instituten, NGO’s universiteiten, hogescholen en maatschappelijke organisaties rondom het thema duurzaamheid en gaandeweg gingen steeds meer bedrijven ‘duurzame ‘producten en diensten verkopen waarmee het klimaatprobleem zou worden bestreden. Geen enkel product of dienst werd nog aangeprezen zonder het woord ‘duurzaam’ in de marketing mix en reclame -uitingen. Er kwamen zelfs duurzame vliegreizen, duurzame verzekeringen. Alles werd ‘duurzaam ‘ en groen en iedereen begon groen te praten; langzaam maar zeker werd het gehele denken van mensen doordesemd met duurzaamheid en groen. Op de golven van de duurzaamheid hype ontstond een scala aan gelieerde stromingen, scholen en bedrijfsvormen. Daaronder de ‘sociale onderneming’, een ondernemingsvorm met een verdienmodel, gebaseerd op een verhaal of missie. Nova media, voorheen uitgever en eigenaar van de bekende boekhandel Scheltema, begon in 1989 met de Postcode- Loterij om met de loterij gelden goede doelen te steunen. Daartoe werd wel het begrip ietwat opgerekt, want voor goede doelen is niet alleen veel geld nodig, het is ook belangrijk dat er wat aan de ‘strijkstok ‘blijft hangen:
‘Novamedia is a social enterprise, working to bring together business and ideals. We want to make the world a better place’
En dan komt het:
‘We understand how important long-term funding is, and that promoting the good work of charitable organisations is crucial in helping them achieve a better world’
Berkhout heeft helemaal gelijk, er zijn solide argumenten te over om de CO2 hypothese, waarbij CO2 DE thermostaat van de aarde zou zijn, te ontkrachten. Enkele recente publicaties die dit onderstrepen:
Deze recente publicaties die laten zien dat broeikasgassen slechts een speler zijn in een complex en grotendeels onbegrepen klimaatsysteem:
1. Verminderde wolkvormimg –> meer zon en hogere temperaturen
https://www.mdpi.com/2073-4433/12/10/1297
https://climate.copernicus.eu/esotc/2022/clouds-and-sunshine-duration https://www.mdpi.com/2673-7418/4/3/17
2. Meer zuidelijker luchtstromen zorgen voor hogere temepraturen
https://rmets.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/joc.7763
3. Veranderde oceaanstromen.
https://www.nature.com/articles/s41612-022-00275-1
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0012825216300277?via%3Dihub
https://www.nature.com/articles/s43247-023-00887-2
https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2021JD036342
4. Kosmische straling/deeltjes beinvloeden wolkvorming en daardoor de temperatuur : https://www.nature.com/articles/s41598-023-30447-9
5. Het opwarmingseffect van CO2 neemt af als de concentratie toeneemt (IPCC 2013), in details berekend hier:
https://arxiv.org/pdf/2006.03098.pdf
https://www.scirp.org/journal/paperinformation.aspx?paperid=99608
Ook de belangrijke rol van vegetatie op het klimaat door verdamping en daaruit voortvloeiende afkoeling en wolkvorming wordt volledig genegeerd.
Ook de rol van vegetatie op het klimaat door verdamping en daaruit voortvloeiende wolkenvorming (afkoeling) wordt volledig genegeerd. Slecht landgebruik, d.w.z. ontbossing, overbegrazing… verstoren de natuurlijke afkoeling van de planeet en dragen volgens een groeiend aantal wetenschappers in belangrijke mate bij aan de opwarming van de aarde.
Ik denk dat Guus en andere kritische wetenschappers niet op de top waren, omdat ze een geetje uit de toon zouden vallen: ze hebben nl geen prive vliegtuig.
Er is onder rutte al veel bereikt voor het klimaat. De 0.000036 graden in de modellen. Dat zal wel een uitkomst over 100 jaar zijn. Daar kan best een nul van af en die nul kan dan achter het bedrag dan is er ambitie om de temperatuur met 0.00036 graden te verlagen voor maar 280 miljard. Net als de verbouwing van het Binnenhof nu ook al vier maal zoveel kost als de eerste raming gaan de klimaat kosten nu al de biljoen voorbij. Verlekkerd kijken de politici nu naar pensioenfondsen. In het nieuwe stelsel moet er voor bejaarden toch al in staats obligaties worden belegd. Wat een prachtig vooruitzicht met groene beleggingen dat niet alleen rendement oplevert maar ook nog onze toekomstige generaties red van het klimaat. Het ABP is al begonnen. Aangezien woningen ook een hoge prioriteit hebben kan ook de verduurzaming worden aangepakt. Volgens de Telegraaf kost het verduurzamen van een huurwoning nu tussen de 200.000 en 300.000 eur. Dat kan er niet uit daar deze kosten niet door de huurder betaald mogen worden. Voor het luttele bedrag van maar 1 biljoen eur kan de sociale huur worden verduurzaamd. Er is ambitie genoeg in het land. Ja het kan wel om biljoenen in klimaat te pompen zonder dat we er wat van hoeven te zien.
Het verduurzamen kan echt wel goedkoper: even een stuk plastic over Nederland spannen en dan de hele boel volschuimen.
Om te beginnen zou de ”Stichting ter bestrijding van verspilling ‘ kunnen beginnen met gehersenspoelde burgers deprogrammeren en zich richten op praktische zaken in plaats van nog meer organisaties optuigen zoals Berkhout voorstelt.
Hier in Utrecht met betrekking tot het warmtenet dat (deels) wordt gevoed met warmte van een zogenoemde biomassacentrale. Over een warmtenet, ism een biomassacentrale – het toppunt van verspilling en perversie- schreef ik een artikel waarvan ik dacht dat het zou inslaan in een bom. Geen rimpeltje.
Als het gaat over totale verstandsverbijstering in het land, dan is het wel met betrekking tot het warmtenet.
Gisteren kreeg ik het wijkblad in de bus, waarop met grote letters ‘ Samen doen we duurzaam’ op de cover, een en ander in het kader van de campagne van de gemeente om Utrecht gasvrij te makken in lijn met de opdracht vanuit Den Haag .
De totale verstandsverbijstering van de Utrechters nu, komt tot uiting in het feit dat ze hevig geëmotioneerd raken van de aangekondigde kap van een strook bomen bij Amelisweerd, maar totaal apathisch blijven als je ze vertelt dat aan de andere kant van de stad een bos ter grootte van het gehele Amelisweerd op het vuurbed verdwijnt hun huizen te verwarmen. ( ik had een sommetje gemaakt, waaruit bleek dat het Amelisweerd nog te klein was zelfs )
Heer , bevrijd de mensen van het kwaad. ( en nu snel de kerk uit voor het zingen en het kerkzakje )
Ook zo een hype ,samen, we moeten alles samen doen. Samen doe je alleen als je het allebei wil. Dat samen gedoe is gewoon sociale manipulatie.
@ Nico, samen is de kracht van links, waardoor oa de green- scam kon worden uitgerold op klaarlichte dag. Eenheid maakt macht.
Verdeeldheid is wat sceptici daartegenover zetten.
Ik zag laatst een kop in de Volkskrant, dat de meeste mensen wel bereid zijn hun afval te scheiden als we het allemaal zouden doen.
Onze regering én de msm zijn de grootste aanjagers van de polarisatie.
Het grappige is dat ik in de wandelgangen juist hoor dat men het afval scheiden wel best vindt allemaal.
Ook mijn idee, ik betaal 580 euro aan gemeentelijke belastingen, ze zoeken het maar lekker uit voor dat geld.
Cornelia
Afvalscheiding is positief gezegd “bewustwording” en negatief gezegd klinkklare indoctrinatie. Met zoveel functioneel analfabeten in Nederland is centrale scheiding beter. 1 keer per week wordt er dan 1 bak geleegd. Maat afstemmen op de gebruiker.
Kop in de Volkskrant?
Maar dat is toch MSM en die lees je toch niet C?
Hypocriet.
Na 30 bijeenkomsten (“. dat er nu genoeg onderhandeld is en het hoog tijd is om te gaan uitvoeren..”) moet ik denken aan een grappige scene uit de film Life of Brian -> “This Calls for Immediate Discussion!”
https://www.youtube.com/watch?v=dnJM-Hss1S8
Hoeveel onkunde kan iemand als Berkhout laten zien?
Bijv:
“De energiebron van de toekomst voor betaalbare, ruimte-intensieve, schone en betrouwbare energievoorziening zijn ontegenzeggelijk de moderne grote en kleine kerncentrales.”
Betaalbare: Elektriciteit middels kern is 4x duurder dan middels wind+zon+aanvullingen. Zie bijv. deze grafiek van Lazard accountancy (multi-miljoenen bedrijf in New York):
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/48/Electricity_costs_in_dollars_according_to_data_from_Lazard.png
Daarom is het aandeel van kernenergie bij de opwek van stroom ook gedaald van ~18% in 1996 naar 9% in 2024
Ruimte-intensieve: Windmolens produceren per m² grond die zij bezetten al gauw 10 keer zoveel stroom dan onze kerncentrale…
Onze offshore windmolens en zonnepanelen op daken bezetten helemaal geen grond.
Bij kerncentrales wordt bovendien de ruimte in beslag genomen voor:
– de opslag van het kernafval (gedurende > duizend jaar)
– de uranium mijnen, de erts zuiveringsfabrieken, het vervoer, de brandstof staven fabriek, e.a.
‘vergeten’.
Flagrant bedrog want als je dat allemaal verrekent dan komt kernenergie nergens meer.
Bas
De snelwegen waaraan je refereert in je vergelijk met windturbines, als je het over hinder hebt, nemen ook maar en beperkt grondoppervlak in gebruik, net als de startbanen op een luchthaven, waar je kennelijk regelmatig gebruik maakt of gemaakt hebt.
Je bent doorlopend aan het groenwassen met je vergelijkingen die op klinkklaar bedrog berusten. En de hinder van de startbanen op militaire vliegvelden die er ook wel wat van kunnen, nemen ook een bescheiden ruimte in maar hoor je kilometers ver.
Bij jou is het zo, “zo de wind waait waait mijn hoedje”.
Bas
Rekenen kun je niet of wil je niet. In creatief rekenen ben je een kei. Maar dat is overduidelijk bedrog zoals je weet.
In een straal van 1 km kan niemand, alleen een gehoor,- gevoels-, gezichts-, of contactgestoorde enigszins aangenaam wonen. Mits het zich door andere obstakels al gehinderd wordt. Voor andere bewegende organismen is dat hetzelfde. Een maïsveld daarentegen zal et minder last van hebben.
Peter, leer rekenen.
De 3MW windturbine naast de A4 bij Voorburg bezet 70m² Met zijn CF van 27% produceert die 100MWh/m² per jaar. Dat is een factor >10 meer dan onze Borssele kerncentrale…
Die windmolen staat naast de A4 die vele malen meer lawaai veroorzaakt dan de molen…. Ben toevallig dit weekend nog door het wijkje gefietst dat klachten heeft/had (zo dicht mogelijk bij de windmolen). Alleen het lawaai van de A4 was te horen.
Leugen en bedrog is zo ingeslepen in de kernindustrie dat ze haast niet in staat is om de waarheid te aanvaarden.
Bas
Je bedoelt de standplaatsoppervlakte van de mast van de turbine. Daarin zit jouw steeds weerkerende bedrog. De hinder beslaat ten minste 400.000 m2 en de zichthinder nog vele malen meer. Autist of bedrieger, wat zal het zijn? Ik houdt het op beide.
@ Bas
Tja, hoeveel maal moet het nog gezegd worden dat u zich , en natuurlijk ook de media, baseert op de LCOE dat appelen en peren vergelijkt en niet op de FCOE die een heel ander verhaal vertelt , alsook dat 100% hernieuwbaar totaal onhaalbaar en betaalbaar is. China heeft dit duidelijk gezien en bouwt snellen aan kolencapaciteit dan hernieuwbaar , maar het westen vertelt enkel dat laatste
@eric,
“100% hernieuwbaar totaal onhaalbaar en betaalbaar is.”
Landen als Duitsland, Denmarken, e.a. zijn er niet alleen van overtuigd dat dat haalbaar en betaalbaar is, ook dat dat veel goedkoper is dan kern.
Mede daarom is België ook aan het stoppen met kernenergie. Van hun 7 kernreactoren, hebben ze er al 4 gesloten, er wordt er nog een gesloten dit jaar. de laatste 2 over 10jaar omdat ze te weinig hernieuwbare hebben geïnstalleerd (als er door heen rijdt dan zie je het enorme verschil met zonnepanelen en windmolens in vergeijking met NL).
Bestudeer de grafiek waarnaar ik verwijs in mijn reactie dd “30 nov 2025 om 11:06” hierboven.
Voordat Dld besloot om alle kern- en fossiele centrales te sluiten, heeft het uitgebreide simulatie studies gedaan en zich laten adviseren door internationaal bekende hoogstaande adviesbureaus.
“de LCOE dat appelen en peren vergelijkt en niet op de FCOE die een heel ander verhaal vertelt”
Het omgekeerde!
Met een full FCOE vergelijking komt nucleair er nog slechter (duurder en vervuilender) uit dan in de grafiek van Lazard accountancy waarnaar ik hierboven verwijs!
Je moet dan ook de hoge kosten van:
– ondergrondse opslag van het kernafval meenemen;
– de gevolgen van de beschadigingen aan de genen van nieuwgeborenen in de omgeving van kerncentrales en kernafval opslagplaatsen; de verhoogde kans op kanker, geringere intelligentie, enz.
– het historisch gebleken risico van ~1% dat de kerncentrale ontploft in zijn 50jarig bestaan en dan een groot gebied onbewoonbaar maakt (KC’s houden daar geen rekening mee omdat de wet hun aansprakelijkheid beperkt tot het lachwekkend lage bedrag van €`1200mln (als Borssele iets als Fukushima krijgt dan kan de schade zo het 1000 voudige worden; een gigantische subsidie voor kern)…
Bas
Zoals gebruikelijk was je weer eens groen en vergelijk je appels en peren. Bedrog dus.
Tja, Duitsland en geheel zelfvoorzienend met gratis stroom uit wind en zon:
https://www.energy-charts.info/charts/import_export/chart.htm?l=de&c=DE&year=2025&flow=physical_flows_de
Hij blijft leuk:)
Beste meneer Bas, beseft u wel hoeveel energie er in de toekomst nodig is voor alle hoopvolle welvaarts- en welzijnsplannen? Beseft u wel dat in Nederland slechts 6% van de huidige energievraag door zon en wind wordt geleverd? Beft u wel hoeveel een kWh windenergie écht kost? En wist u hoeveel 1kWh elektriciteit kost van de Borssele kerncentrale? En wist u ook, dat er steeds meer industriële regio’s in de rij staan om een (kleine) kerncentrale te vestigen? En dat steeds meer mega-vervoersschepen over willen gaan naar kernenergievoortstuwing? Denkt u eens na hoe dat toch zou komen!
Overigens, bij ALLE investeringsberekeningen hoort een ontmantelingsplaatje. Eigenaren zijn en blijven verantwoordelijk voor ALLE kosten rond ontmanteling! Bij kernreactoren is dat standaard. Bij windparken en zonneakkers wil niemand het daarover hebben.
Tot slot, laten we de rijen sluiten en met elkaar – op basis van kosten en baten – de beste beslissingen maken voor de toekomst van ons land. De feiten leiden ons naar wat er moet gebeuren. Dat is mijn gesprek met Den Haag. Alstublieft, geen uitruil van partijbelangen!
Dag Guus,
Die grote hoeveelheid benodigde energie is een van de redenen om over te schakelen naar 100% hernieuwbare! Er is veel te weinig uraniumerts om de wereld langere tijd te voorzien. Bovendien is kern nu al apenduur terwijl we nu nog genoeg uranium erts hebben en kernenergie zwaar wordt gesubsidieerd.
Zie o.a. de link die ik hierboven heb gepubliceeerd (30 nov 2025 om 11:06) van Lazard accountancy, een van de grootste accountantsbureau’s van USA.
Ons stroomverbruik via het publieke netwerk is ~115TWh/a (anders dan de publieke opinie niet snel toenemend; zie het CBS).
Veronderstel dat onze nazaten 1000TWh/a (= aan stroom verbruiken; 50% zon, 50% wind.
De 15MW windmolen van Vestas wekt op de Noordzee 80GWh/a op (zie site Vestas).
Je moet die molens ~1,2km (5x de rotor diameter van de wieken) uit elkaar zetten om te voorkomen dat ze elkaars wind afvangen. Dat betekent dat ze 50GWh/km² (80GWh/1,44km²) per jaar produceren.
Dan kunnen we 500.000GWh/a produceren met offshore windparken ter grootte van in totaal 500.000/50 = 10.000km². Ons deel van het continentaal plat is 57.000km² groot.
Wij kunnen die 500.000GWh/a dus produceren door 20% van ons deel van de Noordzee te gebruiken…
Zonnepanelen produceren per km² ~240GWh/km² per jaar. Dat is bijna 5 keer zoveel als wind. Dus door die op 20% van de zee tussen die windmolens te leggen kunnen we die andere 500.000GWh/a produceren.
Kortom het kan heel gemakkelijk!
“Beseft u wel hoeveel een kWh windenergie écht kost? En wist u hoeveel 1kWh elektriciteit kost van de Borssele kerncentrale?”
Ja. En ook dat Borssele, moeilijk zichtbaar, zwaar gesubsidieerd wordt mede dankzij onze atoom wetgeving.
Zie bijv. mijn link naar de grafiek van Lazards hierboven.
Als je meer wilt weten kun je ook hun jaar rapportages bestuderen. Bijv:
https://www.lazard.com/media/xemfey0k/lazards-lcoeplus-june-2024-_vf.pdf
“steeds meer industriële regio’s in de rij staan om een (kleine) kerncentrale te vestigen?”
Alleen als de overheid het merendeel van de kosten en de aansprakelijkheid op zich neemt…
Met dergelijke subsidies wil iedereen dat wel…
“Eigenaren zijn en blijven verantwoordelijk voor ALLE kosten rond ontmanteling! Bij kernreactoren is dat standaard.”
Nee. Dat is alleen theoretisch. De praktijk (ook in NL rond Dodewaard) laat zien dat de burger daarvoor opdraait.
“laten we de rijen sluiten en met elkaar – op basis van kosten en baten – de beste beslissingen maken voor de toekomst van ons land.”
Ja.
Als we dat zouden doen dan stoppen we z.s.m. met alle kernenergie (zoals Dld, België, Zwitserland, Oostenrijk, Italië, enz.)
Het is de hoofdreden dat het aandeel van kernenergie bij de productie van stroom in de wereld is gezakt van ~18% in 1996 naar 9% in 2024.
Ondanks de eindeloze reclame leugens van kernenergie voorstanders.
Bas
Blijkbaar vind je het niet langer nodig zelf na te denken als je het woordje Lazard in beeld krijgt.
Kijk gewoon naar de Nederlandse situatie en naar de energieprijzen in Duitsland en Denemarken, die dan, wat de laatste betreft nog een uitruil kunnen doen met Noorwegen, zolang het duurt. Met natuurbevlogen types, zoals jij zegt te zijn, zonder er overigens enig benul van te hebben, zouden die fjorden zo maar eens aan de natuur kunnen worden teruggegeven als de rewildingstypes het voor het zeggen krijgen. En dan is het “dag” met de uitruil waterkracht versus windkracht.
Je belazard de boel dus weer eens grotelijks.
“Met natuurbevlogen types … zouden die fjorden zo maar eens aan de natuur kunnen worden teruggegeven”
De Noren gaan veel verstandiger om met hun aardgasbel dan wij hebben gedaan!
Zij hebben daarmee het grootste beleggingsfonds van de wereld gecreëerd zodat hun nakomelingen nog lang kunnen profiteren.
Helaas zijn onze politici eigenwijs & kortzichtg (er waren indertijd hier soortgelijke voorstellen).
Overigens niet raar want Noorwegen heeft een betere democratie.
Overigens importeren wij ook Noors aardgas.
Bas je gaat er omheen. Je redenering m.b.t. je “geweldige voorbeeld” Duitsland en Denemarken slaat nergens op en dat weet je maar verhul je als, mogelijk betaalde, influencer.
De rest van je betoog heeft er dus niets mee te maken, maar ondergraaft je stelling dat we zo nodig van het gas en andere fossiel brandstoffen af moeten terwijl je óók weet dat die nog jaar en dag nodig zijn om die volatiele speeltjes, waarover jij zo idolaat bent, te realiseren.
Feit is wel dat de industrie uit een industrieel land als Duitsland aan het vertrekken is door de hoge energielasten. Merz tracht dat op te vangen met gesubsidieerde energie die door de burgers via belastingen moet worden opgebracht. Hoezo goedkoper.
De uiterst idiote Gresnigt spuit nog even wat modder naar Guus Berkhout!
Bas leutert altijd maar over gratis wind en zon en vergeet gemakshalve alles wat er omheen nog allemaal nodig is!
Vergeet dat de hele aarde in ijl tempo wordt leeg getrokken voor alle benodigde grondstoffen!
Vergeet de daar bij delving achterblijvende puinhopen en het transport en fabriceren tot (half)fabricaten van al die onnodige troep!
Vergeet alle daardoor veroorzaakte problemen voor milieu, landschap, mens en dier van al die ondeugdelijke rommel!
Mensen die reageren met vragen krijgen steeds dezelfde dooddoeners, terwijl het tegendeel overal gewoon te zien is en het zogenaamde maakbare klimaat er meetbaar niets maar dan ook helemaal niets mee opgeschoten!
In de vorige eeuw hadden ze het beestje rond 1990 nog bij de naam genoemd: KWAKZALVER
Tegenwoordig ben je bij veel linkse idioten een soort hogepriester!
“Vergeet dat de hele aarde in ijl tempo wordt leeg getrokken voor alle benodigde grondstoffen!”
Ja de aarde wordt snel ontdaan van zijn uraniumerts voorraden… Over 80jaar zijn alle voorraden uitgeput. Dat heet parasiteren, want het is niet nodig.
Niet omdat we zouden kunnen migreren naar thorium erts, maar omdat wind+zon+aanvullingen veel goedkopere stroom produceren
zoals zelfs België is gaan inzien…
Wind en zon verbruiken de energie die de zon aanlevert. Gelukkig blijft ze dat nog wel 1miljoen jaar doen.
Wij moeten zorgen dat we onze bouwmaterialen niet opgebruiken en dat lukt door gebruik te maken van wind en zon energie.
Bas
Nooit gehoord van het opwerken van uranium? En thorium is in jouw vocabulaire ook al een ongewenst woord.
Omdat je ergens bang voor bent raaskal je als een verdwaalde idioot. Misschien moet je het boek van Dostojewski, met de gelijke naam nog eens doornemen.
@Peter,
Verdiep je in de hoge kosten van het opwerken van uranium.
Ik zie niet hoe je die kosten in grote mate kunt verlagen (denk aan <10% van de huidige kosten).
Er zijn al talrijke initiatieven geweest maar die hebben het nooit tot een een echte trial kunnen schoppen omdat de hoge kosten de zinloosheid evident maken.
Je kunt het deels doen maar dan bereik je ook maar een kleine vertraging in het verbruik van uranium erts. En dan nog, de kosten zijn hoog,
Dan is de poging van China om over te gaan op thorium verstandiger.
Echter de voorraad thorium-erts in de wereld is maar 3 -5 keer groter dan die van uranium…
Bas
Op zijn minst heb ik de berekeningen waar je aan refereert gemist. Overigens is dat ook niet de eerste keer dat ik er om vraag.
Zelfs je eigen zonnepanelen, waar je zo graag mee aan komt zetten, bereken je niet in de werkelijke kosten-batenanalyse voor het moment dat de saldering ophoudt en ook nu al door de terugleverkosten. Ook de sterk stijgende kosten voor netverzwaring i.v.m. volledige en gedwongen elektrificatie houd je het liefst buiten beeld. Bedrog dus.
Geachte heer Berkhout, beste Guus,
Gisteravond werd in ‘Even tot hier’ ook aandacht besteed aan datgene wat we nu toch echt wel met een gerust hart de totale mislukking van Cop30 en de eveneens totale mislukking van het klimaatgezeik kunnen noemen. Het sjagrijn droop er van af net als bij het item over de bezuinigingen bij de NPO. Heerlijke TV.
Wij, u en ik, hebben hoogstwaarschijnlijk het grootste deel van ons aards bestaan er op zitten en dat we dat dan toch nog mogen meemaken stemt tot intense vreugde.
Een kleine kanttekening.
U stelt dat het roer drastisch moet worden omgegooid v.w.b. het klimaatbeleid.
Daar ben ik het niet mee eens; we moeten gewoon rigoureus stoppen met klimaatbeleid omdat we, de mens, geen enkele invloed hebben op het weer/klimaat.
Klimaatbeleid is net zo iets als geloven dat we invloed zouden kunnen hebben op de gang van zaken in een ander sterrenstelsel o.i.d.
En dat we voortdurend alert moeten zijn op de grillen van Moeder Natuur is uiteraard waar, maar om dat nu ‘beleid’ te noemen gaat mij wat ver. Ik zou dat gewoon ‘Goed huisvaderschap’ willen noemen.
Een fijne zondag.
AnthonyF
Geen enkele lijkt me wat overdreven. Een kortstondige wél. net als elk organisme en al die andere factoren die mede het klimaat als gemiddelde bepalen. En de kortstondige verschijnselen veroorzaken effecten waar je op in moet spelen. Op moet adapteren dus. Door dijken te bouwen, wat de puristen natuurbederf zouden noemen, door waterberging die ook de natuur ter plekke veranderd en waar dezelfde of andere puristen dan weer problemen me hebben.
Tenslotte mag er van de preciezen (in hun opperste wijsheid) niets veranderen.
Elk organisme probeert uit eigen belang de natuur om te vormen naar wat voor die soort wenselijk is. En daarop acteren dan weer andere soorten.
The circle of life, op basis van nog grotere systemen als orkanen, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, komeetinslagen en Cycli van Milankovic, om over galactische systemen maar te zwijgen. Kortom, menselijke grootheidswaan in handen van nitwits.
Peter, dank voor je reactie.
Het is natuurlijk voor een deel een semantische kwestie.
Laat ik het iets anders zeggen. Tegenwoordig beschikken alle moderne auto’s, en dat moet je dan ruim nemen, over allerlei mogelijkheden om de bestuurder/eigenaar een signaal te geven dat er iets ‘mis’ is. Af en toe hoor ik ineens een ‘ping’ tijdens het rijden in mijn Jeep Commander uit 2006 en dan blijkt dat ik moet gaan tanken. Klinkt overdreven, maar er was en tijd dat je dat zelf gewoon in de gaten moest houden. Wel, er zijn talloze signalen die aangeven dat je ‘íets’ moet gaan doen. Mijn oude SUV waarschuwt dat er in een van mijn banden te weinig lucht zit. Nou, gewoon even pompen en het is weer OK. Een ander signaal kan komen uit de APK, banden te veel versleten, schokdempers niet meer goed enz.
Welnu, ieder verstandige autobezitter zal op al die signalen reageren, maar om dat nu ‘beleid’ te noemen gaat me te ver.
Bij ons op het ministerie werd er vaak gezegd; ‘Is dat beleid of is daar over nagedacht’.
En zo bedoel ik het ook met dat klimaatbeleid. We zijn het er denk ik helemaal over eens dat een uiterst geringe ‘opwarming’ als gevolg van het feit dat we nu in een interglaciaal zitten, in principe geen enkele dreiging is. Het enige gevolg voor Nederland zou op termijn een lichte verhoging van de zeespiegel kunnen zijn en dat is iets wat we in Nederland uitstekend aan kunnen.
Wat zeg ik, een beetje te goed zelfs want het is natuurlijk te gek voor woorden dat we ondanks het feit dat de gemiddelde hoeveelheid neerslag in de afgelopen jaren behoorlijk is gestegen, er toch op veel plaatsen sprake is van droogte in de bodem.
We hebben geen ministerie/minister voor klimaat nodig. Het ministerie van I&W is uitstekend in staat om de toestand van onze dijken enz te monitoren en eventueel in te grijpen. Dat noem ik geen ‘beleid’ maar gewoon ‘Goed huisvaderschap’ oftewel ‘Gezond Verstand’.
Ten slotte nog een opmerking over natuurbehoud. Ik heb het al eerder geschreven. Steeds meer zie je in uitzendingen als ‘Binnenste Buiten’ en ‘Vroege Vogels’, nota bene van de VARA, items waarin lovend wordt gedaan over het niet ingrijpen op bepaalde plekken in Nederland met als gevolg een schitterende ‘natuur’.
Nee, we zijn er nog niet maar ik ben hoopvol.
Het vooruitzicht dat ook deze keer GLPvdA weer buiten de regering dreigt te vallen stemt tot grote vreugde al zal een enkeling hier mij nog steeds voor ‘links’ verslijten als gevolg van de zwakzinnige redenering dat iedereen die niet FvD stemt automatisch ‘links’ is.
AnthonyF
Links en rechts zijn al lang geen werkbare begrippen meer. En sociaal en liberaal behoeven elkaar niet te bijten. Om aller lei misverstanden daaromtrent te vermijden heb ik het liever over een realistisch beleid waarin voors en tegens evenwichtig én democratisch aan elkaar worden afgewogen.
De overheid bepaalt tevoren de grote kaders aan de hand van de grondwet. Het gemiezemuis laten zij aan de lagere echelons over die dichter bij de burger staan en daarmee hopelijk ook beter kunnen invoelen/begrijpen waar die burger het over heeft.
Peter, niets aan toe te voegen. Mooi.:)
Nederland was weer netjes braaf op de cop, de rest knikt ja en gaat verder met het bouwen van kolencentrales.
Deed ik vroeger op school ook , ja meester ik maak al mijn huiswerk en dan naar huis lekker voetballen. Hij had toch geen tijd om alles te controleren. En dan de volgende dag klagen dat het wel heel veel huiswerk was waardoor ik geen tijd meer had om te voetballen. Zo werkt dat maar niet voor de alpha bestuur’s sukkels van nedereland.
nico, volgens mij zijn wij decennia terug al gestopt met het bouwen van kolencentrales. Ik meen dat de laatste de centrale op maasvlakte2 is (draait af en toe nog).
Bas, het gaat om het moraal van het verhaaltje. Implicerende dat nederland achterlijk bezig is.
“schone en betrouwbare energievoorziening”
Schoon??
Terwijl kernenergie hele gebieden onbewoonbaar heeft gemaakt en kerncentrales schadelijke straling verspreiden in hun omgeving? Die straling tast vooral de genen van nieuwgeborenen aan in de omgeving tot op 40km afstand. Ook in NL aangetoond in een onderzoek betreffende KC’s in Dld, France, B, e.a..
https://tinyurl.com/yc2dd4bu
Natuurlijk heeft dat nadelige gezondheidseffecten (leukemie kanker, e.a.). Vooral voor kinderen want die hebben een veel hogere celdelingsfrequentie waardoor hun DNA veel kwetsbaarder is. Dat is ook aangetoond!
Bijv in deze USA studie: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12899207/
Betrouwbaar??|
Landen met veel kernenergie (bijv. France, UK) hebben een minder betrouwbare stroomvoorziening dan landen met veel hernieuwbare (bijv. Dld, DK)!
35 jaar (inmiddels bijna 40 RE) na de zwaarste kernramp ooit gaat het leven in Tsjernobyl door
https://www.nationalgeographic.nl/het-leven-in-tsjernobyl-gaat-door
35 jaar na die kernramp zijn zo ongeveer alle gebieden in en rond Tsjernobyl nog steeds ontruimd!
Erger, in aangrenzende gebieden heeft onderzoek verhoogde risico’s voor de gezondheid van kinderen geconstateerd.
In line met de voorspelde gevolgen van het verhoogde stralingsniveau voor de bewoners.
Bas
Dieren en planten schrijven geen veiligheidslimieten voor.
Maar om even een voorbeeld te geven, ondanks de ongelooflijke ellende die er aan vooraf ging waren Hiroshima en Nagasaki tot in de kern van de explosie weer binnen één jaar bewoond. Hoewel het geen reden is om die waanzin te herhalen met de inmiddels veel krachtiger kernbommen waar we zo snel mogelijk via verdragen en diplomatie van af moeten.
Bas
Een kaalslag in het tropisch regenwoud van Ecuador en alle balsa bomen stelen om windmolenwieken te fabriceren is u waarschijnlijk totaal onbekend
Moderne windmolen wieken bevatten volgens mij nauwelijks tot geen balsa hout. Kunststoffen doen het beter.
Een prima verhaal Guus!
Techniek alleen redt het klimaat niet
In het publieke debat over klimaatverandering wordt in mijn waarneming mitigatie vaak gelijkgesteld aan het terugdringen van CO₂-uitstoot of aan technische oplossingen om de opwarming te stoppen. We investeren in windmolens, waterstof en – in uiterste vorm – denken zelfs aan grootschalige geo-engineering.
Maar als mitigatie uitsluitend wordt gericht op het klimaatsysteem zelf, lossen we het werkelijke probleem niet op. We vergroten het juist.
Het structurele probleem is niet het klimaat, maar de menselijke overvraging van de planeet.
Onze manier van leven – gericht op groei, consumptie en onbegrensde energiebehoefte – overschrijdt de draagkracht van natuurlijke systemen. Technische oplossingen kunnen symptomen tijdelijk verlichten, maar ze veranderen niets aan die fundamentele disbalans. Integendeel: ze wekken de illusie dat we door innovatie kunnen blijven doorgroeien, terwijl we precies dat niet kunnen.
Echte mitigatie betekent daarom méér dan emissiereductie. Het vraagt om zelfbegrenzing: minder verspilling, minder verbruik, meer respect voor de ecologische grenzen van de aarde.
Adaptatie – het aanpassen aan veranderingen die al plaatsvinden – blijft nodig, maar zonder deze dieperliggende verandering blijft het dweilen met de kraan open.
De kernvraag is dus niet of we het klimaat technisch kunnen stabiliseren, maar of we bereid zijn onze eigen voetafdruk te verkleinen. Want wie denkt het klimaat te kunnen repareren zonder de mens te veranderen, vergroot uiteindelijk de crisis die hij zegt te willen oplossen.
@FG – eens met uw schrijven; velen willen en de kool en de geit – een luxe leven vol consumptiegoederen wat automatisch onbeperkt en kosteloos wordt aangevuld.
Een andere verantwoorde levenswijze heeft alleen kans van slagen als leiders het goede voorbeeld geven – jaarlijkse COP- en WEF-bijeenkomsten door elitairen zullen het gewone volk niet stimuleren.
Van: Guus Berkhout
Beste Frans,
Mee eens, dat gaat niet goed zo. Maar mensen angst aanjagen, en schuld en boete aanpraten, zal nooit helpen. Het leidt tot emotionele maatregelen die ons niet verder brengen. Het bestaande klimaatbeleid is een goed voorbeeld. Ook de Club van Rome kwam veel te veel met de vreselijkste scenario’s. De geschiedenis laat overtuigend zien dat de grote problemen in het verleden zijn opgelost met de creativiteit en rationele denkkracht van de mens. Als je dat niet meeneemt in je scenario’s, dan vergaat de wereld altijd en is de mens altijd een slechterik. Angst wordt dan de enige motivatie, en dat leidt tot niets. Het zijn de tegenkrachten (feedback) die ervoor zorgen dat het toch weer goed kan komen. De feedback mechanismen in het aardse klimaatsysteem laten dat prachtig zien.
Dus, in plaats van dood en verderf te voorspellen, moeten we positieve tegenkrachten mobiliseren door met haalbare oplossingen te komen. Zo moeten we bijvoorbeeld nieuwe productietechnieken ontwikkelen en nieuw consumptiegedrag realiseren, nogmaals niet door iedereen de stuipen op het lijf te jagen, maar door de grote voordelen van het nieuwe denken te laten zien. Kortom, laten zien dat iedereen er beter van wordt, want vergeet niet dat schonere productietechnologieën ook andere grote voordelen kennen als we de totale keten beschouwen. Bijvoorbeeld, windturbines en elektrische auto’s zijn wanproducten als we de gevolgen bekijken voor de totale keten.
Beste Frans, ik sluit af met het advies:: “Niet meer denken in angst, schuld en boete, maar betere oplossingen ontwikkelen.”
“De geschiedenis laat overtuigend zien dat de grote problemen in het verleden zijn opgelost met de creativiteit en rationele denkkracht van de mens.”
FG Garanties uit verleden enz enz. Deze tijd is uniek juist ook omdat creativiteit en de denkkracht van de mens achterlopen op groei van vaak structurele problemen. De mens verliest grip op zijn of haar (voort)bestaan.
“Als je dat niet meeneemt in je scenario’s, dan vergaat de wereld altijd en is de mens altijd een slechterik.”
FG Ik wil alles meenemen in scenario’s als het echte probleem maar wordt gezien en erkend. Die wereld draait gewoon door de vraag is echter hoe de mens daarop verder kan leven.
“Angst wordt dan de enige motivatie, en dat leidt tot niets.”
FG geen angst of wegduiken hebben hetzelfde resultaat.
Guus Berkhout ontkent klimaatverandering t.g.v. AGW niet.
Misschien kan hij uitleggen hoe de adaptatie te financieren van landen die niet of nauwelijks hebben bijgedragen aan de toename van broeikasgassen, maar daar wel de gevolgen van ondervinden?
Precies , dat is waar de ‘gematigden’ als Berkhout ook in de val lopen. Ook wat betreft het zogenaamde terugdringen van de CO2 uitstoot .
Het is of het een of het ander . het principe van ‘polderen ‘ is de oorzaak van het voortwoekerende klimaatgezwel en de energie-scam .
Slechte dokters maken stinkende wonden en dat is de reden dat vi-russen op dit platform nog steeds overheersen.
Wat we nodig hebben is een Trump .
De standpunten van ” Stichting ter bestrijding van verspilling ‘ zijn kristalhelder en eenduidig.
die luiden als volgt :
1) Dat het klimaatverhaal een hoax is ( vergelijk de Pilt Down Hoax )
2) dat de mensheid zonder fossiele brandstoffen weer terug zal zijn in de situatie, zoals die was, vóórdat het verbranden van fossiele brandstoffen in warmtemachines haar intrede deed en daarop de economie werd gebaseerd. ( met als gevolg dat, door het wegvallen van het natuurlijk terugkoppel-mechanisme het bevolkingsaantal razendsnel begon te groeien met een exponentiële versnelling vanaf de 50er jaren )
3) dat het energetisch optimum bestond vóórdat de economie van de energietransitie werd geïntroduceerd – op basis van een vals verhaal dus- met als gevolg, dat daarna de brandstofefficiëntie, die was bereikt door het werk van ingenieurs gedurende 250 jaar, weer begon te dalen en daarmee de CO2 uitstoot per eenheid arbeid weer begon te stijgen én dat daarmee een einde kwam aan de vooruitgang die was gebaseerd op het verbranden van fossiele brandstoffen .
4) dat daaruit volgt: dat de de maatregelen inzake Parijs – de zogenaamde energietransitie- het tegenovergestelde veroorzaken van wat het volk wordt voorgehouden.
5) dat de uitkomsten van het akkoord van Bruntland , zoals genoemd zelfs in het akkoord van Parijs: namelijk de toekomst van de volgende generatie te waarborgen, werd verlaten.
Helaas dat ‘ De stichting ter bestrijding van verspilling’ nooit het levenslicht zal zien.
Bert, ‘Wat we nodig hebben is een Trump’.
Daarover zijn ze het in de VS helemaal met je eens hoor (not):
https://edition.cnn.com/polling/approval/trump-polls
Een maand geleden werd een vraag van mij bij Clintel over die klimaatcrisis als symptoom voor de echte problemen in onze wereld afgedaan met uiteindelijk het advies dat verhaal of antwoord zelf te gaan schrijven.
Welnu hieronder een drieluik van mijn hand met verzoek om te wegen of dit geschikt is voor publicatie op uw site. Anders gooi ik het over de schutting.
—-
1 – Wereld in evenwicht – twee manieren om onze grenzen te begrijpen
Meer dan vijftig jaar geleden waarschuwde de Club van Rome dat oneindige groei op een eindige planeet onmogelijk is. Hun rapport The Limits to Growth uit 1972, gebaseerd op het computermodel World3, liet zien dat bevolkingsgroei, industrialisatie en grondstofverbruik samen een dynamiek kunnen vormen die op termijn tot instorting leidt. Niet door gebrek aan technologie, maar door overschrijding van natuurlijke grenzen.
In die tijd werd dat nog gezien als somber toekomstdenken. Maar inmiddels weten we dat veel van hun trends verrassend goed overeenkomen met wat er is gebeurd: groei van bevolking en consumptie, toenemende milieudruk en het langzaam oplopen van ecologische kosten.
Twee kaders, één boodschap
In 2009 kwam een nieuwe generatie wetenschappers met het concept van de planetary boundaries – de planetaire grenzen. Niet langer een computersimulatie, maar een empirisch raamwerk dat meet binnen welke marges de aarde stabiel blijft.
Zij onderscheiden negen grenzen: van klimaat en biodiversiteit tot stikstof, landgebruik en water. Volgens het Stockholm Resilience Centre zijn er inmiddels zes van de negen overschreden. We bevinden ons dus niet meer in een theoretisch model, maar in meetbare realiteit.
De twee benaderingen vullen elkaar prachtig aan:
– World3 laat zien HOE overschrijding ontstaat – de dynamiek van groei, vertraging en terugkoppeling.
– Planetary Boundaries laat zien WAAR die overschrijding plaatsvindt – de ecologische drempels zelf.
Samen vormen ze een consistent beeld: onze economie en consumptie zijn structureel groter geworden dan wat de aarde duurzaam kan dragen.
De echte grens is misschien economisch
We denken vaak dat grenzen iets natuurlijks zijn – de hoeveelheid bossen, vis of schoon water. Maar er is ook een grens aan ons economische systeem. Het is gebouwd op voortdurende groei, terwijl de fysieke basis daarvan steeds smaller wordt. Grondstoffen worden schaarser, ecologische schade duurder, en de ruimte om nog meer te produceren kleiner.
De eerste grens die we echt gaan voelen, zou dus weleens economisch kunnen zijn: het moment waarop groei simpelweg niet meer rendeert.
In gewone woorden
Je hoeft geen wetenschapper te zijn om te begrijpen wat dit betekent. We gebruiken de aarde sneller dan ze zichzelf kan herstellen. We leven alsof we anderhalve planeet hebben, terwijl we er maar één bezitten.
Dat is geen mening, maar een meetbaar feit – zichtbaar in vervuiling, verdwijnende natuur, en de druk op grondstoffen en energie.
Wat nu?
De boodschap van zowel de Club van Rome als de onderzoekers van de planetary boundaries is niet dat alles verloren is, maar dat evenwicht de nieuwe vooruitgang moet worden.
Een samenleving die zich richt op kwaliteit in plaats van kwantiteit, op welzijn in plaats van groei om de groei.
De aarde heeft haar grenzen. Het erkennen daarvan is geen pessimisme, maar volwassen realisme.
Wordt vervolgd:
Frans, een feit is geen feit omdat je dat graag zo wilt noemen. Voorlopig is het dus niets meer of minder dan “uitgekozen geleende wetenschap”.
Galjee schrijft : ”Een maand geleden werd een vraag van mij bij Clintel over die klimaatcrisis als symptoom voor de echte problemen in onze wereld afgedaan met uiteindelijk het advies dat verhaal of antwoord zelf te gaan schrijven.”
U werd dus met een kluitje in het riet gestuurd. Professor Berkhout roept hierboven op om de rijen te sluiten, maar in werkelijkheid ontpopt zijn Clintel zich ook als een van de influencers in het circuit dat geen tegenspraak duldt, zoals ik regelmatig ervaar op X. Zelfs wanneer ik naar zijn Stichting verwijs in mijn artikel ‘edelachtbare’ krijg ik een snauw van Marcel Crok: ‘Bert ga eens wat anders doen’.
Het gaat erom wie wint in het media – geweld en dat kunnen we nog 10 tallen jaren volhouden als er niet een leider komt die zegt: ” en nou is het afgelopen met die poepelegein . én die bestaat . Die verwensen ze dan ook naar de hel omdat dan hun winkeltje ophoudt te bestaan.
It’s the economy stupid zeiden meester oplichters Clinton en Obama nog. Meestribbelen mensen is het adagium , totdat we niet beter weten dat verspilling is good, net als greed . ( lees het artikel hier over de meestribbelaars en de kamikaze economie er nog’s op na , alhier )
2 — Waarom we de grenzen van de aarde niet zien — en wat nodig is om dat wél te gaan doen
In mijn vorige bijdrage (“Wereld in evenwicht – twee manieren om onze grenzen te begrijpen”) liet ik zien hoe het model van de Club van Rome (World3) en het raamwerk van de Planetary Boundaries elkaar aanvullen.
Het ene verklaart HOE overschrijding van grenzen ontstaat, het andere toont WAAR we die grenzen inmiddels al hebben overschreden.
Toch ervaren veel mensen daar in hun dagelijks leven weinig van. We horen over van alles, schaarste, soortenverlies – maar het voelt zelden als één samenhangend verhaal. Hoe komt dat, en wat is er nodig voor een ommekeer in waarneming?
We merken het niet, omdat we het kunnen dempen
De belangrijkste reden is dat moderne samenlevingen beschikken over buffers. Technologie en welvaart maken ons tijdelijk ongevoelig voor ecologische veranderingen.
Als het warmer wordt, zetten we de airco aan. Als een oogst mislukt, importeren we voedsel van elders. Als energie schaars wordt, kopen we het tegen hogere prijzen in op de wereldmarkt.
Die mechanismen vangen de eerste schokken op – maar ze verschuiven de last naar anderen of naar de toekomst.
De planeet betaalt de rekening in stilte: in uitgeputte bodems en verdwijnende biodiversiteit.
We zien de overschrijding dus niet direct, omdat onze systemen het nog even maskeren. Totdat de buffers zelf breken. Iets wat ook niet van de ene op andere dag gebeurt.
Politiek en media zonder overzicht
Een tweede reden is dat onze besluitvorming en informatievoorziening zijn versnipperd.
Politiek hier opereert in cycli van vier jaar; media in cycli van uren. De ecologische werkelijkheid werkt echter in decennia.
We behandelen stikstof, energie, water en klimaat als losse dossiers, terwijl ze in werkelijkheid onderdelen zijn van één systeem dat uit balans raakt.
Een samenleving die alles in losse crises ervaart, verliest haar “helikopterview”. Daardoor worden maatregelen ad-hoc, symptoombestrijdend en zelden richtinggevend.
De onzichtbare grens: ons groeidenken
De diepere reden dat we de ecologische overschrijding niet zien, ligt in het fundament van ons economisch systeem.
We meten succes in groei: van productie, consumptie, winst, BBP. Maar groei betekent ook een toenemende aanspraak op grondstoffen, energie en ruimte.
Zolang die vanzelfsprekend beschikbaar lijken, voelt groei als vooruitgang.
De werkelijkheid is anders: de fysieke basis van dat systeem – de biosfeer – is eindig. Wie in een eindige wereld eindeloze groei verwacht, leeft in een illusie. En die illusie is zo diep in onze instituties ingebouwd dat ze onzichtbaar is geworden of wordt vanuit een beschermend onbewust zijn verdrongen.
De eerste grens die we werkelijk zullen ervaren, is daarom mogelijk niet ecologisch maar economisch:
Het moment waarop groei niet langer loont, omdat de schade aan natuur en stabiliteit te groot wordt.
Wat nodig is voor de ommekeer
Een fundamentele verandering in waarneming vraagt geen nieuwe technologie, maar een nieuw denkkader.
Vijf voorwaarden zijn dan essentieel:
1. Samenhang in het verhaal We moeten leren zien dat energie, voedsel, economie en klimaat geen losse thema’s zijn, maar onderdelen van één ‘levend’ systeem. Dat vraagt om onderwijs, media en politiek die het geheel durven tonen.
2. Een eerlijke meetlat Zolang welvaart wordt gemeten in groei van BBP, blijven ecologische kosten onzichtbaar. Nieuwe maatstaven – welzijn, gezondheid, veerkracht – maken zichtbaar wat er echt toe doet.
3. Institutioneel langetermijndenken Besluiten over energie, landbouw of infrastructuur hebben effecten over tientallen jaren. Landen als Wales en Nieuw-Zeeland hebben commissies voor toekomstige generaties. Zulke structuren maken duurzaamheid niet vrijblijvend, maar bestuurlijk verankerd.
4. Lokale tastbaarheid Mensen veranderen pas als ze het verschil kunnen zien. Herstelprojecten voor bodem, natuur en energie in de eigen omgeving maken de grenzen concreet én hoopvol.
5. Leiderschap dat verbindt De toekomst vraagt om leiders die wetenschap, economie en menselijke waarden weten te combineren.
Een verschuiving van winnen naar behouden
De ommekeer begint niet bij angst, maar bij inzicht.
Zodra we begrijpen dat onze welvaart rust op een gezonde aarde, verandert de vraag van “Wat kost duurzaamheid?” naar “Wat kost het om zó door te gaan?”
De Club van Rome en de onderzoekers van de Planetary Boundaries tonen ons geen doembeeld, maar tonen ons een spiegel. Zij laten zien dat we niet tegen de natuur vechten, maar tegen onze eigen blindheid voor samenhang.
De aarde hoeft niet gered te worden – zij redt zich wel.
Wat op het spel staat, is de stabiliteit van onze eigen beschaving. En dat begint met durven zien waar we werkelijk staan. Misschien iets om nader te belichten.
Wordt vervolgd.
Beste modelleur,
Extreem weer zal er altijd zijn. Net als het klimaat is het weer niet maakbaar. Laten we dat nu eens accepteren!
Dit feit betekent dat aanpassen de enige mogelijkheid van de mens is om het grote aantal slachtoffers en de grote hoeveelheid schade drastisch te verminderen. De resultaten zijn spectaculair. Juist hier kan Nederland heel veel bijdragen.
“Extreem weer zal er altijd zijn.”
Jazeker, maar extra broeikasgassen maken de extremen extremer.
“Net als het klimaat is het weer niet maakbaar.”
Niet maakbaar, wel veranderbaar.
“aanpassen de enige mogelijkheid”
Want een merkwaardig standpunt voor iemand die AGW niet ontkent.
Guus, in november 2018 waren er bij ons in de omgeving, het gebied ten zuiden van de A61 tussen Carcassonne en Narbonne, catastrofale overstromingen als gevolg van zware regenval met enorme schade en 16 doden.
De belangrijkste oorzaak was het totale gebrek aan onderhoud van de diverse waterwegen zoals de Aude, de Orbieu en nog wat kleine riviertjes. Nadat het water was gezakt is men begonnen met het opschonen van de rivierbeddingen, een proces dat nog steeds aan de gang is.
In augustus van dit jaar hier vlakbij bosbranden waarbij 17.000 ha is verbrand, 1 dode en ongeveer 50 huizen totaal verwoest. Een prachtig gebied voor de komende jaren naar de kl…
Oorzaak? Nou gewoon geen onderhoud van brandgangen enz. En ja, daar zijn ze dan nu mee begonnen. Iets met een kalf en een put zal ik maar zeggen.
Conclusie; we leren het nooit.
Frans Galjee
Als de club van Rome je onbetwiste bijbel en daarmee je dogma vertegenwoordigt, naast Ehrlich, Strong, Brundtland, valt er weinig te discussiëren. Dan beroep je je op de enige echte “waarheid” waar je zekerheidshalve graag aan vasthoudt. Hét punt van discussie van degenen die zich aan oude “waarheden” willen vasthouden. De preciezen zogezegd.
De anderen, de rekkelijke dus zien verandering als de motor van de evolutie die bestaat uit eten en gegeten worden en de daartoe noodzakelijke aanpassingen om niet te sneven op het altaar van de onveranderlijkheid en het tekort aan aanpassingsvermogen. Adapteren is veranderen onder de druk van de omstandigheden. Het heeft niets, maar dan ook niets te maken met conserveren van wat ooit was. Veranderen is de norm. Conserveren de doodsteek.
Extinctie is de noodkreet die nergens op slaat als je niet eens weet hoeveel soorten er zijn (2 0f 20 miljoen) en hoe die soorten aan verandering/aanpassing onderhevig zijn.
Groei is dé norm en de aandrift in elke soort. Tot die wordt overvleugeld. Bijvoorbeeld door ziekten in monoculturen waarvan de mensheid er één is.
Goed begrepen eigenbelang zou dat enigszins aan banden kunnen leggen door méér te doen met minder.
3 — De psychologie van ontkenning – je ziet het pas als je het doorhebt
“Je ziet het pas als je het doorhebt.”
Die bekende uitspraak van mijn buurt- en leeftijdgenoot, Johan Cruijff vat misschien beter dan enig wetenschappelijk begrip samen wat er in het huidige klimaatdebat gebeurt.
De feiten liggen op tafel, maar het vermogen om ze werkelijk te zien — te voelen, te begrijpen, te aanvaarden — ontbreekt vaak. Niet omdat mensen dom zijn, maar omdat de werkelijkheid te bedreigend is om zonder bescherming onder ogen te komen.
Niet willen of niet kunnen zien
We spreken vaak over “ontkenners”, alsof ze bewust de ogen sluiten. Maar in werkelijkheid speelt er iets diepers: niet kunnen zien.
Wanneer nieuwe informatie ons wereldbeeld ondermijnt of ons gevoel van controle aantast, grijpt het brein naar psychologische bescherming.
De Amerikaanse psycholoog Leon Festinger noemde dat cognitieve dissonantie: de spanning tussen wat we weten en wat we willen geloven.
Bij klimaatverandering raakt die spanning gevoed door de MSM bijna iedereen.
De gedachte dat onze manier van leven de planeet ontwricht, tast niet alleen onze gewoonten aan, maar ook ons morele zelfbeeld. Om die spanning te verminderen, negeren we liever de dreiging dan onszelf te veranderen.
Het brein kiest voor rust boven waarheid.
Twee kanten van dezelfde munt
Diezelfde mechanismen werken aan beide uitersten van het debat.
De klimaatscepticus relativeert de dreiging om autonomie te behouden: “Het klimaat is altijd veranderd; de wetenschap is verdeeld.” Het is een manier om angst te verdringen.
De klimaatalarmist kan op zijn beurt zo overtuigd raken van naderend onheil dat elke nuance als verraad voelt. Ook dat is een vorm van bescherming: morele zekerheid als schild tegen machteloosheid.
Zo ontstaan twee groepen die elkaars spiegelbeeld zijn — verschillend in standpunt, maar gelijk in emotionele structuur. Beiden verdedigen niet alleen ideeën, maar vooral identiteit.
De onzichtbare barrière
Het gevolg is dat we gevangen raken in morele stellingenoorlogen.
We discussiëren over modellen, temperatuurreeksen en beleidskosten, maar zelden over de onderliggende angst, schaamte of rouw die klimaatverandering oproept.
En precies daar ligt de echte barrière: zolang emoties niet erkend worden, blijft de ratio verlamd.
De paradox is dat we onszelf beschermen tegen de waarheid die we zouden moeten kennen om veilig te blijven.
Zoals Cruijff zou zeggen: “Je ziet het pas als je het doorhebt.” Maar dat “doorkrijgen” vraagt moed — de moed om onzekerheid toe te laten.
Wat nodig is om weer te kunnen zien
De ommekeer begint niet met meer feiten, maar met meer veiligheid. Mensen moeten zich gezien voelen in hun zorgen en verliezen voordat ze nieuwe informatie durven toelaten.
Dat vraagt om gesprekken die beginnen bij gedeelde waarden – gezondheid, toekomst, leefbaarheid – en niet bij schuld of gelijk.
Ook helpt het om de schaal te verkleinen: wereldproblemen lijken onhanteerbaar, maar lokale actie maakt verandering tastbaar en herstelt het gevoel van invloed.
Van overtuiging naar bewustwording
Werkelijke verandering ontstaat niet door iemand te overtuigen, maar door hem te helpen zien wat hij diep van binnen al weet.
Dat is de essentie van Cruijffs inzicht: waarneming is pas volledig als we bereid zijn de betekenis te voelen.
De uitdaging van onze tijd is dus niet alleen ecologisch of economisch, maar existentieel: het vermogen terugvinden om zonder angst naar de werkelijkheid te kijken.
Pas dan — als we het doorhebben — kunnen we het echt zien, en misschien ook nog tijdig handelen.
Wel moeten we dan vaart maken.(/sarc)
frans Galjee
“maar door hem te helpen zien wat hij diep van binnen al weet”.
En aan wie dicht je dat vermogen toe?
Aan Dennis Meadows en zijn discipelen?
Deel 1 van mijn drieluik is nog niet doorgekomen.
Nu wel en dank.
Frans Galjee
De aarde heeft zich op eigen kracht al 4,5 miljard jaar gered en had daar de mensheid in zijn toevallige gedaante (het verschijnsel mens) in het geheel niet bij nodig.
Adapteren doe je omwille van je eigen voortbestaan, net als elke andere soort en doorgaans ook nog eens door het bestrijden van soorten die je naar het leven staan. Zoals virussen en voor ons schadelijke bacteriën. en vormen van straling Maar, je kunt te ver gaan en je zo zelf uitroeien.
Je betoog gaat dus alleen over de eigen soort. Oorlogen zijn zo de grootste bedreiging. En oorlogen gaan altijd over het kortstondige tekort aan grondstoffen en voedsel. Precies ook dat waaraan de volksverhuizingen ten grondslag lagen. En, niet te vergeten de grote wereldoorlogen die uiteindelijk ook nergens anders over gaan dan over geopolitieke spanningen, die, je raadt het nooit, gaan over Blut und Boden. En wat erin zit.
Meadows, Strong, Ehrlich en Brundtland hadden het dus over de luxe waaraan zij zelf deel hadden en waarvan ze zelf profiteerden.
Ik ben het helemaal eens met Guus Berkhout, maar ik hoop dat er andere landen in Europa zijn die er ook zo over denken.