
Foto: Shutterstock.
De opwarming als gevolg van door de mens veroorzaakte toename van kooldioxide zal waarschijnlijk niet de impact hebben die de EPA in haar Endangerment Finding uit 2009 suggereert.
Door David R. Legates.
Een recent artikel in The New York Times beschreef een belangrijk rapport van de National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. Het rapport specificeerde dat kooldioxide, methaan en andere broeikasgassen die de planeet opwarmen, de menselijke gezondheid bedreigen. De toon ervan suggereert dat dit het sterkste bewijs tot nu toe is. Maar is dat ook zo?
In 2009 vaardigde de Environmental Protection Agency (EPA) een regel uit, en een bijbehorend rapport, waarin werd gesteld dat broeikasgassen een bedreiging vormen voor de volksgezondheid en het welzijn en daarom gereguleerd zouden moeten worden onder de Clean Air Act. Gewapend met deze hamer stelden zowel de regeringen van Obama als Biden strikte beperkingen in voor de uitstoot van broeikasgassen door auto’s, energiecentrales en de industrie. Sindsdien worden we geconfronteerd met mandaten voor elektrische voertuigen, de sluiting van kolencentrales en de noodzaak om enorme hoeveelheden zeldzame aardmetalen, zonnepanelen en onderdelen van windturbines te importeren om de overgang naar zogenaamde ‘hernieuwbare’ wind- en zonne-energie mogelijk te maken – energie die noch schoon noch groen is.
Dat rapport is inmiddels 16 jaar oud. Er werd een nieuw rapport geschreven voor de EPA, maar directeur Lee Zeldin besloot het te negeren. Het ministerie van Energie vroeg om een rapport, geschreven door vijf vooraanstaande klimatologen en economen: John Christy, Judith Curry, Steve Koonin, Ross McKitrick en Roy Spencer. Maar dat rapport werd aangevochten door de Union of Concerned Scientists en het Environmental Defense Fund, die beweren dat de aanstelling van de vijf wetenschappers in strijd was met de Federal Advisory Committee Act. Vervolgens besloot minister Chris Wright de werkgroep op te heffen.
Zoals gebruikelijk is alles wat u in de media leest gebaseerd op partijpolitiek. De New York Times stelt dat het oorspronkelijke rapport uit 2009 correct was en dat de voorspellingen voor een sombere toekomst met stijgende temperaturen en milieurampen inderdaad zijn uitgekomen. De klimaatmodellen zijn vrijgesproken, beweert de Times, en klimaatverandering is nu inderdaad veel gevaarlijker dan in 2009, toen de EPA ontdekte dat broeikasgassen het leven van iedereen op aarde in gevaar brachten.
Maar ik heb zowel het originele rapport uit 2009 als het rapport van het ministerie van Energie gelezen. De Times doet alsof het DoE-rapport simpelweg de partijlijn van de Trump-regering napraat. Integendeel, het DoE-rapport staat vol met citaten uit de hele literatuur. Dit is het smerige geheimpje over klimaatverandering: je krijgt te horen dat de wetenschap vaststaat en dat de literatuur één stem heeft over klimaatverandering. De waarheid is echter dat er in de gepubliceerde, door vakgenoten beoordeelde literatuur veel onzekerheden en kanttekeningen te vinden zijn. De zogenaamde “consensus” bestaat simpelweg niet. Zoals Steven Schneider in 1989 al opmerkte:
We hebben brede steun nodig om de verbeelding van het publiek te prikkelen. Dat vereist natuurlijk veel media-aandacht. We moeten dus angstaanjagende scenario’s opperen, simplistische, dramatische uitspraken doen en nauwelijks aandacht besteden aan eventuele twijfels die we zouden kunnen hebben… Ieder van ons moet beslissen wat de juiste balans is tussen effectief zijn en eerlijk zijn.
Dus, laat me je mijn mening geven over die 16 jaar oude Endangerment Finding.
Ten eerste moet worden opgemerkt dat kooldioxide direct verantwoordelijk is voor een verbeterde plantengroei, een verhoogde landbouwproductiviteit en een wereldwijde vergroening van de planeet, die volgens NASA neerkomt op een equivalent van twee keer het bladoppervlak van de continentale Verenigde Staten. Bovendien leidt een verhoogde koolstofdioxideconcentratie tot een dramatische stijging van de optimale groeitemperatuur en zorgt ervoor dat planten wereldwijd waterzuiniger groeien.
Kooldioxide is ook een broeikasgas dat leidt tot opwarming van de atmosfeer, met name in de lagere en middelste troposfeer. Recente studies hebben echter aangetoond dat het effect van een verdubbeling van de koolstofdioxideconcentratie in de orde van 1 tot 1,5 °C opwarming ligt, niet de 1,8 tot 5,7 °C die de meeste modelstudies suggereren. Klimaatmodellen overschatten de historische en toekomstige opwarming grotendeels vanwege (1) hun overgevoeligheid voor een temperatuurstijging als gevolg van een toename van de kooldioxideconcentratie en (2) hun gebruik van te onrealistische – sterker nog, overdreven – kooldioxide-emissiescenario’s die de toekomstige kooldioxideconcentraties bepalen.
De kernvraag die beantwoord moet worden is:
“Hoe zal koolstofdioxide veranderingen veroorzaken in klimaatprocessen die leiden tot het grootste verlies aan mensenlevens en de meeste economische schade veroorzaken?”
Langetermijngegevens laten geen significante veranderingen zien in extreme weersomstandigheden in de Verenigde Staten, waaronder droogtes en overstromingen, orkanen, tornado’s en bosbranden. Bovendien zijn er geen aanwijzingen dat een van deze gebeurtenissen waarschijnlijk aanzienlijk zal toenemen als gevolg van een toename van kooldioxide. De zeespiegelstijging is sinds het einde van de laatste ijstijd doorgegaan, waarbij eerdere stijgingen de huidige snelheid ver overtroffen. Verwacht wordt dat de zeespiegel de rest van deze eeuw in hetzelfde tempo zal blijven stijgen als in de 20ste eeuw, aangezien er geen significante versnelling is waargenomen.
Het beoordelen van kleine trends en patronen in klimaatvariabelen is een lastige uitdaging. Het klimaat varieert om tal van redenen, waaronder natuurlijke processen, zonneactiviteit en chaotische turbulentie. Ons observatienetwerk is hopeloos bevooroordeeld, met meer observaties op gematigde breedtegraden, lagere hoogten, in nattere klimaten, dicht bij het aardoppervlak en grotendeels daar waar mensen wonen.
Bovendien is dit netwerk in de loop der jaren veranderd, met nieuwe instrumentatie en platforms (bijvoorbeeld satellieten en radar); stations die zijn opgestart, opgeheven en verplaatst; en variaties in observatietijden en -procedures. Klimaatmodellen kampen met een groot aantal problemen die verband houden met hun onvermogen om een onbekend en complex klimaatsysteem adequaat te beschrijven, dat varieert op ruimtelijke en temporele schaal en dat het model simpelweg niet kan oplossen.

David Legates.
Dit leidt tot de conclusie dat opwarming als gevolg van door de mens veroorzaakte toename van kooldioxide waarschijnlijk niet de impact zal hebben die wordt gesuggereerd door de Endangerment Finding van de EPA uit 2009. Aanpassing is te verkiezen boven dure en potentieel nutteloze of, erger nog, schadelijke mitigatie, vooral omdat stijgende kooldioxideconcentraties waarschijnlijk een potentieel gunstig effect op het klimaat op aarde zullen hebben.
***
Over de auteur
David R. Legates, Ph.D. (Klimatologie), em. hoogleraar klimatologie aan de Universiteit van Delaware, is directeur Onderzoek en Onderwijs voor de Cornwall Alliance for the Stewardship of the Creation en mede-redacteur van Climate and Energy: The Case for Realism (Regnery, 2024).
***
***





Door het hogere kooldioxide gehalte in de lucht blijven granen beter te groeien. Dat heeft dit jaar dramatische gevolgen. Wereldwijd is er een record productie met lage prijzen tot gevolg. En weer is Europa het zwaarst getroffen. In de usa zijn er subsidies voor de boeren en hier kan het niet geëxporteerd worden. In de jaren 50 en 60 waren er tenminste hongersnoden die zorgden voor een goede prijs. Alle reden om het kooldioxide gehalte in de lucht naar beneden te krijgen.
LOL.
En dan dit: https://www.telegraaf.nl/financieel/nieuws/tennet-waarschuwt-overbelasting-stroomnet-zuid-holland-vanaf-2028-schakel-gascentrales-niet-uit/110058664.html
En Jetten ramt maar door. tijd dat we dit soort politici persoonlijk verantwoordelijk maken voor het vernielen van een samenleving.
Hij wil ook rekeningrijden, niet dat dat enig voordeel oplevert want je kunt de kosten gewoon in de brandstof doorberekenen, meer rijden is meer brandstof en minder dus minder brandstof. Maar daar gaat het ze niet om een belangrijk punt is de harvest of data, er komen boven alle wegen systemen om te registreren waar en hoeveel je gereden hebt. Je aut geeft dat dan door aan het systeem via een tracker. Aan dat geheel komen natuurlijk servers te hangen die de data moeten processen zodat AI er uit kan vissen dat iemand een andere route neemt dan gebruikelijk, dat kan dan als verdacht gezien worden. Op den duur kan dat systeem perfect uitgebouwd worden tot een controlesysteem. En is dus gewoon een opmaat tot de controlestaat zoals in china al zo is. Daar wordt met face recognition precies bijgehouden wie waar en wanneer was.
Complottheorie ? De beloftes zijn hetzelfde als de 2030 doelen.
https://www.youtube.com/watch?v=lH2gMNrUuEY
Trol.
Identiteitsfraude.
Wat zijn het toch allemaal dwazen met hun klimaatonzin.
Door al deze onzin gaat Europa kapot, het begint in Duitsland en sleurt ons alle mee.
Alleen goede bestuurders die zich niets aantrekken van al dat klimaatgeneuzel kunnen ons van deze onzin redden, de burgers worden zwaar gemanipuleerd, niet alleen met klimaat maar ook met andere zaken.
Mooi al die dure klimaatregels boven op andere regels, geprogrammeerd de afgrond in.
Leef gelukkiger met niets.
Duitse industrie verkeert in ergste economische crisis sinds de Tweede Wereldoorlog.
https://businessam.be/duitse-industrie-verkeert-in-ergste-economische-crisis-sinds-de-tweede-wereldoorlog/
En hou eens op met dat co2 gewauwel. Zal het nog een keer zeggen co2 heeft geen fuck te maken met dalen oh nee stijgen oh nee toch dalen temperatuur geen fuck. Misschien kan een van de vele aanwezige wetenschappers op deze site mij tonen niet met zo’n ruk klimaatmodelletje van onder to boven corrupt maar een echte hè waarin wetenschappelijk wordt bewezen dus niet dat gelul over consensus dat co2 de hoofdschuldige is voor het dalen oh nee stijgen oh nee toch dalen van de temperatuur. Dus niet dat gelul van uit onze over gemanipuleerde door foute academici modellen blijkt. Er blijkt nl helemaal niets uit jullie modellen en dat wordt ook een probleem als die Hermans moet gaan bewijzen voor een D666 rechter dat het wijken van Moerdijk moet ivm de toekomst van Nederland. Dat pipo’s gaat gebeuren.
Wil je het hier netjes houden Frank.
Huistrol.
Onder valse identiteit.
Trol.
Identiteitsfraude.
Beste Theo,
Trol Hans, niet echt chic theootje maar het zegt wel wat over je niveau laag!
Niemand zegt dat je dit moet geloven wat trol Hans,Jezus helemaal niemand dus jou suggestie dat dat zou moeten is gebaseerd op helemaal niets wat een parallel vertoon met het gros van de reacties op deze site namelijk helemaal niets!
Langleven de co2 en methaanuitstoot. Have a nice day theootje met je gewau….
Vrgr. Frank Pouw
Al jaren wordt er van uitgegaan dat CO2 het belangrijkste broeikasgas is.
Er wordt gesproken over enorme hoeveelheden van dit broeikasgas die in de atmosfeer brengen maar kijken we naar cijfers dan is dat net 120 ppm.
Bekijken we de toename vanaf het begin van de industriële revolutie dan is de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer toegenomen van 280 naar ongeveer 400 ppm. 400 Moleculen CO2 op 1000.000 delen lucht.
Het IPCC geeft aan dat deze toename voornamelijk antropogeen is en een sterke mondiale opwarming veroorzaakt.
De klimaatgevoeligheid voor CO2 (het temperatuureffect van een verdubbeling van de CO2-concentratie in de atmosfeer) wordt door het IPCC al jaren geschat met ruime grenzen tussen 1,5 – en 4,5 graden. Een schatting met een ruime marge. Die schatting is behoudens tussentijds kleine aanpassingen de afgelopen 15 tot 20 jaar niet gewijzigd.
De wetenschap is er uit, CO2 is de klimaatknop en we lopen een risico dat bij verdubbeling van de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer de temperatuur met 4,5 graden zou kunnen oplopen.
Dat is de basis voor het alarmisme. Maar je vraagt je wel af waarom het IPCC op basis van de praktijkcijfers van de laatste 20 jaar geen berekening kan maken van de klimaatgevoeligheid. Er is al een fors aantal wetenschappers die dat wel gedaan hebben. Zie onderstaande link.
https://www.stichting-jas.nl/2019/03/de-grafiek-die-iedereen-op-het.html
ik schreef het gisteren al nav de commotie rondom brandstofmotoren die zouden verdwijnen.
Hevig verontwaardigd was men over de constatering dat een brandstofmotor de meeste arbeid levert bij de laagste CO2 – uitstoot en een CV ketel- energetisch – veruit het beste apparaat is voor verwarming en warmwatervoorziening. Men is zodanig geconditioneerd dat men die feiten weigert te geloven. Transitie móet. Kan me niet verdommen hoe.
Ook al sprak Trump in zijn inaugurale rede toch duidelijk uit dat de klimaathoax ten einde is verklaard !! en Lee zeldin een paar dagen later de woorden: ‘Today marks the death of the Green New Scam’ – ‘We are driving a dagger through the heart of climate-change religion’ – ‘Overhauling massive rules on the (CO2) endangerment finding’
Men wil het niet horen.
Logisch, want het zou betekenen dat Climategate opgeheven kan worden en de gehele uitgeverij -industrie rondom het instandhouden van de klimaathoax en de Green New Scam geen kopij meer heeft. En die is groot hoor .
Daarom verdampen hier woorden en uitspraken als hete adem in de vrieskou. ’s Middag ’s is men al weer vergeten, wat ’s morgens werd gezegd. Laat staan dat men zich nog de woorden herinnert die Roy Spencer uitsprak in het kader van het Doe rapport:
”Roy spencer ‘ we are the red team , the blue team has had their say . Second, Congress only funds problems to be studied… not non-problems. As President Eisenhower warned us in his 1961 farewell address, these forces could lead to a situation where “public policy could itself become the captive of a scientific-technological elite”.
That has now happened. We now have a marching army of scientists (myself included) whose careers depend upon that climate funding, and possibly trillions of dollars in renewable energy infrastructure in the private sector dependent upon the whims of government regulation and mandates. If the climate change threat were to disappear, so would the government grants and regulations and private investments.
As they say, follow the money. ”
Men wil niet dat er een eind komt aan het zo vertrouwd geraakte verhaal en filtert daarom alle ongewenste informatie weg.
Trumps klimaatdwaasheid ?
16 november : TRUMP EXPOSES THE CLIMATE SCAM — AGAIN
President Trump has dropped one of his clearest warnings yet:
“The whole thing is a hoax… they called it global warming, then it got cold. Now they call it climate change because they can’t lose that way.”
He’s right — and he didn’t hold back:
“The UK is one of the worst in the world. They believe this nonsense — this fiction.”
China sells the wind turbines… but doesn’t use them.
“They sell to the suckers. They use oil, gas and coal.”
Trump just confirmed what millions already know:
The climate agenda isn’t about saving the planet — it’s about taxing you more, controlling your freedoms, and handing power to global institutions.
Once again, President Trump says what leaders in Europe are too afraid to admit.
therefor they hate me ”
In reactie op de brandstofmotor perikelen van gisteren ook nog:
”TRUMP: “FROM DAY ONE I’VE BEEN MAKING CARS AFFORDABLE AGAIN” — AND TODAY HE JUST DROPPED THE HAMMER ON BIDEN’S FUEL RULES
President Trump laid out exactly how he’s undoing Biden’s disastrous policies that made cars unaffordable — and he’s not holding back:
“From day one, I’ve been taking action to make buying a car more affordable. I signed an executive order to end the unfair, expensive electric vehicle mandate. As you know, we had to have an electric car within a very short period of time, even though there was no way of charging them and lots of other things. ”
gisteren :
“PEOPLE WERE BRAINWASHED…THE GREEN NEW SCAM” ENDS
“Now they [Americans] are going to have a great car that is environmentally friendly. All the nonsense is being taken out”. POTUS announced to rescind Biden’s fuel economy standards this afternoon.
“Dit leidt tot de conclusie dat opwarming als gevolg van door de mens veroorzaakte toename van kooldioxide waarschijnlijk niet de impact zal hebben die wordt gesuggereerd door de Endangerment Finding van de EPA uit 2009. Aanpassing is te verkiezen boven dure en potentieel nutteloze of, erger nog, schadelijke mitigatie, vooral omdat stijgende kooldioxideconcentraties waarschijnlijk een potentieel gunstig effect op het klimaat op aarde zullen hebben.”
FG een conclusie die twee maal WAARSCHIJNLIJK bevat.
En om die mogelijke andere kant van die medaille te tonen hieronder de herhaling van wat ik gisteren schreef over vergroening:
Hoewel hogere CO2-concentraties de groei van sommige planten kunnen stimuleren (het zogeheten CO2-bemestingseffect), is dat GEEN bewijs dat meer CO2 goed is voor het klimaat of de natuur.
Die vergroening is namelijk niet per definitie positief: ze kan gepaard gaan met een verschuiving in soortenverhoudingen, verlies aan biodiversiteit en veranderingen in ecosystemen die de stabiliteit van koolstofopslag juist verminderen.
Het is daarom een denkfout om een tijdelijk of oppervlakkig voordeel — bijvoorbeeld meer bladgroei of snellere opname van CO2— te verwarren met een structurele verbetering van het klimaatsysteem.
Bovendien is een hogere CO2-concentratie meestal het gevolg van toenemend energieverbruik en economische groei die steunt op fossiele brandstoffen. Die groei stuit steeds vaker op grenzen door uitputting van hulpbronnen en ecologische schade.
Kort gezegd: vergroening door CO2 is een symptoom van een complex systeem in disbalans, geen teken dat het systeem gezonder wordt.
Zo was het vroeger ook, de mens maakte jacht op dieren, er kwamen steeds meer mensen en men wilde Bison huiden, de Bison stierf bijna uit, men wilde pelsdieren voor warme mutsen jassen en schoenen, de Bever moest het ongelden, en vergeet niet de jacht op de walvis.
Uiteindelijk toen de olie kwam en de stoommachine werd uitgevonden verrandere de westerse wereld razend snel.
Zo heeft het ene nadeel een ander voordeel en ook andersom.
De vraag is wat wil je, terug naar af wat niet meer gaat of acsepteer je de huidige situatie.
En dan kom je al snel tot de conclusie dat er is nog geen snelle verrandering in zicht is en niemand naar af wil.
Als er producten zijn die de mens overtuigen regelt het zichzelf wel.
Maar niemand moet het verleden verloochenen, fossiele brandstoffen hebben er voor gezorgd dat we in principe in weelde leven.
Veel mensen vergeten dat jammer genoeg.
Wat zijn we toch blij als we geholpen worden in een ziekenhuis als dat nodig is maar zonder fossiele brandstoffen is het maar de vraag of je het overleefd na gelang je aandoening.
Frans Galjee
Het wordt tijd dat jij je een in de natuurlijke veranderingen gaat verdiepen. Verandering is de norm en het komt me zo voor dat je daar maar moeilijk aan kunt wennen.
Zandverstuivingen worden heiden of grasvlaktes, vervolgens verschijnt de struiklaag en het bos en verdwijnen veel van de soorten die bij de voorgaande fasen horen. Aanpassen of afsterven. Overstromingen en bosbranden en grotere natuurverschijnselen zetten de klok van tijd tot tijd terug. Wen er maar aan.
Wat is het bewijs dat er maar èèn absolute balans is ?
Kort gezegd: vergroening door CO2 is een symptoom van een complex systeem in disbalans, geen teken dat het systeem gezonder wordt.
Frans van een complex systeem in disbalans zou ik niet willen spreken. Allerlei zaken waarmee de aarde wordt geconfronteerd hebben een vaak gigantische invloed. Die zaken waren en zijn vaak van organische oorsprong zoals wij. Neem bijvoorbeeld de Alpen die bestaan uit gigantische lagen diertjes/plantjes en niet te vergeten de zuurstof in de atmosfeer en zo zij er voorbeelden te over.
De mens past past gewoon in de evolutie van de aarde en heeft dus zijn invloed en die kan dus best negatief voor hemzelf zijn.
Waar ik het zondermeer met je eens ben is dat zoals het er nu naar uitziet wij onze leefomstandigheden aan het verzieken zijn. Een geringere bevolkingsgroei en een bedachtzaam omgaan met grond/afvalstoffen lijkt mij dan ook heel wenselijk.
Rene M H Giesen
Dat gebeurt al. Gewoon een gevolg van goed begrepen eigenbelang Meer welvaart en een lagere fertiliteitsratio. Hans Rösling zei het je voor.
https://www.youtube.com/watch?v=Z8t4k0Q8e8Y
Vergrijzing is het echte probleem. Zie Europa, China, Japan. Zuid Korea
Vergrijzing zie ik meer als een politiek (handig om te manipuleren) probleem dan echt erg.
Kijk een hoe onze actieve leeftijd is verlengd door energie en techniek. Realiseer eens hoe het 100 jaar geleden ging met de ouderen.
Rene M H Giesen
“Waar ik het zondermeer met je eens ben is dat zoals het er nu naar uitziet wij onze leefomstandigheden aan het verzieken zijn. Een geringere bevolkingsgroei en een bedachtzaam omgaan met grond/afvalstoffen lijkt mij dan ook heel wenselijk.”
Mijn reactie betreft voorgaande opmerking van jou. Die geringere bevolkingsgroei kan ook te hard gaan. Met alle gevolgen voor de vergrijzende groep.
Minder verdient inkomen, meer uitkeringsgerechtigden. Minder jongeren, minder verzorging voor ouderen enz. Deels is dat over te nemen door robotica of immigratie of arbeidscontracten.
Maar misschien kun je dat verzieken eens uitleggen? Aan CO2 ligt het niet. Die gehaltes hebben in menige periode van het landleven op aarde veel hoger gelegen dan nu. En wonderwel is het landleven er nog steeds, met de mens als toppredator. Eten en gegeten worden is de motor daarachter. En verandering is de norm. Bedoel je misschien het weinig vredelievend met elkaar omgaan en het tekort aan vermogen om je te verplaatsen in de ander?
Peter als voorbeeld; Toen mij grootvader (landbouwer) wat ouder werd liet hij zijn land bewerken door een loonbedrijf. die deed dit met grote landbouw machines en niet meer met een paard. Een persoon deed in een fractie van zijn tijd zijn werk.
Peter, onder verzieken versta ik het uitputten van grondstoffen en het vergiftigen van onze omgeving met complexe chemische verbindingen en radioactief afval.
En dat we wat agressieve levensvormen zijn, zit nu eenmaal in de aard van het beestje.
Rene M H Giesen
Je reactie kruiste de mijne.
Die “uitputting” betreft vooral gemakkelijk winbare voorraden. Telkens als er ergens schaarste ontstaat gaat men op zoek naar oplossingen. De reeks hout t.m. kernenergie ken je. Aanpassen betekend dus oplossingen zoeken voor tekorten die er op tel van plaatsen ontstaan. Ook met meststoffen is dat gebeurd en het Haber Bosch proces bracht uitkomst.
Het probleem bij uitstek is en blijft zo goedkoop mogelijke energie, de basis van alles. Maar wat goedkoop lijkt is het meestal niet. Subsidies camoufleren dat.
Rene M H Giesen
Mooie vergelijking. Overigens blijft het dan ook nodig alles erbij te betrekken wat er aan die mechanisatie voorafgaat.
Wat er vooral gebeurd is, is dat zware arbeid is vervangen door lichtere arbeid waar minder spierkracht en ander denkwerk en vaardigheden en meer specialisatie bij nodig zijn.
Met hogere opbrengsten maar waar ook meer problemen mee samenhangen zoals de uitputting en versnelde uitspoeling van de bodem en het logische gebruik van bestrijdingsmiddelen die ook hun keerzijde hebben. Alles in dienst van de maximalisatie.