Als een temperatuurstijging van 1°C 20% van het BBP vernietigt, waarom heeft niemand dat dan gemerkt?

Door Charles Rotter.

Een nieuw werkdocument van het National Bureau of Economic Research doet een nogal opmerkelijke bewering. Volgens Adrien Bilal en Diego Känzig in “The Macroeconomic Impact of Climate Change: Global vs. Local Temperature, ” :

“Een opwarming van 1°C leidt op de lange termijn tot een daling van het wereldwijde bbp met meer dan 20%.”

Dat is geen kleine aanpassing aan de bestaande literatuur. Het is een vertienvoudiging.

De auteurs gaan nog verder:

“Een klimaatverandering van 2°C tegen 2100 leidt tot een welvaartsverlies van meer dan 30% (in contanten) en een maatschappelijke kosten van koolstof (SCC) van meer dan $1.200 per ton.”

Als deze cijfers ook maar enigszins kloppen, zijn de gevolgen verbijsterend. Een CO2-prijs zou niet alleen verstandig zijn, maar radicaal te laag geprijsd. Klimaatverandering zou geen geleidelijk, op de achtergrond lopend risico meer zijn; het zou nu al tot de grootste macro-economische schokken in de moderne geschiedenis behoren.

En toch rijst er een simpele vraag.

Als een opwarming van 1°C 20% van het wereldwijde bbp vernietigt, waarom heeft niemand dat dan gemerkt?

De verborgen Grote Depressie

Sinds ongeveer 1960 is de gemiddelde wereldtemperatuur met ongeveer 1°C gestegen. Gedurende dezelfde periode:

• Het wereldwijde bbp per hoofd van de bevolking is ongeveer drie tot vier keer zo hoog geworden.
• De armoedecijfers wereldwijd zijn drastisch gedaald.
• De landbouwopbrengsten zijn enorm gestegen.
• De levensverwachting is sterk gestegen.
• Het aantal sterfgevallen als gevolg van extreem weer is sterk gedaald.

Volgens de contrafeitelijke oefening van het artikel zelf:

“Het wereldwijde bbp per hoofd van de bevolking zou vandaag meer dan 20% hoger liggen als er tussen 1960 en 2019 geen opwarming had plaatsgevonden.”

Met andere woorden, we leven in een situatie die vergelijkbaar is met een permanente Grote Depressie ten opzichte van een hypothetische situatie zonder opwarming van de aarde — we hebben het alleen niet opgemerkt.

Dit is een buitengewone bewering. En buitengewone beweringen vereisen buitengewoon bewijs.

De methodologische omslag: mondiale versus lokale temperatuur

Decennialang was het meeste empirische onderzoek naar klimaat en economie gebaseerd op lokale temperatuurschommelingen tussen landen. Uit die studies blijkt doorgaans dat een permanente temperatuurstijging van 1°C het bbp met ongeveer 1-3% doet dalen.

Bilal en Känzig stellen dat deze aanpak de schade onderschat, omdat panelregressies met vaste tijdseffecten mondiale effecten elimineren. In plaats daarvan benutten ze de variatie in de gemiddelde wereldtemperatuur in de tijdreeks, construeren ze “wereldwijde temperatuurschokken” en traceren ze de impact daarvan op het wereldwijde bbp.

Met deze methode schatten ze dat een temperatuurschok van 1°C leidt tot een daling van het bbp met 14-18% binnen zes jaar. Vervolgens extrapoleren ze deze reacties om te concluderen dat een permanente temperatuurstijging van 1°C het bbp op de lange termijn met ongeveer 20-34% verlaagt.

Maar hier is het subtiele detail dat enorm veel werk verzet:

De daadwerkelijke schokken die in de gegevens worden waargenomen, liggen in de orde van grootte van 0,1–0,2 °C.

De auteurs extrapoleren uit deze kleine, tijdelijke schommelingen naar een permanente structurele verschuiving van 1°C – vijf tot tien keer groter dan alles wat direct is waargenomen.

Die schaalvergroting vereist sterke lineariteitsveronderstellingen en gaat ervan uit dat natuurlijke variabiliteit op korte termijn een geldige indicator is voor antropogene opwarming op lange termijn. Dat is geen triviale veronderstelling.

Het identificatieprobleem waar niemand aan kan ontsnappen

De wereldwijde temperatuur is een enkele, zeer constante tijdreeks.

Dat geldt ook voor het wereldwijde bbp.

Zelfs na filtering en correctie voor olieprijzen, recessies en rentetarieven blijft de identificerende variatie eendimensionaal en globaal.

Er is maar één planeet.

Panelstudies die gebruikmaken van lokale variatie profiteren in ieder geval van verschillen tussen landen. Een wereldwijde tijdreeks doet dat niet. Elke niet-waargenomen wereldwijde schok die samenhangt met temperatuurschommelingen kan de schattingen vertekenen.

Robuustheidstests kunnen die structurele beperking niet volledig oplossen.

De ontbrekende kant van de balans: de voordelen van milde opwarming

Wellicht is de meest opvallende omissie in het betoog van het artikel de asymmetrische behandeling van de potentiële voordelen van een bescheiden opwarming en stijgende CO₂-concentraties.

De auteurs stellen dat wereldwijde temperatuurschokken een sterke voorspellende waarde hebben voor extreme weersomstandigheden. Dat zou kunnen kloppen. Maar het artikel beschouwt opwarming grotendeels als een eenzijdige negatieve productiviteitsschok.

De historische gegevens zijn complexer.

1. Landbouwproductiviteit

De Groene Revolutie zorgde vanaf de jaren zestig voor een enorme stijging van de gewasopbrengsten. Maar deze opbrengststijgingen vonden niet in een vacuüm plaats. CO2 is geen vervuilende stof voor planten, maar een essentiële input.

Talrijke agronomische experimenten hebben aangetoond dat verhoogde CO2-concentraties:

• Verhoog de fotosynthesesnelheid
• Verbeter de efficiëntie van het watergebruik
• Verhoog de gewasopbrengst onder diverse omstandigheden.

Bij gematigde temperatuurstijgingen – met name in koudere streken – worden de groeiseizoenen langer, neemt het aantal vorstdagen af ​​en wordt marginale grond geschikt voor landbouw.

De wereldwijde graanopbrengsten zijn sinds 1960 meer dan verdrievoudigd. Dat bewijst niet dat opwarming de oorzaak is, maar het nuanceert wel het idee dat opwarming een dominante macro-economische rem is.

2. Wereldwijde vergroening

Satellietwaarnemingen van de afgelopen decennia tonen een meetbare toename van de wereldwijde bladindex – vaak aangeduid als ‘wereldwijde vergroening’. Een aanzienlijk deel van deze toename wordt toegeschreven aan CO2-bemesting.

Meer vegetatie betekent:

• Grotere biomassa
• Verbeterde koolstofopname
• Uitbreiding van het landbouwpotentieel in sommige regio’s

Nogmaals, dit sluit de klimaatrisico’s niet uit. Maar als een opwarming van 1°C 20% van het wereldwijde bbp zou vernietigen, zou je eerder een algemene achteruitgang van de productiviteit verwachten, en niet tegelijkertijd een wereldwijde vergroening en een stijgende landbouwproductie.

Een wereld die er niet uitziet als een instortende economie

Het structurele model in het artikel voorspelt een dramatische kapitaalvernietiging en een ineenstorting van de productiviteit. In een scenario met een temperatuurstijging van 3°C daalt het bbp per hoofd van de bevolking met meer dan 50% tegen 2100.

De historische opwarming van 1°C tot nu toe viel echter samen met:

• Stijgende totale factorproductiviteit
• Massale kapitaalaccumulatie
• Snelle technologische verspreiding
• Verstedelijking en industrialisatie

Om het cijfer van 20% te halen, zou de wereldwijde groei zonder opwarming nog explosiever moeten zijn geweest dan de reeds ongekende groei die daadwerkelijk is waargenomen.

Dat is in theorie mogelijk. Maar het impliceert dat klimaatverandering een enorme, onzichtbare economische bloei al heeft onderdrukt.

Die onderdrukking is niet terug te vinden in macro-economische gegevens buiten het model.

Het samengestelde vermenigvuldigingseffect

De hoge maatschappelijke kosten van koolstof – meer dan $1.200 per ton – vormen geen onafhankelijk bewijs. Het is het rekenkundige gevolg van de aanname van zeer grote productiviteitsverliezen.

Als je ervan uitgaat:

• 20-30% van het bbp verloren per 1°C
• Aanhoudende productiviteitsdaling
• versterking van kapitaalvernietiging

Daarna volgt automatisch een enorme SCC.

De uiteindelijke beleidsbeslissing hangt volledig af van de eerste schatting van de schade.

Wat zouden we verwachten te zien?

Als een opwarming van 1°C het bbp daadwerkelijk met 20% doet dalen, zou je het volgende verwachten:

• Zichtbare stagnatie in de wereldwijde productiegroei
• Duidelijke productiviteitsdaling in temperatuurgevoelige sectoren
• Wijdverspreide achteruitgang van de landbouw
• Verminderde kapitaalvorming
• Omkering van de levensstandaard

In plaats daarvan kende de wereld na 1960 de grootste aanhoudende stijging van de menselijke welvaart in de geschiedenis.

Dit bewijst niet dat opwarming gunstig is. Het suggereert wel dat beweringen over enorme, verborgen verliezen aan een uitzonderlijk hoge bewijsdrempel moeten voldoen.

De kernvraag blijft

Het artikel is geavanceerd. Het is technisch ambitieus. Het bevat talrijke robuustheidstests.

Maar in de kern schuilt een opvallende empirische spanning:

Een opwarming van 1°C sinds 1960 zou het wereldwijde bbp met ongeveer 20% hebben doen dalen.

Toch lijkt de waarneembare wereldeconomie in geen enkel opzicht op een economie die 20% onder haar potentieel presteert als gevolg van klimaatverandering.

Scepticisme in de ware zin van het woord is geen reflexmatige afwijzing. Het is een gedisciplineerde opschorting van het oordeel in afwachting van voldoende bewijs.

Wanneer een nieuwe studie de klimaatschade vertienvoudigt ten opzichte van bestaand onderzoek, is dat geen kleine aanpassing. Het is een paradigmaverschuiving.

Als een temperatuurstijging van 1°C 20% van het bbp vernietigt, zou de wereld er armer uit moeten zien dan nu het geval is – niet groener, productiever en aanzienlijk rijker.

Voordat we het klimaatbeleid herzien op basis van een vertienvoudiging van de geschatte schade, moeten we ervoor zorgen dat het model niet alleen de gefilterde impulsreacties verklaart, maar ook de werkelijke economische geschiedenis van de afgelopen halve eeuw.

Want als er al een Grote Depressie heeft plaatsgevonden zonder dat iemand het heeft gemerkt, ligt de bewijslast volledig bij degenen die dat beweren.