Foto: Shutterstock.
Door Pjotrs Dwarsliggers.
Wanneer we de media mogen geloven, wordt dank zij de hernieuwbare energie – zon en wind – de elektriciteit goedkoper. Dat is een hardnekkige fabel die ons, de belastingbetalers al miljarden gekost heeft en zonder een ommeslag van de energiepolitiek steeds meer zal kosten.
De slogan “zon en wind zijn nu de goedkoopste energiebronnen”, die gebruikt wordt door politici , drukkingsgroepen en media is technisch juist als je enkel kijkt naar de kostprijs voor het opwekken van elektriciteit uit zonne-energie en windenergie. Dat klopt ALLEEN maar wanneer men alle onvermijdelijke nevenkosten negeert en die zijn niet min!
Vooreerst is er de vervanging bij gebrek aan zon en wind. Men zou dus moeten vertellen aan de bevolking dat ze géén elektriciteit zullen hebben wanneer er onvoldoende wind of zon is en dat is meer het geval dan men denkt.
Om hieraan te verhelpen zouden we een énorme hoeveelheid opgeslagen elektriciteit moeten hebben om voor de industrie en huishoudens altijd elektriciteit zouden hebben. Zoiets is zelfs onhaalbaar en onbetaalbaar.
Dus moeten we andere energieproductiecapaciteit hebben die volgens de politieke afspraken ALLEEN energie mogen leveren wanneer ‘’zon en wind’ niet kunnen leveren. Die alternatieve elektriciteitscentrales mogen niets produceren om louter politieke redenen. En wanneer we elektriciteit importeren dan betalen we ook nog eens de investeringen, het transport en onderhoudskosten van deze buitenlandse centrales.
Voor eerlijke systeemvergelijkingen moeten we overstappen naar de volledige kostprijs (Full Cost of Electricity (FCOE) of System LCOE (SLCOE) — kosten die wél rekening houden met back-up, opslag, netverzwaring, curtailment (inpassingsverliezen), en de dalende marktwaarde bij hogere penetratie (dalende waarde bij hogere opbrengst) en dan wordt het een significant ander verhaal.
In 2025 was de kostprijs voor zon- en windenergie ZONDER bijkomende kosten 38–78 $/MWh voor zonenergie en 27–73 $/MWh voor windenergie. Inderdaad de goedkoopste energie.
Hieronder de cijfers INCLUSIEF de onvermijdelijke bijkomende kosten voor elektriciteitszekerheid.
Deze cijfers zijn samengesteld uit de meest recente bronnen (Lazard 2025, IEA World Energy Outlook 2025, IRENA 2025, NREL, Energy Policy papers 2024–2025 en Schernikau et al. update 2025). Bemerk ook dat de CO2 heffingen/penalisering voor fossiel significant zijn.
Met penetratie wordt de kostprijs berekent naargelang het aandeel geproduceerde energie afkomstig van zon en wind. Dat is belangrijk omdat deze studies bewijzen dat bij elke verhoging van het aandeel “zon en wind” de totale kostprijs stijgt.
*CCS= Carbon Capture and Storage ( opvangen een opslaan van CO2)
Enkele concrete voorbeelden van de kostprijs in de werkelijke wereld:
0 – 20 % aandeel geeft als FC (full Cost) 55 à 85 $/MWH
20 – 40 % aandeel wordt de FC 100 – 160 $/MWH
40 – 60 % aandeel wordt de FC 170 – 280 $/MWH
60 – 80 % aandeel wordt de FC 280 – 480 $/MWH
>80 aandeel wordt de FC 480 – 800 $/MWH
Het verschil tussen de kostprijs zonder verborgen kosten en de volledige kost stijgt enorm naarmate het aandeel stijgt.
FCOE-voorbeelden 2024–2025
Duitsland (45–50 % variabel): volgens Fraunhofer ISE en Agora Energiewende ligt de werkelijke systeemkost vandaag al rond 140–180 €/MWh wanneer je alle verborgen kosten (inzet kolen en bruinkool, netverzwaring, EEG-toeslag) meetelt.
Texas ERCOT (25-35 % wind + zon): een studie van Energy Innovation (2025) berekent de full cost voor zon + 4 h batterij op 152 $/MWh en wind + batterij op 133 $/MWh, ruim boven nieuwe gas piek centrales (68–92 $/MWh).
Zuid-Australië (70 % variabel): de effectieve kost voor een betrouwbare MWh ligt volgens AEMO boven 250 AUD/MWh (~165 $/MWh) in periodes zonder interconnectie met buurstaten.
Waarom stijgt de Full Cost zo sterk?
Cannibalisatie: bij 50 % penetratie is de “capture price” vaak nog maar 40–50 % van de gemiddelde groothandelsprijs.
Profielkosten: je moet dispatchable (schakelbare) capaciteit behouden die nog maar 10–20 % van de uren draait → vaste kosten worden over minder MWh uitgesmeerd.
Opslagkosten in 2025
4 uur lithium-ion: +35–55 $/MWh
12–24 uur flow-batterij of waterstof: +120–250 $/MWh
seizoensopslag: nog geen commerciële oplossing onder 400 $/MWh
Netverzwaring & inertie: in Europa alleen al 600–1 000 miljard euro extra tot 2050 (ENTSO-E 2025).
Conclusie
Terwijl de kostprijs voor elektriciteit van zon en wind blijft dalen, zal de totale kostprijs voor elektriciteit blijven stijgen. Zonder massale subsidiëring wordt de elektriciteit onbetaalbaar.
Wat de politici en drukkingsgroepen niet zeggen is dat zonder leveringsgarantie zowel de industrie als de huishouding moeten rekening houden met tijdelijke onderbrekingen die kunnen oplopen tot dagen en wéken. De energiekoppeling via een Europees netwerk als oplossing voor dit probleem wordt veel te rooskleurig voorgesteld. Geen enkele van de regionale overschotten kan met de beschikbaarheden aan de tekorten voldoen. En ik wil nog altijd eens zien dat Frankrijk zijn bedrijven zal stilleggen om de Belgische te bevoorraden.
Wie echt naar 80–100 % variabele hernieuwbaar wil, zal ofwel een nog veel hogere elektriciteitsprijs met leveringsrisico’s moeten accepteren, ofwel er van afstappen en een significante hoeveelheid schakelbare (dispatchable), lage-koolstofcapaciteit (kernenergie, waterkracht, geothermie, gas/waterstof met CCS) moeten behouden.
De overhaasting van de energietransitie om politiek-ideologische redenen moet NU stoppen.
Eerst betrouwbare elektriciteitsproductie mét leveringsgarantie beschikbaar stellen en pas nadien het elektriciteitsverbruik promoten is gewoon gezond boerenverstand.
***
Bron hier.
***
Shell heeft geen goed woord over voor de eisen van Milieudefensie om te stoppen met fossiel
https://www.ad.nl/binnenland/shell-haalt-uit-naar-milieudefensie-in-brief-klimaateisen-zijn-wereldvreemd-onrealistisch-en-ineffectief~a2dad8605/
BP blokkeert actievoerders die een stemming willen op de aandeelhouders vergadering over stoppen met fossiel
https://www.telegraaf.nl/financieel/bestuur-oliereus-bp-blokkeert-voor-eerst-stemming-aandeelhouders-over-groene-koers-nieuwe-rechtszaken/140918153.html
Honda stopt met de ontwikkeling van elektrische autos en neemt 13.5 miljard verlies nog voor het eerste model in de showroom staat.
Onze nieuwe klimaat minister ziet gisteren op Eva windmolens met waterstof als ontsnapping van de energie crisis. Zij heeft wel die kennis Dank zij jarenlang lobby werk. Het kan wel.
Dat van die uiterst goedkope “duurzame” energie gaat natuurlijk helemaal kloppen als alle zonnestroom wordt omgezet in gratis waterstof en gratis berging en verdeling. Maar wanneer is dat?
Als Nederland door de opwarming een tropisch klimaat krijgt en weer in folkloristische kledij gaan lopen ten dienste van het toerisme dat dan de kurk wordt waarop Nederland drijft
“De slogan “zon en wind zijn nu de goedkoopste energiebronnen”, die gebruikt wordt door politici , drukkingsgroepen en media” en Bas.
De hele poppenkast zal niet gaan werken hoe het zou moeten werken.
Daarbij de prijs onder de streep telt, en gedwongen van het gas wordt ook een onbetaalbare ramp, de overheid wil geld zien, veel geld, je ziet wel hoe ze ons nu al plukken.
Een voorbeeld mijn buurman heeft hetzelfde huis als ik uit 1957, hij heeft ongeveer 4 jaar geleden de overstap gemaakt naar een warmptepomp en heeft alles geïsoleerd net als ik ook, maar ook dat blijkt niet te werken in deze oude huizen in de winter.
Nu heeft hij een pallet kachel gekocht voor bij te stoken, krijgt hij volgend jaar nog problemen dan komt er weer een cv ketel in en vliegt de rommel er uit.
De stroom die hij gebruikt heeft is in principe net zo duur of nog duurder dan een gasrekening.
Nu heeft hij nog kunnen profiteren van de saldering omdat hij ook panelen heeft.
Valt dat weg dan is het echt kassa.
Als je groen bent moet je voelen en de overheid kloot je altijd zoals gewoonlijk.
Het is niet alles goud wat blinkt.
Ik ben blij dat ik me van al die onzin ver weg heb gehouden en heb er geen spijt van tot nu toe.
En zo blijkt weer eens dat niet alle huizen zomaar geschikt zijn voor een warmptepomp.
Op een gegeven moment ben je zo oud Theo dat een investering die je pas na 30 jaar terug verdiend niet meer loont.
Ik zeg ook altijd dat die A++++ huizen 60.000 euro duurder zijn omdat je de energierekening vooraf voor 30 jaar betaald hebt.
Je moet het gewoon uitrekenen, en als je dat niet kan moet je naar een kennis stappen die het wel kan.
Als je de investering er niet na 3 jaar uit hebt moet je het gewoon niet doen, zonde van het geld.
Dat heb ik allang gedaan Cornelia, het gaat me niet om de terugverdiend maar om hoelang ik van dat geld b.v mijn combiketel kan stoken, en als je dat ziet is de keuze zo gemaakt.
Mensen hebben kapitalen geïnvesteerd in de rommel, bij goede nieuwe huizen werkt het maar bij oude niet of slecht.
Er zijn toch al wijken van corporaties waar de verwarmingsketel weer terug geplaatst moest worden omdat ze in de kou zaten.
Eerlijke installateurs vertellen ook dat je het niet moet doen als het niet goed gaat werken.
En als straks het grote dwingen begint zul je zien dat het niet werkt bij velen.
Een warmtepomp ? Ik heb stadswarmte wat moet ik met een verplichte warmtepomp water afkoelen en de grond verwarmen ?
Niet overal gaat dat nico.
En ik heb al geluiden gehoord dat stadsverwarming duurder is dan een zuinige combiketel op gas.
Wat daar van klopt weet ik uiteraard niet.
Begrijp het ook niet, maar de restwarmte van de afvalverbranding is duurder dan aardgas. Het kan in nederland allemaal ook èèn fregat sturen met een kapot kanon ???
Ook vandaag in Eike dit onderwerp, iets andere benadering:
https://eike-klima-energie.eu/2026/03/13/wie-viel-batterieparks-sind-noetig-um-deutschland-mit-strom-zu-versorgen/
Even Translate gebruikt voor de essentie in Duitsland.. Eike ….. : ‘hoeveel batterijparken zijn er nodig om Duitsland van elektriciteit te voorzien?
60 miljoen ton batterijen voor tien dagen elektriciteit
Om een antwoord op deze vraag te vinden, heeft Staffan Reveman, auteur, spreker en consultant in energie-intensieve industrieën, een aantal berekeningen gemaakt. In de zomer bedraagt de gemiddelde elektriciteitsvraag in Duitsland ongeveer 50 GW, en in de winter ongeveer 60 GW, met pieken tot circa 80 GW. De elektrificatie die momenteel wordt doorgevoerd, zal deze cijfers zowel in de zomer als in de winter verder doen stijgen.
Reveman heeft echter alleen rekening gehouden met het zomergemiddelde van 50 GW. Om deze hoeveelheid stroom gedurende 12 uur te kunnen leveren, zou een batterijcapaciteit van 600 GWh nodig zijn, ongeveer 24 keer de huidige totale batterijcapaciteit. “Zo’n ‘Duitse batterij’ zou minstens 3 miljoen ton wegen, met een gewicht van 5 kilogram per kilowattuur (kWh),” legt de expert uit. Dit illustreert de hoge materiaaleisen, met name lithium.
In de winter wordt elektriciteit uit batterijen nog belangrijker. Tijdens perioden met een lage wind- en zonne-energieproductie leveren wind- en zonne-energiecentrales slechts een fractie van hun geïnstalleerde capaciteit. Reveman verwacht daarom een overbruggingsperiode van maximaal tien dagen. Als er 50 GW gedurende 240 uur beschikbaar moet zijn, is daarvoor een opslagcapaciteit van 12.000 GWh nodig. Dat is ongeveer 470 keer de huidige batterijcapaciteit en zo’n 2.800 keer die van de huidige grootschalige batterijen. “Zo’n batterij weegt minstens 60 miljoen ton”, voegde Reveman eraan toe.
Ja, mooi artikel. Bas Beterweter zal moeite hebben om de berekeningen onderuit te halen.
“‘hoeveel batterijparken zijn er nodig om Duitsland van elektriciteit te voorzien? 60 miljoen ton batterijen voor tien dagen elektriciteit”
Voor zo’n niveau van domheid moet je toch wel een herseninfarct hebben gekregen.
Natuurlijk wordt de overtollige stroom (als het waait of de zon schijnt) omgezet in groene H2 die we opslaan in zoutkoepels waarvan Gasunie er al een heeft klaarstaan.
Energetisch rendement van die simpele omzetting >90%.
Voor de omzetting van groene H2 naar stroom gebruiken we brandstofcellen zoals die in H2 auto’s zitten (kan dus ook onbemand).
Energetisch rendement van die simpele omzetting 60%.
Verreken nog wat verliezen dan komen we op een totaal rendement van de dubbele omzetting van 50%.
Waarmee we dan dus stroom tegen een lagere kostprijs dan nu, produceren.
Het maakt niet uit wat het kost, het is gewoon diefstal alleen onder de smoes van een groene leugen.
Onze regering zit er enkel om deze diefstal middels wetgeving van een democratisch jasje te voorzien en om smoezen te verzinnen waarvoor het geld allemaal nodig is.
Onze ministers krijgen gewoon op waar ze het geld heen moeten sturen, de fake debatten na een regeerakkoord zijn het toneelspel om wat plooien glad te strijken en om het volk de indruk te geven dat er heel goed over nagedacht is.
De kosten zijn feitelijk gezien gewoon de winst van de globale investeringsbanken, hoe hoger hoe beter dus.
Meestal beginnen ze met 1 miljard, maar als het project is opgeleverd heeft het een veelvoud gekost.
Alle geld dat er in geïnvesteerd wordt is belasting geld of schuldpapier van de burgers en vloeit naar de staat/EU die het uitdeelt aan de bedrijven van globale investeringsbanken.
Wij hebben geen enkel voordeel, noch inspraak in waar het geld heengaat, de rendementen worden gefingeerd, en we blijven opgescheept zitten met de rotzooi nadat de veroorzakers (ministers) al de vertrokken zijn, bovendien wordt een flink deel van de investering gebruikt voor het opzetten van Europese individuele controle, digitaal ID en CBDC. Datacenters en AI. Een systeem om nóg makkelijker geld van de burgers te innen.
Dit ga je nooit lezen in de msm, voor dit inzicht moet je bij de vrije media zijn, Gezond Verstand, De Andere Krant, e.a.
”Paul Rosenmöller is in februari 2025 abrupt vertrokken als bestuurslid van pensioenfonds ABP, na aanhoudende kritiek en een petitie tegen zijn beleggingsbeleid De kritiek richtte zich op het door hem mede-vormgegeven “woke” en activistische beleggingsbeleid, dat zou hebben geleid tot enorme verliezen en het prioriteren van klimaatdoelen boven maximaal financieel rendement voor gepensioneerden.”’
Hij is hem gesmeerd voordat het schandaal er was:
””De Zweedse batterijfabrikant Northvolt is in
maart 2025 failliet verklaard, na aanhoudende financiële problemen en productieachterstanden. Het bedrijf vroeg eerder in november 2024 al bescherming tegen faillissement aan, maar eindigde in maart 2025 met een formele faling.””
https://pensioenpro.nl/abp-verliest-e20-mln-door-faillissement-northvolt/
pas op he, de nieuwe “wonderbatterij” is recent aangekondigd op de CES en is afkomstig van donut uit Finland, zal mij benieuwen/sarc off
Op artikel.
“Dat klopt ALLEEN maar wanneer men alle onvermijdelijke nevenkosten negeert en die zijn niet min!”
FG Dat klopt idd en men vergeet nog het andere belangrijke mechanisme dat gekozen bronnen van energie via subsidie worden bevoordeeld ten opzichte van fout verklaarde bronnen van energie die worden belast.
Uiteindelijk wordt via deze methode kunstmatig bereikt wat nu nog onterecht wordt geclaimd dat zon en wind goedkoper zijn dan enz enz.
En dit is speciaal voor onze alwetende transitiewetenschapper Mdinges al mag Bart Vreeken zijn geest er ook mee verlichten.
In een niet onverdienstelijk Haarlems weekblaadje dat naast advertenties ook goede informatie geeft over het lokale nieuws werd deze week ook twee maal melding gemaakt van Het Haarlems Klimaatbeleid.
Allereerst de dikke onvoldoende die de Haarlemse Klimaatcoalitie uitdeelde omdat het bleef bij mooie voornemens en ingewikkelde plannen waarvan maar weinig is gerealiseerd. Hierbij bestaat die organisatie uit Extinction Rebellion, FNV, Milieudefensie, Grootouders voor het Kllimaat en Stedenband Haarlem Mutare (ergens in Afrika !).
Vervolgens verderop in het blad dat volgens een onderzoek “De Toekomstmeter”, dat is uitgevoerd in opdracht van Klimaatverbond Nederland en (!) Grootouders voor het Klimaat onder, 70 grote Nederlandse gemeenten, dat Haarlem koploper is in Klimaatbeleid. Dit onderzoek is te vinden op de website van Klimaatverbond Nederland. In dit stukje nog wat geneuzel dat het Haarlems klimaatbeleid zo verbindend is uitgevoerd en de wethouder Duurzaamheid zo blij is.
Een aantal mensen uit die klimaat organisaties ken ik, die hebben zo hun eigen waarheid, maar lullen kunnen ze.
Rene
Grootouders voor het klimaat lijkt me een contradictio in terminis.
Dat ik wat zinnen broddel komt door de kat die mij erg hard nodig heeft en die ik niet durf weg te sturen omdat hij me dan verontwaardigd gaat aankijken wat nog erger verstorend is.
Er wordt wel gezegd: een hond heeft een baas, een kat heeft personeel. Slimme dieren zijn het, vrijwel de hele dag niets doen en er toch warmpjes bij zitten. De slimheid hebben ze aan AAI te danken.
Deze week heeft Macron in een toespraak gezegd: ‘Le nucleair est l’avenir de l’humanite’, ‘Kernenergie is de toekomst van de mensheid’.
Op de bouw van molentjes en paneeltjes wordt nu de rem gezet in Frankrijk.
https://www.youtube.com/watch?v=rGW1yXKcU38
Bij de komende verkiezingen voor de Franse gemeenteraden, waarvan zondag a.s. de eerste ronde is, wordt een forse dreun voor (ultra) links verwacht, mede door hun gedram over het klimaat.
Het is omgekeerd:
Kernenergie wordt geleidelijk steeds meer verlaten! Ook in France: aandeel kernenergie in de Franse stroom gedaald van 78% (~2005?) naar ~64% nu….
De reden is simpel:|
Kernenergie is heel arbeidsintensiefB => duur.