Bron: Liberaal Kompas, december 2025.

Een liberale kijk op natuur beleid, gebaseerd op feiten, gezond verstand en ruimte voor mens én natuur.

Door Dolf Vink.

Inleiding

Nederland is gezegend met prachtige natuur. Van de Veluwe tot de Waddenzee, van de Peel tot de Limburgse heuvels: het zijn gebieden waar we trots op mogen zijn en die we goed moeten beschermen en onderhouden. Als liberalen voelen we die verantwoordelijk heid ook. Maar de manier waarop we nu met natuurbeleid omgaan, is niet effectief. Sterker nog: het werkt vaak averechts. Op dit moment zit Nederland letterlijk op slot door het stikstofbeleid. Bedrijven, boeren en zelfs woningbouwproject en kunnen niet verder omdat de overheid zegt dat er te veel stikstof wordt uitgestoten. Het laatste kabinet onder Rutte wilde daar iets aan veranderen. In het hoofdlijnenakkoordstond dat het AERIUS-model, het systeem waarmee stikstofuitstoot wordt doorgerekend, zou worden vervangen.

Helaas viel het kabinet voordat dat plan werd uitgevoerd. Het nieuwe kabinet zou daarom de kans moeten aangrijpen om het belang van het AERIUS-model te herzien.

***

***

Conclusie

Naar de betrouwbaarheid van AERIUS is tot nu toe geen oordeel van de rechter gevraagd. Gezien bestaande onderzoeken en berekeningen, onder andere van TNO, is het echter aannemelijk dat het model uiteindelijk als onvoldoende betrouwbaar voor beleidsdoeleinden wordt beoordeeld.

Die beoordeling is slechts een kwestie van tijd. Gebruik van modellen als AERIUS zou pas opnieuw overwogen moeten worden wanneer alle relevante factoren die de uitkomst beïnvloeden, bekend zijn én wetenschappelijk zijn onderbouwd. Waar mogelijk verdient directe meting de voorkeur boven modelmatige schatting.

Stikstofbeleid is bovendien een middel, geen doel. Oorspronkelijk werd het stikstofbeleid ingezet om schade aan Natura 2000-gebieden te beperken. Het omvormen van dit middel tot beleidsdoel op zich draagt niet bij aan verbetering van de natuur.

Wees bovendien terughoudend met het formuleren van nieuwe natuurdoelen. De kans is groot dat zulke doelen juist ten koste gaan van de bestaande. Maak zichtbaar wat terreinbeheerders in de praktijk doen om doelen te realiseren. Natuurbeheer vindt plaats in het veld, niet achter een computerscherm of in de rechtszaal.

Als beheer de prioriteit krijgt, hoeft grootschalige herverkaveling wellicht niet. De afstanden die de stikstof onderzoeken laten zien, zijn immers zodanig dat versnippering van natuurgebieden niet langer als probleem hoeft te gelden.

Dolf Vink.

Dolf Vink is akkerbouwer in Schildwolde, Groningen. Politiek is voor hem een uit de hand gelopen hobby. Hij was raadslid in de gemeente Slochteren (1998 2006), Statenlid in Groningen (2014-2015) en commissielid in Midden-Groningen (2020-2022). Hij is actief lid van het thematisch netwerk LNV.

***

Voor het gehele artikel zie: Tekortkomingen in het AERIUS-model Liberaal Kompas December 2025.

Voor Liberaal Kompas klik hier.

***