Is dit het einde van de Duitse Energietransitie ?

 

Elke overeenkomst met de situatie in ons land berust op louter toeval. 😜

Door Stefan Spiegelsberger (Outdoor Chiemgau).

Vertaling: Tom Hoornstra.

Ongelooflijk. De Duitse minister van Energie, Katharina Reiche wordt geciteerd in een krantenartikel van de Frankfurter Allgemeine Zeitung. En het komt erop neer dat zij de Duitse Energietransitie lijkt te gaan beëindigen. Maar de branche is woedend, een voorbeeld daarvan is Hubert Aiwanger die zich beklaagt over de minister. De deelstaat Beieren wil ook een stuk uit de windmolentaart en daar draait alles om. Het gaat om geld. En Reiche die vertelt een paar rake dingen, dat komt hard aan. Over 10 jaar zullen we omkijken en dan kunnen we kijken naar een land dat al zijn industrie heeft opgegeven, of we kunnen terugkijken naar een land dat rekening heeft gehouden met welvaart in zijn klimaatbeleid. En die beslissing wordt nu, op dit ogenblik, genomen.

Gaan we door met een energietransitie die alle systeemkosten ontkent en daarmee het land ruïneert, met als reden het land tegen ruïnering te beschermen.

Gaan we verder met het investeren van 600 à 700 miljard euro tot het jaar 2030 en blijven we ons dan maar voorhouden dat we zulke goedkope elektriciteitstarieven hebben dankzij zon- en windsystemen. Ik ben echter realist; bescherming van het klimaat zonder betaalbaarheid heeft uiteindelijk geen politiek draagvlak. Men ziet het aan de prijzen bij de pomp. De CO2 heffingen zouden eenvoudigweg kunnen worden opgeheven. Bescherming van het klimaat zonder bestaanszekerheid is strategische blindheid.

Boem ! Beste kijkers. En zelfs in de boerenkrant staat een artikel “een golf aan failissementen staat de windmolenbranche te wachten, het is wachten op de grote knal”.

We moeten er even wat dieper induiken, wat daar gezegd is, waar gaat er bezuinigd worden, wat heeft de minister eigenlijk precies gezegd. En de meeste mensen in Duitsland lezen alleen de krantekoppen. Dus laten we eens de nadere details bekijken van hetgeen Katharina Reiche ons over de energietransitie te vertellen heeft. Als het u interesseert, kijk dan vooral verder.

We gaan eerst een kijken wat minister Reiche ons te vertellen heeft en vervolgens gaan we kijken naar de bezwaren die Hubert Aiwanger daartegenin heeft gebracht. Maar er valt meer over te zeggen, want ik heb nu begrepen dat de broer van Hubert Aiwanger eigenaar zou zijn van een windpark. Zou dat de reden zijn, dat Aiwanger zo tekeer gaat ? Zou hij zelf ook nog een graantje willen meepikken ? Zo een energietransitie zou natuurlijk wel een beetje eerlijk en efficient moeten verlopen. Dat is wat wij nodig hebben. En dat roep ik al 7 jaar lang. We zitten in één van de ergste energiecrisissen uit onze geschiedenis.

Vanaf het begin van de Iran oorlog en het afsluiten van de straat van Hormus zijn de prijzen voor benzine, diesel, LNG en andere brandstoffen gigantisch gestegen.

Dat is een zware last voor consumenten en bedrijven en het gaat ten koste van onze economische bedrijvigheid en welvaart. Zaken waar we dringend om verlegen zitten.

Een grote groep mensen wenst nu dat we nog sneller afstand zouden moeten doen van olie en gas. Gewoon snel zon- en windsystemen bijbouwen en dan was de zaak opgelost.

Maar volgens mevrouw Reiche ligt de zaak niet zo simpel. We weten dat er in Duitsland 2900 TWh per jaar aan energie wordt verbruikt (1 TW = 1000 GW, 1 GW = 1000 MW en  1 MW = 1000 kW en 1 kW = 1000 W). N.B.: Voorvoegsels zijn Tera, Giga, Mega en Kilo.

Die 2900 TWh dat is voor elektriciteit, warmte, mobiliteit en industrie. Ongeveer één zesde van dat totaal wordt besteed aan elektriciteitsopwekking. En de helft van die één zesde wordt opgewekt door hernieuwbare bronnen.

Het aandeel van de hernieuwbare bronnen lag in het jaar 2025 op ongeveer één vijfde van het totale energiegebruik. Waarschijnlijk zit daar ook nog een stukje verkeer bij.

We kunnen op dit moment dus één vijfde van ons energiegebruik afdekken met hernieuwbare bronnen. Als we nu zouden besluiten om olie en gas de deur uit te doen, dan nemen we vier vijfde van ons energieverbruik weg. Beste kijkers, dan functioneert in dit land niets meer. Dan komen we om van honger en van dorst, dan is er geen elektriciteit meer, dan is er niets meer.

Maar – géén probleem – we gaan gewoon nu meteen stoppen met olie en gas. En nu zien we op wat voor een manier de mensen door de groenen zijn gehersenspoeld en we zien ook hoe hard de realiteit botst met ideologie.

Steeds weer werden de ambitieuze doelen in het nieuws gebracht. In 2030 zou 80% van de elektriciteit uit hernieuwbare bronnen komen. En reeds in 2045 zou het hele land klimaatneutraal zijn, al 5 jaar eerder dan in 2050.

Allemaal mooie getallen om de mensen met een slecht klimaatgeweten te sussen. En terwijl wij steeds vaker met al die mooie doelen werden geconfronteerd, vlogen de elektratarieven de lucht in. Duitse huishoudens betalen inmiddels € 0,38 per kWh, dat is € 0,09 meer dan het Europese gemiddelde. Dat is dus 25% meer. En onze industrie houdt ermee op.

De de-industrialisering verloopt in een steeds hoger tempo en de minister ziet dat in. Dergelijke hoge energieprijzen zijn funest voor onze industrie en de Duitse bedrijven kunnen niet meer concurreren met het buitenland. Dus wie zal er nog een bedrijf beginnen in Duitsland ?

Dan kan je toch beter naar Hongarije gaan, waar het elektriciteitstarief vier keer zo weinig is als bij ons. En dan die mooie reclamespreuk van de groenen: “zon en wind die sturen geen rekening”. Maar ja, voor het gebruik van kolen stuurt de aarde ons natuurlijk ook geen rekening. Maar bij zon en wind komen er andere rekeningen om de hoek kijken, EEG-kosten, capaciteitsreserve, netreserve, redispatch kosten, netbeheersubsidies, subsidies voor het prijsplafond. Alles bij elkaar praten we over extra systeemkosten van 36 miljard euro per jaar.

Dat is een bedrag van € 430 per inwoner. Soms vraag ik me af of minister Reiche misschien wel naar mijn video’s kijkt. Ik heb dat bedrag van € 430 per inwoner ook een keer uitgerekend. Maar neem nou eens een gezin bestaande uit 4 personen; die betalen bovenop hun energierekening nog eens systeemkosten van € 1.700,– en dat omdat zon en wind zo goedkoop zijn. En dan heb ik de netverzwaring nog niet eens meegerekend.

Het tijdelijk stopzetten van zon- en windparken in het geval van een overproductie op het net kost de consumenten bijna 3 miljard euro per jaar. (Dit noemt men ‘curtailing cost‘).

Er bestaat geen enkele andere industrie die over een periode van 20 jaar een gegarandeerde vergoeding betaalt voor een product of dienst en er wordt zelfs betaald als dat product niet eens wordt afgenomen.

Veronderstel dat ik een appelboom zou hebben, maar niemand wil mijn appels kopen, maar ik heb een garantiecontract en krijg altijd mijn geld. Wat is daar logisch aan, beste kijkers ? Dat werkt toch zo niet ? Dat moet stoppen.

De branche van de hernieuwbare energie is volwassen geworden en moet nu ook maar eens een keer zijn eigen broek gaan ophouden. Als we in dit tempo zo doorgaan, dan gaan de systeemkosten in het jaar 2035 90 miljard euro per jaar kosten. Dus omdat zon en wind zo enorm goedkoop zijn, moet de consument er maar even 90 miljard per jaar bijleggen.

We zitten wel met een structureel probleem opgescheept. Door te stoppen met kernenergie hebben we 20 GW aan CO2 vrij vermogen buiten bedrijf gesteld. Respect daarvoor. In plaats daarvan hebben we politiek gemotiveerde investeringen in het stroomnet gekregen en een ontwerp dat ver van de realiteit afstaat.

Mensen, het is niet het bespottelijk maken van de energietransitie en nu spreekt ze zelfs positief over kernenergie, het uitstappen uit de kernenergie was een foute beslissing.

Tja, dat was me al duidelijk. Als we die 20 GW aan kernenergie nu nog tot onze beschikking zouden hebben, dan was de energietransitie al beëindigd verklaard. Dan hadden we ontspannen achterover kunnen gaan leunen. Dan hadden we veel lagere elektriciteits-tarieven en een veel stabieler stroomnet. Dan zou ik werkloos geworden zijn.

Maar één ding is duidelijk, de bijkomende systeemkosten van zon en wind daarover hebben ze al die tijd gezwegen. Een energietransitie die zwijgt over de systeemkosten.

Zon en wind zouden ons land gaan redden van de ondergang en zon en wind zijn zo goedkoop dat het land aan de kosten ten onder gaat. En precies op die manier wordt het spel gespeeld. Ik waarschuw er al ruim 7 jaar voor en blijkbaar is mijn boodschap nu bij het ministerie aangekomen. Duitsland beschikt over natuurlijke gasvoorraden, die men echter in de huidige crisis niet wenst te gaan gebruiken. Terwijl er toch meer dan genoeg aanwezig is.

Schaliegas aanboren is geen gevaarlijk gebeuren. Maar we halen liever het met fracking proces gewonnen schaliegas uit de Verenigde Staten. Als we dat zelf zouden winnen, zou dat een stuk beter voor het milieu zijn. En dan waterkracht, dat hebben praktisch niet in Duitsland. Oostenrijk, Zwitserland en Noorwegen, die beschikken over waterkracht. En als we kijken waar er veel zon schijnt, dan staat Spanje op de eerste plaats.

En wij hebben te kampen met zeer grote afstanden tussen elektriciteitsproductie en verbruik. De kerncentrale ISAR 2 stond in Landshut, dat is 50 km vanuit München en 50 km vanaf de plaats C. De hernieuwbare bronnen die in de Oostzee staan, voorzien de plaats C. op een afstand van 900 km. Ongelooflijk. Daar was een enorme extra bekabeling voor nodig en dat heeft honderden miljarden gekost. Allemaal extra kosten.

En dan de voorgenomen extra K.I. datacenters, die hebben allemaal enorme elektrische vermogens nodig. Als we die niet van energie zouden kunnen voorzien, dan verliezen we investeringen, innovatie en soevereiniteit. En daarmee heeft de minister 100% gelijk.

Daarom wordt er gewerkt aan een netaansluitregeling, die de verantwoording opnieuw vaststelt. En nu komt het. Diegene die in een gebied waar het net overbelast is, toch een nieuwe installatie wenst aan te sluiten, die moet meebetalen aan de aansluitkosten en die moet er rekening mee houden dat je niet op ieder moment elektriciteit aan het net mag leveren.

Daar hebben we onlangs een voorbeeld van gehad. Stel je voor, je hebt net enkele maanden geleden een windpark gebouwd en dan afgelopen Paaszondag onstaat er een dag met heel veel zon en heel veel wind. Dat noemen we een Hellbrise. En op zo een dag worden er talloze windparken en zonneparken stopgezet om overbelasting op het net te voorkomen. En jij als windparkeigenaar, krijgt dan gewoon doorbetaald, alsof je wèl elektriciteit zou hebben geleverd.

En ons wordt steeds maar verteld dat zon- en windenergie het goedkoopst zijn. Maar als die echt zo goedkoop zijn, waarom worden ze dan doorbetaald als ze stop gezet zijn ? Maar in de plannen van de minister is het afgelopen met die doorbetaling. In de toekomst zal er niet meer worden betaald voor niet geleverde elektriciteit. Dat is geen blokkade van de energietransitie, maar een eerlijke verdeling van baten en lasten.

De consultants van Enervis Energy Consultancy hebben het voor ons uitgezocht. Laten we eens kijken naar hun conclusies. Enervis heeft gekeken naar de redispatchmaatregelen uit het jaar 2025. In beschouwing zijn genomen 244 van 433 gemeenten, dus ongeveer twee derde van alle gemeenten tezamen. En de maatregelen vallen te onderscheiden in twee situaties: ten eerste als teveel zonnestroom op het net wordt gezet en ten tweede als er teveel windstroom op het net wordt gezet. En weten natuurlijk al, dat er in het noorden van het land veel wind is en in het zuiden van het land veel zon. En dan zien we dat er 90 gemeenten zijn waarin er vaak èn teveel zon èn teveel wind is.

In dergelijke gebieden heeft het praktisch geen nut om er nog meer zon- of nog meer windinstallaties te gaan bijbouwen. Want zodra de zon gaat schijnen en de wind gaat waaien zullen die nieuw te bouwen installaties direct afgeschakeld worden. Die mogen dan geen elektriciteit gaan leveren omdat het net anders overbelast zou gaan worden.

Dergelijke bij te bouwen installaties zullen ons dus niets zinvols opleveren. Het zal de belastingbetaler alleen maar heel veel geld gaan kosten. En het zal onze elektriciteisnota alleen maar nòg duurder maken. Want die extra installaties moeten wel op het net worden aangesloten met al die benodigde bekabeling. De enige die nog baat heeft bij die extra installaties, dat zijn de eigenaren van die extra zonneparken en windparken.

Dat moet afgelopen zijn, die gouden tijden zijn voorbij. Op dit moment zijn de netbeheerders nog verplicht om overal waar zich een nieuwe hernieuwbare bron zich aandient, om die op het net aan te sluiten. Maar dat is een groot probleem geworden.

Ik heb een voorbeeld. Stel je voor, ik heb een zonnepark laten bouwen. En nu vraag ik aan de netbeheerder om mijn park op het net aan te sluiten. Nu duurt het ongeveer 3 jaar om zo een zonnepark te bouwen. Maar om het net te verzwaren om die aansluiting mogelijk te maken, dat duurt 10 jaar. Als de aanvraag meteen aan het begin van de bouw is gedaan, dan moeten we nog 7 jaar wachten na gereedkoming van het zonnepark voordat alle bekabeling is gelegd. En dit soort voorbeelden zien we tegenwoordig op meerdere plekken in Duitsland. Ik ken recent gerealiseerde zonneparken, die al 2 jaar staan te wachten op een aansluiting. En ik ken zonneparken die nog veel langer op een aansluiting staan te wachten. Dat komt omdat we onvoldoende mankracht hebben om dat werk te kunnen gaan doen.

Dus voordat we nieuwe installaties gaan bouwen, zouden we beter eerst de installaties die op aansluiting staan te wachten moeten gaan aansluiten. Want het is maar helemaal de vraag hoe lang die extra te bouwen installaties op een aansluiting zullen moeten wachten. Dat kan wel eens 10 tot 15 jaar gaan duren. Maar die arme minister moet er natuurlijk rekening mee houden dat ze door de media gekielhaald zal gaan worden en dat is vermoedelijk de reden dat ze de groenen ook een beetje tegemoet zal moeten komen.

Daarom blijft zij volhouden dat het doel van 80% energie uit hernieuwbare bronnen overeind blijft staan. Op de lange duur zal zij vermoedelijk bedoelen.

Het bijbouwen van zon- en windsystemen zou volgens haar wel op een efficiënte en economische manier moeten plaats vinden. En tot op heden gebeurde dat natuurlijk niet zo.

Dat mag ook wel een keer gezegd worden. Wij hebben nu eenmaal niets aan een overcapaciteit, die we met geld toe aan het buitenland moeten exporteren. En die daardoor de elektriciteitstarieven onnodig omhoog schroeft. En met name de Oostenrijkers profiteren op die manier van ons. Maar om realistisch te zijn: het beschermen van het klimaat zonder rekening te houden met de betaalbaarheid daarvan heeft uiteindelijk geen draagvlak.

Het draagvlak valt weg met prijzen als € 2,60 per liter voor dieselbrandstof aan de pomp. [Redactie: Inmiddels verlaagd2.] En de staat verrijkt zich met 700 miljoen euro aan hogere BTW en CO2 heffingen. Men kan heel eenvoudig die CO2 heffingen afschaffen. Dat scheelt al gauw 20 cent per liter.

En prioriteit geven aan bescherming van het klimaat ten koste van leveringszekerheid, dat hebben we met de blackout in Spanje mogen meemaken.

Dan nog iets over het eindrapport over de Spaanse blackout die plaats vond op 28 april 2025. Het rapport is getiteld “Grid incident in Spain and Portugal on 28 April 2025” en is gepubliceerd op 20 maart 2026. Het rapport bevat 472 bladzijden.

Er wordt in bedekte termen toegegeven dat er te weinig (traploos) regelbaar vermogen beschikbaar was en dat dat de oorzaak is geweest. Maar nu dan toch officieel.

“Wij zijn bezig met het proces van ‘koolstofvrij maken’ maar dat doen we niet met behulp van de-industrialisering” schrijft de minister.

Ik heb echter toch het gevoel dat we het plan van de groenen aan het uitvoeren zijn van “weg met de industrie”.

Maar het uitvoeren van dat plan heeft ons wel met 2 problemen opgescheept.

Verder schrijft de minister:

“We hebben betrouwbare vermogens van elektrische centrales nodig, we hebben energiebuffers nodig en een marktvisie die leveringszekerheid evenveel waardeert als ambitie“.

En daarmee ben ik het eens.

Want als ik een bruinkolencentrale aan het net laat leveren, dan verwacht ik van die leverancier dat hij 24 uur per dag elektriciteit gaat leveren. Maar waarom mag ik dat bij levering van zon- en windsystemen niet verwachten? Dan zou het toch de taak van de windparkeigenaar moeten zijn om energiebuffers of accu’s naast zijn park te bouwen, zodat hij ook 24 uur per dag kan gaan leveren. Dat moet toch technisch mogelijk zijn ?

Wij zijn al 25 jaar bezig met die energietransitie en we hebben al 600 miljard uitgegeven. Dan mag je toch wel een keer iets meer verwachten dan 25 jaar geleden ? En de leveranciers die daarin niet meewillen, die verliezen het recht op betaling. Zo eenvoudig kun je dat regelen.

Verder heeft Duitsland gas nodig als bron voor proceswarmte maar ook als brandstof voor de elektriciteitsvoorziening (in elektrische centrales). De minister wenst op dit gebied dat er contracten worden afgesloten met een langere loopduur. Want Europa is kwetsbaar op dit gebied en op dit moment maakt Europa voornamelijk gebruik van de (dure) spotmarkt.

Dat gaan we veranderen. Ik hoop dat dat doorgaat, beste minister, anders zitten we komende winter met de brokken.

Bovendien zetten we in op innovatie, met name op het gebied van energiebuffers.

Betere materiaaleigenschappen, hogere efficiency. Ik help het de minister hopen dat ons dat iets gaat brengen. Ik weet dat we in Duitsland enorm slimme ingenieurs heeft en misschien zijn er reeds bepaalde oplossingen of verbeteringen bekend, maar die om economische redenen worden tegengehouden. En bepaalde verbeteringen worden vaak wel aangekondigd, maar als die dan in de praktijk worden gebracht, is het nog maar de vraag of het echt een verbetering is.

Dan is er in het verhaal van de minister sprake van kerncentrales op het gebied van kernfusie. En daarbij hanteert ze het begrip “Kerntechnik” en dan spreekt ze niet over “Atomkraft” dus daarbij gebruikt zij het jargon van de deskundigen. En in het vakgebied van de kernenergie zijn er belangrijke ontwikkelingen te melden. De nieuwere reactortypen zijn kleiner, vaak modulair en veiliger. 16 Europese landen investeren in het onderzoek naar nieuwe kernreactoren. 16 van de 27 Europese landen. Maar Duitsland is daar niet bij.

Duitsland staat niet voor de keus om zijn industrie te gaan versterken, neen, Duitsland is zichzelf aan het misleiden. We hebben ons eenvoudigweg in de eigen voet geschoten.

De media hebben ons een worst voorgehouden.

En ik heb er de afgelopen 7 jaar voor gewaarschuwd. Maar mijn boodschap is inmiddels bij het ministerie aangekomen. En een jaar naar haar aantreden treedt de minister nu naar buiten. Knap dat zij het aandurft. Men weet zich nog niet veel raad met wat deze minister nu naar buiten heeft gebracht en de meeste media doen er het zwijgen toe.

Dat onderzoek van Enervis Energy heb ik nog in geen enkele krant gezien. Want dat laat zien dat in een groot aantal gemeenten het bijbouwen van zon- en windsystemen niets zal opleveren. Het zal alleen maar geld kosten en niets opbrengen.

Het zal onze elektriciteitsrekening alleen maar onnodig duurder maken. En als dat niet zo is, dan zal de belasting alleen maar toenemen, het is het één of het ander.

Katharina Reiche heeft de energietransitie een duwtje in een andere richting gegeven. Ik hoop dat het verstand zal gaan zegevieren en de ideologie een stuk gaat inbinden. Uiteindelijk zal de natuurkunde het gaan winnen van de ideologie.

Ik groet u allen en tot een volgende video.

***