Door Rypke Zeilmaker.
Voor mijn Clintel onderzoek over ‘Het Klimaat als Financieel Product’ bestudeer ik het geldstelsel. Centraal in het Klimaatverhaal staan de overheidsschulden, Bonds, die de fundering zijn van het moderne systeem van geldcreatie uit niets sinds de Petrodollar het licht zag.
Alle ‘geld’ is een IOU, een schuld, en daarin past natuurlijk perfect het idee dat alle mensen een ‘klimaatschuld’ hebben, een schuld aan de toekomst, waarin CO2 – de schaduwkant van oliehandel- fungeert als nieuwe ‘fiat currency’. Je kunt nog een ticket bij Weltschmerz bestellen via deze link.
***
Prof. dr. ir. Guus Berkhout: ’Crisis legt pijnlijk bloot hoe weinig verstand ons kabinet heeft van energiezaken’
De energiecrisis toont aan dat Nederland het niet redt op groene energie en hoezeer we afhankelijk zijn van olie en gas. Professor Guus Berkhout mist het leiderschap dat nodig is om met een antwoord te komen in zware tijden. „Nooit is zo duidelijk gebleken hoe weinig verstand ons kabinet heeft van elementaire energiezaken.”
Prof. dr. ir. Guus Berkhout
Emeritus hoogleraar geofysica
Afgelopen kabinetten hebben hun onmacht laten zien bij het oplossen van de grote problemen in ons land. Ondertussen zag de burger wél zijn lasten voortdurend toenemen. Natuurlijk is het vertrouwen in de overheid nog nooit zo laag geweest. Natuurlijk zien we politiek-rechts groeien.
Die trend zal zich voortzetten, omdat de mondiale energiecrisis er is bijgekomen. Ook nu zien we weer veel Haagse prietpraat, maar wederom geen leiderschap. Nooit is het zo duidelijk gebleken hoe weinig verstand ons kabinet heeft van elementaire energiezaken. Dat is een treurige constatering, omdat een onbetrouwbaar en onbetaalbaar energiesysteem leidt tot lage bestaanszekerheid.
Fossiele brandstoffen in de ban doen is oliedom geweest
Hier enkele actuele feiten. Afsluiting van de Straat van Hormuz heeft gezorgd voor 20% minder toevoer van olie en gas. Hoewel deze verstoring relatief bescheiden is, veroorzaakt het wél een grote crisis. De crisis laat glashelder zien dat het in de ban doen van fossiele brandstoffen oliedom is geweest.
’Nederland moet een fundamentele hervorming van het klimaatbeleid bepleiten’, zegt prof. Guus Berkhout
Het laat ook glashelder zien dat wind en zon, na decennia van honderden miljarden investeringen, nog steeds marginaal bijdragen (mondiaal bekeken slechts 6% van de totale energievoorziening). Wat nu?
Kent u het begrip return on investment (ROI)’? Het toont hoeveel opbrengst een investering oplevert ten opzichte van alle gemaakte kosten. Het gaat daarbij niet alleen om euro’s. In de agrowereld, bijvoorbeeld, gaat het primair om hoeveel zaden één zaadje voortbrengt. In de middeleeuwen lag dat op 3 tot 4. Nu is dat meer dan 100!
De professionele energiewereld kent het begrip EROI. Dat geeft aan hoeveel kilowattuur energie (Nin) we in een energiesysteem moeten investeren om er Nout kilowattuur uit te krijgen. Of in een simpele formule: EROI = Nout/Nin. Die primaire rendementen zijn goed bekend: kernenergie 75, fossiel 28, wind (West-Europa) 4, zon (Nederland) 2. De uitstekende prestaties van kernenergie en fossiele brandstoffen vallen direct op. Dat kernenergie de bron van de toekomst is, wordt hierdoor nog eens sterk benadrukt.
Zon en wind zijn onbetrouwbaar
De zon- en windgetallen zijn zo laag omdat het aanbod van stroom onbetrouwbaar is en transport hoge verliezen kent. Bovendien moeten er peperdure sync- en buffervoorzieningen worden gerealiseerd voordat windturbines en zonnepanelen zonder blackouts op het centrale stroomnet kunnen worden aangesloten.
Als onze overheid zélf EROI- berekeningen zou hebben uitgevoerd, dan zou ze nóóit de fossiele brandstoffen in de ban hebben gedaan. En ze zou ook nóóit zoveel miljarden hebben gestopt in wind- en zonne-energie Het werkt niet en zal ook nooit gaan werken. We hebben er noch het klimaat noch de ruimte voor. Overheid, stop ermee!
Harde feiten als EROI laten overduidelijk zien dat we voortaan alle energie-investeringen moeten stoppen in grote en kleine kerncentrales. Daarmee wordt ons land onafhankelijk van olie- en gas-exporterende landen, en gaat ons energiesysteem een ongekende EROI realiseren voor een nieuwe periode van grote bestaanszekerheid.
Kabinet, toon leiderschap
In de overgangsperiode moeten we volledig gebruik gaan maken van onze eigen gasvoorraden. We hebben nog zo’n 600 miljard kubieke meter aardgas onder eigen bodem. Dat vertegenwoordigt een waarde van ruim 600 miljard euro. Met een op maat gemaakte winningstechnologie kan op veilige wijze ons gas worden geproduceerd. Daar moeten lokale bewoners ruim van meeprofiteren. Kabinet, toon leiderschap!
Het geld op jouw bankrekening: Is niet van jou. Je hebt wel een vordering op de bank ter grootte van het bedrag op je bankrekening. Lees de voorwaarden van je bank er op na als je me niet gelooft.
De bankbiljetten in jouw portemonnee: Zijn niet van jou, maar van de .staat. Gelukkig zitten ze in jouw portemonnee, dus heb je er wat aan.
“If you can’t hold it, it isn’t yours”, zoals vele Amerikanen plachten te zeggen. Aandelen, obligaties, futures, spaargeld, bitcoins, het is allemaal digitaal tegenwoordig.
Ieder geldsysteem zal uiteindelijk falen. Dat zit ingebakken, het kan niet anders. Een economie die groeit zal meer geld nodig hebben. Meer mensen en meer bedrijvigheid houdt in meer geld. De vroegere goudstandaard werkte niet. De geldhoeveelheid nam niet toe indien de goudvoorraad niet steeg, terwijl de economie wel groeide. Dat gaat wrikken.
In de tijd van bankbiljetten kon de centrale bank de geldhoeveelheid kleiner maken door bankbiljetten uit de roulatie te halen. Met digitaal geld is dat niet mogelijk. Eenmaal gecreëerd gaat het niet meer weg. Het geld in omloop zal dus toenemen.
Een andere reden dat geld moet toenemen is het verschijnsel van de rente. De rente op je spaargeld is een risicovergoeding. Je hebt namelijk je geld aan de bank gegeven en die gaat er zaken mee doen, bijvoorbeeld uitlenen voor een hogere rente. Er is echter een risico aan verbonden: De bank gaat failliet en je geld is weg. Vandaar dat rente een risicovergoeding is. Maar waar komt het geld voor jouw rentebetaling vandaan? Bij gelijkblijvende geldhoeveelheid gaat de rente die jij krijgt ten koste van het inkomen van iemand anders. Dat is niet fijn. Je ziet: de geldhoeveelheid moet toenemen, want anders loopt het systeem spaak.
Uiteindelijk zal iedere geldsoort het onderspit delven. Dan komt er een reset, een devaluatie van de muntsoort, en dan kan het systeem weer opnieuw beginnen.
Niks om je zorgen over te maken. Probeer het systeem te begrijpen zodat je op tijd maatregelen kan nemen om niet volledig berooid achter te blijven.
Geld is toch een claim op andermans productie?
stel je voor: een land met capabele mensen maar zonder geld.
Beetje ruilhandel en verder armoede. Laat nu de geldpersen draaien en geeft iedereen wat bankbiljetten.
Productie en handel komen op gang, de welvaart neemt toe.
Bouw een brug met geprint geld. Geen probleem, de geldvoorraad neemt toe maar de waarde van de infrastructuur ook.
Beetje inflatie = waarde vermindering van de brug vanwege ouderdom.
Probleem ontstaat als 1. de investeringen geen nuttig product opleveren 2. inflatie ontstaat als de productie achterblijft (zie huizenmarkt)
Inderdaad. Op de beurzen wordt met tal van derivaten en toekomstverwachtingen, geld uit geld gemaakt. Lucht dus. Windhandel. Een claim op de toekomst in de hoop dat alles goed blijft gaan.
Het enige met enige waarde zijn mineralen en bodem (grond als productiefaciliteit. Al het andere, behoudens ook nog wat onroerend goed, wordt tot de waarde van schroot teruggebracht als het niet meer wordt gebruikt. Goud en zilver zijn daarom zo gek nog niet. Al wordt de waarde ervan in barre rijden nogal opgeblazen. Al het andere is Fiat geld. Valt het vertrouwen daarin weg, dan heb je niks meer.
Er is ook een filosofische kijk op de energietransitie.
Vooruitgang kent twee belangrijke eigenschappen
1. verminderde afhankelijkheid van land en natuur (kleding, huizen, transport- en communicatie systemen, gezondheidszorg, wegen, bruggen, tunnels, kanalen…)
2. miniaturisering (paarden, windmolens, stoommachines, verbrandingsmotoren; kerkklokken –> polshorloges; camera’s, computers…)
Elke nieuwe technologie verwijst de vorige naar het museum dan wel de recreatieve sector (brandhout, paarden, zeilschepen, windmolens, zonnepanelen)
Elke nieuwe technologie komt gewoon bovenop de al bestaande technologie. Niks vervanging en museum, maar meer meer meer.