Wopke Hoekstra. Foto: Shutterstock.
Door Jan van Friesland
Wopke Hoekstra probeert het onmogelijke: dezelfde kostenverslindende klimaatambitie maar met minder pijn voor de burger. Als eurocommissaris voor Klimaat, Nettonul en Schone Groei moet hij een reductie van 90 procent in 2040 geloofwaardig maken, terwijl de instrumenten die daarvoor nodig zijn politiek al zijn afgezwakt. Duifje Fransje is al halfdood.
Wie serieus 90 procent CO₂-reductie wil moet volgens de dynamiek van het klimaatalarmisme de prijs van uitstoot fors verhogen en fossiel energie systematisch uit de markt drukken. Dat was precies de lijn van zijn voorganger Frans Timmermans, die het zonder omwegen formuleerde:
‘We moeten stoppen met het subsidiëren van fossiele brandstoffen en de vervuiler laten betalen.’
Helder, hard en economisch ontwrichtend, zo blijkt.
Hoekstra durft die consequentie inmiddels niet meer hardop te omarmen. En dat is niet omdat de natuurkunde is veranderd, maar omdat de politiek hem heeft ingehaald.
Europa begint namelijk de rekening te voelen. Bedrijven vertrekken, investeringen worden uitgesteld en energieprijzen blijven structureel hoger dan in concurrerende economieën. Wat jarenlang werd weggezet als ‘transitiepijn’ begint inmiddels te lijken op structurele schade. Niet voor niets spreekt De Telegraaf vanochtend van een continent dat wordt ‘gewurgd’ door zijn eigen klimaatbeleid.
Hoekstra blijft maar sneu tikken op de rand van de hoge hoed.
Dat bleek al in november 2025. De veelbesproken ETS2-heffing, bedoeld om ook burgers en transport direct te belasten, werd uitgesteld tot 2028. Lidstaten kregen bovendien ruimte om uitstoot deels buiten de EU te compenseren. Met andere woorden: de scherpe randjes gingen eraf zodra de politieke kosten zichtbaar werden.
En toch blijft de doelstelling onaangetast. Nog steeds 90 procent reductie in 2040. Minder middelen, dezelfde uitkomst. Geacht publiek: de voorstelling moet door.
De Europese Commissie probeert het nog met internationale klimaatkredieten voor andere landen en langere overgangsperiodes. In essentie: schuiven met cijfers, tijd kopen en hopen dat technologische doorbraken de rekening uiteindelijk verzachten. Rekenmeesters zien er vooral een boekhoudkundige trukendoos in.
Voor Hoekstra wordt het nog ongemakkelijker door zijn Nederlandse achtergrond. Nederland is geen theoretisch klimaatmodel, maar een zwaar geïndustrialiseerde economie met chemieclusters, landbouw en logistiek die direct geraakt worden door elke extra CO₂-euro. Wat in Brussel ‘beleid’ heet, vertaalt zich in Nederland in sluitende fabrieken en oplopende energierekeningen.
Daarmee wordt Hoekstra het gezicht van een ongemakkelijke werkelijkheid: de Europese klimaatambitie is politiek populair zolang de kosten abstract blijven, maar brokkelt af zodra die kosten concreet worden.
Jan van Friesland.
De voorstellen die hij op 17 juli presenteert zullen daarom geen triomf van visie zijn, maar een oefening in schadebeperking. Minder scherp, later ingevoerd, technocratisch verpakt – en ondertussen gepresenteerd als onverminderd ambitieus.
De echte vraag is dan ook niet het Europa van Wopke zijn doelen haalt, maar hoe lang hij de burger kan blijven overtuigen dat minder pijn en maximale ambitie tegelijk mogelijk zijn. Hoekstra blijft maar sneu tikken op de rand van de hoge hoed: Hocus pocus pilatus pas.
***
Even wat anders. De VS verliezen met 1-4 tegen Belgie. Dat is dan weer iets waarbij de atheist in mij toch even aan het twijfelen wordt gebracht.
Heel even maar hoor, want als er echt een opperwezen is, dan zal die zich heus niet bezighouden met de fratsen van Trump en Infantino.
Ter aanvulling:
https://sargasso.nl/trump-infantino-2026-mussolini-1934/
Pfffffff……..
Heel simpel, hoe meer ze het leven duurder maken hoe slechter hun transitie gaat verlopen.
De meeste burgers hebben een laag of midden inkomen, en met kinderen in de groei, tel uit wat overblijft.
Hoe meer de fossiele brandstoffen kosten hoe minder overblijft voor andere dingen als een transitie .
Tel eens uit wat een ouder huis kost om het aan hun doelstellingen te laten voldoen.
De bedrijven die geen mega winsten maken gaan failliet, zie Duitsland.
De bakker die gasgestookte ovens heeft en over moet op stroom gaat failiet dus hij stopt er mee.
Weer een warme bakker weg, dan maar naar de supermarkt voor wat fabrieks spul met de nodige kunstmatige ingrediënten.
Ze kunnen kiezen, de EU naar de klote maar wel co2 neutraal, of nog belasting centen vangen en de burger zijn brood niet afnemen.
Als de markt zijn marktwerking kan doen met goede betaalbaare producten zal het versnellen.
Een gasketel omwisselen voor een ander goed produkt met dezelfde prijs kan wonderen doen.
Voor de rest dromen en slopen ze maar verder.
ik mis 1 onderdeel van deze groene waanzin en dat is het schuiven van geld naar de rijken wat de normale bevolking betaald middels belastingen. De leeghoofden van enige politieke partijen streven een ideologie na die niet strookt met de feiten en nog meer leeghoofden laten dit ook nog toe. citaat Einsteind “er zijn twee dingen oneindig het universum en de domheid van mensen, alleen twijfel ik nog aan het universium” Sterkte mensen
Ah, het ‘subsidieren van fossiele brandstoffen’, die leugenachtige mantra die telkens weer opduikt.
Wat ze eigenlijk bedoelen is dat omdat ze fossiele brandstoffen niet meer belasten dan ze eigenlijk zouden willen dan is het verschil een ‘subsidie’.
Mijn ademhaling wordt helemaal (nog) niet belast en dus zwaar gesubsidieerd.
Hoekstra is vooral politiek ‘hanging in there’ ……. politiek balancerend niet te struikelen ….. opweg naar zijn volgende job…….. het zal weinig effect hebben zijn beleidsstreven ….
Nederland heeft geen kernenergie nodig
Er is behoefte aan energiecentrales om pieken op te vangen. Kernenergie kan die functie niet vervullen, betogen energiedeskundigen Ruben van Eldik en Wilfried van Sark.
Dit artikel is geschreven doorRuben van Eldik en Wilfried van SarkGepubliceerd op 6 juli 2026
Dit is een ingezonden opiniestuk. Het standpunt in dit artikel is niet per definitie ook het standpunt van Trouw.
Twee weken geleden stuurde het kabinet een brief naar de Tweede Kamer waarin bijna alle mogelijke locaties voor nieuwe kerncentrales afvielen (Trouw, 20 juni). Er blijven nog twee mogelijkheden over. De Eemshaven in Groningen is technisch gezien de beste optie. Het kabinet heeft echter beloofd daar geen kerncentrales te plaatsen en is in de provincie nog volop bezig met de schadeafhandeling na decennialange gaswinning.
De andere optie is Terneuzen in Zeeland. In Zeeland is echter geen vraag naar deze stroom en evenmin is er capaciteit om de stroom naar de rest van Nederland te vervoeren. Een kerncentrale in Terneuzen is hierdoor alleen mogelijk als de kerncentrale in Borssele dichtgaat, plannen voor wind op zee worden afgezwakt en er rond Terneuzen datacenters en waterstoffabrieken worden gebouwd.
Wij hebben onderzocht in hoeverre het Europese elektriciteitsnetwerk kan draaien op zonne- en windenergie. In het goedkoopste scenario uit onze studie voorziet een combinatie van zonnepanelen, windturbines en batterijen in 92,5 procent van de stroomvraag. Voor de resterende 7,5 procent moeten andere technologieën bijspringen.
Precies de verkeerde technologie
Hoewel wij de kosten van kernenergie bijna 40 procent lager hebben ingeschat dan het kabinet nu doet, is zelfs met onze aannames een elektriciteitssysteem zonder nieuwe kerncentrales goedkoper dan een systeem met nieuwe kerncentrales. Een studie van TNO toonde ook aan dat de nieuwe kerncentrales de systeemkosten zelfs niet verlagen als ze 30 procent goedkoper uitvallen dan nu geschat. Kernenergie is namelijk precies de verkeerde technologie om zonne- en windenergie aan te vullen.
Elektriciteitscentrales kunnen geordend worden aan de hand van twee kenmerken: de bouwkosten en de brandstofkosten. Aan de ene kant zijn er basislastcentrales, elektriciteitscentrales met hoge bouwkosten maar lage brandstofkosten. Basislastcentrales moeten bijna constant draaien om de bouwkosten terug te verdienen.
Aan de andere kant zijn er piekcentrales, gekenmerkt door lage bouwkosten maar hoge brandstofkosten. Piekcentrales zijn duur om constant te laten draaien, maar perfect om de pieken op te vangen. Kerncentrales zijn fantastische basislastcentrales; ze kosten tientallen miljarden om te bouwen maar het uranium is relatief goedkoop en ze kunnen daarna decennialang dag en nacht stroom leveren om de hoge bouwkosten terug te verdienen.
Gratis elektriciteit
Het kost geld om zonnepanelen en windturbines te installeren, maar daarna wekken ze gratis elektriciteit op. Dit maakt zonne- en windenergie vergelijkbaar met basislastcentrales. Tegelijkertijd schijnt de zon niet altijd en waait het ook niet constant. Een andere basislastcentrale lost dit probleem alleen niet op. De zon en de wind kunnen namelijk meestal meer dan genoeg elektriciteit opwekken; kerncentrales hebben dan weinig te doen en kunnen dan dus ook hun bouwkosten niet terugverdienen. De ontbrekende schakel is niet kernenergie, maar piekcentrales die draaien op bijvoorbeeld waterstof, biobrandstoffen of synthetische brandstoffen. Dit zijn relatief dure brandstoffen, maar de bouwkosten van deze centrales zijn veel lager.
De zon en de wind kunnen meestal meer dan genoeg elektriciteit opwekken
Kerncentrales, ook de nieuwe varianten zoals thoriumreactoren of kleine modulaire reactoren (SMR’s), zijn niet de ontbrekende schakel in het elektriciteitssysteem van de toekomst. Dit betekent niet dat kernenergie geen enkele rol in ons toekomstige elektriciteitssysteem kan spelen. Nederland zou ervoor kunnen kiezen veel minder zonnepanelen en windturbines te installeren en de benodigde elektriciteit met nieuwe kerncentrales op te wekken, maar het is belangrijk te benadrukken dat kernenergie in dat geval zonne- en windenergie vervangt en niet aanvult.
De recente Kamerbrief laat zien dat het pad naar nieuwe kerncentrales lang en moeizaam zal worden. Het is in Europa eerder regel dan uitzondering dat zowel de kosten als de bouwtijd van kerncentrales verdubbelen ten opzichte van de oorspronkelijke plannen en deze eerste signalen van het ministerie en Tennet zijn opnieuw niet veelbelovend.
Wanneer de uitgewerkte plannen later dit jaar gepresenteerd worden, zullen we moeten besluiten of wij als land dit nucleaire avontuur willen aangaan. Het is dan goed om ons te realiseren dat kernenergie niet nodig is voor betrouwbare en betaalbare elektriciteit. Het alternatief wordt nu al iedere dag op daken, velden en zee uitgerold.
Ruben van Eldik is alumnus van de master Energy Science, Universiteit Utrecht
Wilfried van Sark is hoogleraar integratie van zonne-energie, Universiteit Utrecht
Omgekeerde redenatie is deze ‘studie’. De ideologische / onwetenschappelijke ‘klimaat’-doelstelling is ‘wonderbaarlijk’ wederom in de conclusie te lezen.
Het onbetrouwbare volatiele elektrciteitsproductieprobleem in Nederland kenmerkt zich door een teveel aan intermitterende ‘hernieuwbare’ (Zon- / Wind-) elektrciteitsproductie.
Nog meer toegevoegde intermitterende ‘hernieuwbare’ elektriciteitsproductie in Nederland maakt het onbetrouwbare continustroom leveringsprobleem en de kosten per Kwh elektricteit duurder voor de maatschappij …..
….. omdat de kosten van duizenden inherent ‘benodigde’ back-up / opslag batterijen en de aanvullend ‘benodigde’ waterstof productie om leveringspieken en -dalen te balanceren nooit en ook nu weer niet in de integrale elektrciteitskosten worden meegecalculeerd.
Politiek ….. ! : Stoppen dus met de verder uitrol van extra intermitterende ‘hernieuwbare’ (Zon- / Wind-) elektrciteitsproductie via nog meer windturbineparken en zonneparken op zee en op land.
Gresnigt probeer je drang om zinloos te reageren onder controle te krijgen. .
Het was een flut artikel uit de ‘Knipselkrant’ dat ‘Nederland heeft geen kernenergie nodig’ vanuit het ideologische dwaalidee dat kernenergie niet tijdig zou bijdragen aan de ‘klimaatdoelstellingen’
De ‘klimaatdoelstelligen’ zoals je zelf Gresnigt en herhaaldelijk bevestigde zijn volstrekte nonsens …..
….. met het vergeefse doel de natuurlijk dominante ‘klimaatverandering’ te stoppen met een 100% CO2-ban en via een effectloze maatschappelijk rampzalige ‘hernieuwbare’ elektriciteitstransitie.
Deze analyse lijkt mij grotendeels correct. Kernenergie vermindert tegen relatief lage prijs de behoefte aan de intermitterende bronnen zon en wind. Lijkt mij een goede zaak, minder windmolens nodig in ons kleine landje.
Ander belangrijk voordeel is dat we dan ook minder centrales nodig hebben om de dalen in de stroom uit de intermitterende bronnen op te vangen, wat de CO2 uitstoot vermindert.
Een derde groot voordeel is dat het ons stroomnet veel stabieler zal maken, als een groter deel uit constante stroom bestaat.
Het is overigens een misverstand om te denken dat stroom uit zon en wind, na een initiële investering, gratis is. Zonnepanelen en met name windmolens hebben zowel onderhoud nodig en een beperkte levensduur. De afschrijvingskosten moeten gewoon mee gewogen worden. Ook zijn er kosten om de intermitterende stroom in te passen op het stroomnet.
Conclusie lijkt mij dus dat de business case voor kerncentrales voor Nederland zeker positief kan zijn.
Scheffer, die klimaatdoelstellingen interesseren me totaal niet op zich aangezien er geen enkel klimaatprobleem is.
Maar….als je met een beroep op die zgn klimaatverandering kernenergie er door kan krijgen, dan is het natuurlijk een prachtig argument.
De Fransen hebben dat al een tijdje prima voor elkaar.
Kreeg vorige week een mailtje van EDF dat de stroomprijzen niet verhoogd gaan worden ondanks dat er nu veel stroom nodig is i.v.m. airco’s.