Trump doet er goed aan om de complexe klimaatrechtszaken aan te pakken

Door Tilak Doshi.

Er bestaat een specifiek soort institutioneel verval dat zich niet aankondigt door incompetentie, maar door machtsmisbruik – het moment waarop een orgaan dat is opgericht om te adviseren, zich stilletjes omvormt tot een lobbygroep. Dat moment werd vorige week overduidelijk toen de  National Academies of Sciences, Engineering and Medicine een rapport van 253 pagina’s publiceerden  waarin werd beweerd dat wetenschappers individuele hittegolven en regenbuien nu met een hoge mate van zekerheid kunnen toeschrijven aan door de mens veroorzaakte emissies, en bosbranden, droogtes en cyclonen met een “matige mate van zekerheid”. Twee dagen later deed president Trump iets wat geen enkele eerdere bewoner van het Witte Huis had durven doen: hij  noemde het rapport wat het is op Truth Social: “Fraude, vooringenomen en misleidend”, en gaf federale functionarissen die verantwoordelijk zijn voor schorsing en uitsluiting de opdracht om het gedrag van de Academies en de blootstelling van de belastingbetaler aan wat hij “klimaatfraude” noemde, te onderzoeken.

De verontwaardiging  was  onmiddellijk en voorspelbaar. Maar als je het theatrale aspect van een presidentieel bericht op Truth Social – met hoofdletters, “Radical Left Dumocrats”, de verzonnen spelling – weglaat, blijft er een serieuze institutionele vraag over die jaren geleden al gesteld had moeten worden: is de National Academy of Sciences een lobbyorganisatie geworden die misbruik maakt van het geleende gezag van ‘consensuswetenschap’?

Het Congres heeft de National Academies in 1863 opgericht met een bescheiden maar nuttig doel: de regering adviseren over technische zaken zoals de kalibratie van valuta en de bescherming van scheepsrompen tegen corrosie. Het is de moeite waard om stil te staan ​​bij hoe ver de instelling van die oorspronkelijke opdracht is afgeweken. Zoals de  redactie van de Wall Street Journal opmerkte  in haar eigen felle kritiek op het rapport, dat hetzelfde weekend verscheen onder de veelzeggende kop ‘Een klimaatcoup bij de National Academies of Science’, presenteert het nieuwe document zichzelf expliciet als “relevant voor beleids- en juridische beslissingen met betrekking tot klimaatverandering en aansprakelijkheid voor verliezen geleden als gevolg van extreme weers- en klimaatgebeurtenissen”. Dat is niet de taal van wetenschappelijk advies. Dat is de taal van een juridisch betoog.

Het rapport gaat nog verder en merkt op dat de methodologie staats- en lokale overheden kan helpen om de “concrete schade” aan te tonen die nodig is om rechtszaken aan te spannen tegen producenten van fossiele brandstoffen. Ook zou de methodologie maatregelen zoals de klimaatwet van Vermont kunnen “onderbouwen”, die overheidsfunctionarissen de bevoegdheid geeft om de “financiële impact” van broeikasgasemissies te berekenen en vervolgens van energiebedrijven te eisen dat ze die impact dekken. Zoals de  redactie van het tijdschrift het bewonderenswaardig direct stelt: “het doel is om een ​​wetenschappelijke schijn te geven aan een dwingende uitoefening van overheidsmacht”. Die wetenschappelijke schijn biedt een juridische strategie, op maat gemaakt, voor een rechtszaak die al bijna tien jaar gaande is tegen de bedrijven die de stroomvoorziening garanderen.

Dit alles zal niemand verbazen die de opkomst van de zogenaamde ‘attributiewetenschap’ als een apart vakgebied heeft gevolgd, en het is ook niet de eerste keer dat Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden aan de alarmbel trekken: leden van de  commissie voor wetenschap, ruimtevaart en technologie van het Huis betoogden  dat het rapport een belangenconflict oplevert, juist omdat advocaten die betrokken zijn bij lopende klimaatrechtszaken hebben bijgedragen aan het vaststellen van de wetenschappelijke normen die de Academies hebben gehanteerd.

Zoals eerder op deze pagina’s is opgemerkt in een artikel waarin  het  Nature- artikel  over “de wetenschappelijke onderbouwing van klimaataansprakelijkheid” werd geanalyseerd, heeft het World Weather Attribution Initiative zelf toegegeven dat, in tegenstelling tot andere takken van de klimaatwetenschap, “het toeschrijven van gebeurtenissen oorspronkelijk werd voorgesteld met de rechtbanken in gedachten”. Dat is opmerkelijk voor een wetenschappelijk vakgebied om toe te geven over zijn eigen oorsprong. De meeste disciplines ontdekken toepassingen voor hun bevindingen pas achteraf. Attributiewetenschap werd van meet af aan opgevat als een instrument voor advocaten gespecialiseerd in aansprakelijkheidsrecht – de conclusie kwam eerst, en de methodologie werd vervolgens aangepast om die conclusie te ondersteunen.

Het belangenconflictprobleem

Het meest belastende detail in de hele affaire, en een detail dat zelfs sympathieke waarnemers van de Academies zorgen zou moeten baren, betreft Michael Burger, de directeur van het Sabin Centre for Climate Change Law van Columbia Law School. Burger werkte mee aan het nieuwe rapport en wordt er instemmend in geciteerd. Wat het rapport echter niet vermeldt, is dat Burger ook advocaat is bij Sher Edling LLP, het advocatenkantoor dat de golf van rechtszaken van gemeenten en staten tegen ExxonMobil, Chevron, Shell en de rest van de industrie heeft aangevoerd – en daar flink aan heeft geprofiteerd. Dit is geen onbeduidend belangenconflict dat in een voetnoot is weggestopt. Het gaat erom dat de centrale figuur in de rechtszaak meewerkt aan het wetenschappelijke document dat de rechtszaak vervolgens als onafhankelijke autoriteit zal aanhalen.

Dit is niet de eerste keer dat dit patroon zich voordoet. De   redactie  van de Wall Street Journal herinnert lezers eraan dat een hoofdstuk over klimaat, geschreven voor de vierde editie van de  Reference Manual on Scientific Evidence  – een gezamenlijke publicatie van het Federal Judicial Centre en de National Academies, die aan federale rechters wordt verspreid als leidraad voor het beoordelen van deskundigenverklaringen – grotendeels gebaseerd was op eerder werk van Burger zonder de juiste bronvermelding. Dat hoofdstuk werd, nadat het plagiaat en de belangenconflicten aan het licht kwamen, in februari stilletjes ingetrokken door het Federal Judicial Centre. Elektronische exemplaren waren al in december daarvoor naar honderden federale rechters verzonden en, zoals een rapport over de affaire droogjes opmerkte, konden niet meer worden teruggetrokken. Rechters in het hele land hadden al een handleiding ontvangen die hen in feite instrueerde over hoe ze bewijsmateriaal van de eiser moesten beoordelen – grotendeels opgesteld door een advocaat van de eiser.

Eén rectificatie kan gênant zijn. Een tweede rapport, vijf maanden later uitgebracht met dezelfde betrokkene en met in wezen dezelfde juridische agenda, is eerder een institutioneel patroon – wat  David Wojick ,  die jaren geleden  op  de website Watts Up With That schreef, beschreef als de evolutie van de Academie “van bewakers van de wetenschap naar een alarmistisch fort”. Instellingen kondigen zelden aan dat ze ten prooi zijn gevallen aan groepsdenken . Ze blijven simpelweg hetzelfde soort document produceren, bemand door dezelfde netwerken en gefinancierd door dezelfde belangen, totdat groepsdenken de normale gang van zaken binnen de instelling wordt.

Volg de financiering

Het is ook belangrijk wie het rapport heeft betaald. Een deel van de financiering,  zoals de  Daily Caller  meldde, kwam van het Bezos Earth Fund – het filantropische fonds van 10 miljard dollar, opgericht door de oprichter van Amazon, dat sinds 2020 geld investeert in klimaatactivisme, activistische journalistiek en onderzoek dat verband houdt met rechtszaken. Er is niets illegaals aan een stichting die onderzoek financiert dat haar goedkeurt. Maar het is wel opmerkelijk wanneer een zogenaamd onafhankelijke wetenschappelijke academie, opgericht door het Congres en grotendeels gefinancierd door de Amerikaanse belastingbetaler, een document produceert dat de strategische belangen dient van door miljardairs gefinancierde activistische rechtszaken – en dat doet met het keurmerk van onpartijdige expertise dat juist door belastinggeld zou moeten worden gewaarborgd.

Het artikel over ‘klimaataansprakelijkheid’ dat vorig jaar in  Nature verscheen  , probeerde de specifieke schade die aan individuele olie- en gasbedrijven kan worden toegeschreven, tot op de dollar nauwkeurig te kwantificeren. Het schatte dat de uitstoot van Chevron alleen al tussen de 791 miljard en 3,6 biljoen dollar

aan hittegerelateerde verliezen heeft veroorzaakt tussen 1991 en 2020. Dat artikel werd gefinancierd door hetzelfde activistische ecosysteem: advocatenkantoren die op basis van no cure no pay werken, stichtingen met een uitgesproken missie en ngo’s die als tussenpersonen optreden en zich richten op ‘wetgeving via rechtszaken’, waarmee ze de gekozen wetgevende macht omzeilen die normaal gesproken het energie- en klimaatbeleid zou bepalen. Het rapport van de National Academies tilt dit mechanisme simpelweg naar een nog hoger niveau van geloofwaardigheid en transformeert activistische economie in wat voor een drukke federale rechter zonder achtergrond in natuurkunde of econometrie lijkt op ‘consensuswetenschap’.

De toeschrijvingsketen was nooit solide

De wetenschappelijke onderbouwing van dit alles – de bewering dat individuele weersverschijnselen en de daaruit voortvloeiende economische verliezen met zekerheid kunnen worden toegeschreven aan de historische emissies van een specifiek bedrijf – berust op een wankele redenering  met minstens drie zwakke schakels. De eerste schakel loopt van koolstofdioxide-uitstoot naar de gemiddelde wereldwijde oppervlaktetemperatuur, een verband dat afhankelijk is van schattingen van de klimaatgevoeligheid die binnen de wetenschappelijke literatuur zelf nog steeds worden betwist, met gepubliceerde bereiken die variëren van ongeveer 1,5 °C tot 4,5 °C opwarming bij een verdubbeling van _CO₂ .

De tweede schakel, ‘patroonschaling’, probeert dat wereldwijde gemiddelde te vertalen naar specifieke regionale en lokale weersomstandigheden – een methode die een lineaire, ordelijke relatie oplegt aan een chaotisch en niet-lineair klimaatsysteem. Zowel de rapporten van het IPCC zelf als onafhankelijke onderzoekers zoals  Roger Pielke Jr.  hebben aangetoond dat dergelijke patroonschaling er slecht in slaagt om de werkelijke trends in orkanen, droogtes en hittegolven te verklaren zodra de gegevens zijn genormaliseerd voor bevolkingsgroei en economische ontwikkeling.

De derde schakel, die extreme weersomstandigheden vertaalt naar gekwantificeerde economische verliezen, negeert het aanpassingsvermogen van moderne economieën – airconditioning, waterkeringen, gewasbestendigheid – dat heeft geleid tot een dramatische daling van de weersgerelateerde sterfte op de lange termijn, zoals Bjørn Lomborg  uitvoerig heeft gedocumenteerd.

Elk van deze verbanden is op zichzelf al betwistbaar. Vermenigvuldigd met elkaar binnen het ‘end-to-end’-kader dat deze onderzoeksmethode voorstelt, versterkt de onzekerheid zich in plaats van dat deze wordt opgeheven. Het aansprakelijkheidsrecht vereist een ‘maar-dan’-causaliteitsbewijs: dat de schade niet zou zijn ontstaan ​​zonder het handelen van de gedaagde. Een model dat schadeschattingen produceert voor één enkel bedrijf die variëren van enkele biljoenen dollars – zoals het  Nature-  artikel deed voor Chevron – is geen bewijs van precieze causaliteit, maar eerder van ongefundeerde beweringen vermomd als schijnzekerheid in cijfers en geldbedragen.

Er is ook een fundamentele omissie die door de hele literatuur over verantwoordelijkheidstoewijzing loopt, een omissie die het rapport van de National Academy of Sciences deelt met zijn voorgangers: de opzettelijke stilte over de voordelen van het gas dat juist wordt vervolgd. Koolstofdioxide is niet zomaar een externe factor die moet worden beprijsd en waarover rechtszaken moeten worden aangespannen; het is onder andere plantenvoeding, en NASA’s eigen satellietgegevens hebben  de afgelopen decennia een aanzienlijk wereldwijd vergroeningseffect aangetoond. Onderzoekers hebben vastgesteld dat CO₂ _–  bemesting ongeveer 70% van de waargenomen toename van het wereldwijde bladoppervlak sinds 1982 verklaart, een oppervlakte die twee keer zo groot is als de continentale Verenigde Staten. Een echte kosten-batenanalyse – zoals de Nobelprijswinnende geïntegreerde beoordelingsmodellen van William Nordhaus  beogen mogelijk te maken – zou deze voordelen afwegen tegen de nadelen alvorens aansprakelijkheid toe te wijzen. De literatuur over verantwoordelijkheidstoewijzing daarentegen telt slechts één kant van de balans. Het is een pleidooi verpakt in de terminologie van de wetenschap, selectief blind voor elke bevinding die het oordeel zou kunnen nuanceren.

Een afrekening die de moeite waard is

Dit alles wil niet zeggen dat Trumps gekozen instrument – ​​een schorsings- en uitsluitingsprocedure, die vaker wordt gebruikt om aannemers die zich schuldig hebben gemaakt aan fraude of veiligheidsvoorschriften uit te sluiten van verder federaal werk – per definitie het juiste middel is, of dat zijn formulering, met zijn hoofdletters en samenzweerderige frasen, veel zal doen om iemand te overtuigen die nog niet overtuigd is. Presidentiële bombast is een bot instrument, en de meer doordachte kritiek komt hier van de  redactie van de krant en van de Commissie Wetenschap, Ruimtevaart en Technologie van het Huis van Afgevaardigden, waarvan de leden de onderliggende belangenconflicten al lang vóórdat de president naar zijn telefoon greep, aan de orde stelden. Maar de onderliggende klacht is terecht, en zou terecht blijven, zelfs als deze in de meest droge bureaucratische taal was geformuleerd. Een door het Congres opgericht orgaan dat federale rechters onpartijdige technische richtlijnen moet geven, heeft hen in plaats daarvan een document overhandigd dat in belangrijke mate is gevormd door de advocaten die profiteren van de rechtszaken waarover het document juist bedoeld is.

De Lysenko-affaire in de Sovjet-Unie liet zien wat er gebeurt wanneer ideologische conformiteit de empirische nauwkeurigheid verdringt binnen een instelling die zich voordoet als een wetenschappelijke instelling. De National Academy of Sciences vertoont een moderne vorm van Lysenkoïsme  die wijdverbreid is in het klimaatdebat. Amerikaanse federale rechters, die zich buigen over werkelijk complexe wetenschappelijke vraagstukken in rechtszalen in tientallen lopende klimaatrechtszaken, verdienen beter dan handleidingen die, inhoudelijk zo niet in naam, in opdracht van de advocaten van de eisers zijn geschreven. Dat geldt overigens ook voor de Amerikaanse belastingbetaler die een deel van de rekening betaalt.

President Trump ondertekende op 23 mei 2025 een uitvoeringsbesluit getiteld ‘Restoring Gold Standard Science’, met als doel het beleid inzake onderzoeksintegriteit te herzien en ervoor te zorgen dat door de federale overheid gesponsord wetenschappelijk onderzoek “transparant, rigoureus en impactvol” is. Het besluit wekte bezorgdheid bij wetenschappers, die vrezen dat het kan leiden tot politieke inmenging in wetenschappelijk onderzoek en onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek kan ondermijnen. In links-progressieve kringen is het mode geworden om elke politieke controle op een wetenschappelijke instantie te beschouwen als een aanval op de wetenschap zelf – een framing die gemakshalve de moeilijkere vraag negeert of de betreffende instantie zich wel als een wetenschappelijke instantie heeft gedragen. De weg vooruit is duidelijk: federale instanties en door de overheid gefinancierde ngo’s zoals de National Academy of Sciences moeten strenge, transparante en falsificeerbare normen hanteren om ervoor te zorgen dat wetenschap de waarheid dient, en niet de macht.

Tilak Doshi.

Wat men ook van de door president Trump gekozen woorden vindt, de onderliggende eis – dat een instantie die zich beroept op de autoriteit van onpartijdige wetenschap ook daadwerkelijk onpartijdig moet zijn – is er een die elke serieuze verdediger van wetenschappelijke integriteit zou moeten kunnen onderschrijven. De president die het vaakst is aangeklaagd in de Amerikaanse geschiedenis heeft er zeker gelijk in dat rechters die klimaatrechtszaken behandelen, werkelijk objectief wetenschappelijk advies krijgen.

***

Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd in de Daily Sceptic https://dailysceptic.org/2026/07/24/trump-is-right-to-take-on-the-climate-litigation-complex/

Uit Tilaks Substack

***