‘Dutch Disease’ 2.0

Gerard d’Olivat

Een gastbijdrage van Gerard d’Olivat.

Han de Graaff was één van mijn beste vriendjes. Zijn vader was kolen- en olieboer in het dorp en de zaken gingen goed. Kolen en de kompels ergens in het Zuiden van het land waren de iconen van onze energie en warmte en dat zou altijd zo blijven. Toen werd het opeens anders, de mijnen gingen dicht en de gasbel werd ons nieuwe icoon en voortrekker van onze welvaart.

De Graaff kon het nauwelijks begrijpen, maar het gebeurde echt. Hij heeft tot de laatste snik geprobeerd zijn kolen en olie aan de man te brengen, hardleers als hij was. Een paar jaar later was hij failliet.

Acht jaar geleden werd ik benaderd om mee te werken aan een filmproject over de aardbevingen in Groningen. Erg topic opeens na een flinke aardschok. Ik zag er niet veel in omdat naar mijn gevoel ‘alles’ er wel over gezegd was. Dat was, ik geef het toe, toch wat kortzichtig.

Zelden zullen de ‘energie’ implicaties voor Nederland zo gevoeld worden als wat ooit in gang is gezet door die bevingen …, ergens in het Texas van Nederland. De binnenlandse productie van aardgas zal de komende jaren aanzienlijk worden teruggeschroefd. Maar ja, hoe doe je dat en hoe vang je de ‘energieklap’ op?

Het Staatstoezicht van de Mijnen heeft geadviseerd om de gasproductie in Groningen terug te brengen tot 12 miljard kubieke meter per jaar. (Was ruim 20 miljard bcm). Dat is nogal wat, want is het niet pas enkele jaren geleden dat Nederland zich nog wenste te profileren als de grote ‘gasrotonde’ van NW Europa. Jammer dan, weg met het grootste on-shore gasveld van Europa en bovendien een jaarlijks terugkerende miljardentegenvaller.

En wie de protesten/relatieve schade in Groningen de afgelopen jaren heeft gevolgd zal het met me eens zijn. Er is geen andere politieke optie. En van rechts tot links wordt die druk gevoeld.

Een burgeropstand, die mede door de NAM, Shell en Exxon Mobil met hun onhandig gemanoeuvreer, handen, voeten en barricades heeft gekregen. Dat is knap, maar het ‘momentum’ zou toch in de nabije toekomst hebben plaatsgevonden. Dat heb je nou een keer met leeg lopende ballonnen en gasbellen.

Maar ja, wat nu? De discussie lijkt beslecht onder invloed van de moderne Eco/klimaatindustrie, maar het probleem is natuurlijk nog lang niet opgelost. De energiediscussie begint nu pas. We gaan het gasveld sluiten als onze kip met zijn, het moet gezegd worden, steeds bleker wordende gouden eieren. Daar zul je geen burgerprotesten tegen zien.

Want wat weet je eigenlijk af van ‘energie’, als je vanaf je jeugd gewend bent dat het gas zo uit de leiding stroomt! De energiebeleving is teruggebracht tot de thermostaat in uw woonkamers en de jaarlijkse afrekening ergens in het najaar.

De analyses en aanbevelingen van het Staatstoezicht op de ‘mijnen’, ach, nou en…, dan komt er toch weer wat anders! Wie zich die tijd nog herinnert, zal weten dat de sluiting van de mijnen enorme gevolgen heeft gehad. Maar toen hadden we de ‘gasbel’ waarmee werkeloze Limburgers verplaatst werden naar Groningen en heel Nederland op het gas werd aangesloten. Een economische worst, die voor de energiekar kon worden gehouden en waardoor iedereen in één keer om was.

Kolen-ontwenning, ach mijn vriendje Han, van de kolenboer de Graaff in ons dorp, ging na het faillissement van zijn vader gewoon iets anders doen in zijn leven.

De gas-ontwenning zal er heel anders uitzien. Een nieuwe worst om voor de energiekar te spannen hebben we niet, ook al zijn er hardop dromende ‘optimisten’, die de renewables naar voren zullen schuiven.

Hoe dan ook zullen we heel andere energie rekensommen krijgen, want iedereen, bedrijven en huishoudens zullen er aan moeten geloven. Voor het bedrijfsleven is de overschakeling een enorme ‘uitdaging’ (lees: uiterst problematisch) en voor u en mij zal het niet veel anders zijn.

Was ik zelf erg blij dat er geen kolen meer geschept hoefden te worden in het kolenhok met zijn antraciet en eierkolen, nu zal het vooral een financieel pijnlijke operatie worden. Zeven miljoen huishoudens moeten op relatief korte termijn overschakelen op ‘iets’ anders. Het past natuurlijk allemaal prima in de mal van het ‘klimaat omdenken’ en de ‘energietransitie’. In die zin is de verzakking van de Groningse bodem een mooie stok om ons allemaal mee af te ranselen.

Maar vergis u niet! Misschien dat de Groningers uit de brand worden geholpen met hun scheuren in hun huizen, voor de rest ziet er wat sombertjes uit. Aanzienlijke kostenverhogingen op de gas- en stroomrekening. Uw stroom wordt nu laten we zeggen voor het overgrote deel geleverd door ‘gas en kolen’, wat ze u ook verder willen doen geloven met hun ‘groene campagnes’.

De splinternieuwe kolencentrales moeten er om de een of andere reden uit, of bijgestookt worden met bossnippers uit andere werelddelen en we moeten van het ‘gas’ af dat ons decennialang welvaart heeft gebracht.

Nou kon je in de jaren zestig de kolenboer de Graaff gemakkelijk naar huis sturen, want op hetzelfde moment kwam de gasfitter langs om iedereen aan te sluiten op onze ‘gasbel’. Maar de gasboer uit Slochteren laat zich niet zo gemakkelijk wegsturen uit onze energiewereld. Dat gaat u geld kosten en er staat niemand op de stoep met een degelijk aanbod, alleen maar handelaren in ‘wind’ en andere vage producten.

Daar zijn kostenberekeningen voor gemaakt, voor het ‘gas en fossielloze’ tijdperk, maar die spreken elkaar nogal tegen. Nu eens gaat het om bedragen voor een ‘rijtjeshuis’ van rond de 20.000 euro, maar er zijn ook rapporten die door niemand worden tegengesproken, zelfs niet door Eric Wiebes, dat het kan oplopen tot 60.000 euro per huishouden. Maakt allemaal niks uit kennelijk, want het wordt allemaal aan u verkocht met verwijzing naar de ‘frivole dansjes’ in het Parijse Klimaatcafé.

Wie het even tot zich door wil laten dringen zal het met me eens zijn, het zijn astronomische bedragen. Zo hoog zelfs dat je net als bij een hypotheek denkt … ach, komt tijd komt raad. Kan mij het schelen. Dat is een gevaarlijke gedachte, maar net zo ingesleten als de vanzelfsprekendheid van onze eeuwigdurende ‘gasbel’ en de ‘kolenkompels’.

En dan zijn ‘we’ er nog niet, want tegelijkertijd worden de de belastingen verhoogd met al die meelifters voor opslag, energietransitie enz.

Maar ook al staan de ‘transitieprofeten’ te trappelen, zo snel gaat het nou ook allemaal niet, want de boel moet natuurlijk niet echt in het honderd lopen. Dus blijft het gas voorlopig gewoon uit de kraan stromen. Geen zorgen dus zou je zeggen want zelfs de priesters van de ‘groene gemeenten’ begrijpen het, geen ‘transitie zonder gas’.

Eric Wiebes gedraagt zich net als zijn voorgangers als een klimaat/energie goochelaar. Nu eens tovert hij het witte konijn van de transitie uit de hoge hoed en dan weer het zwarte konijn van de fossiele brandstoffen. Best wel leuk om te zien trouwens, maar niet minder gevaarlijk.

Toch blijft hij van de ‘overheid’ en die moeten garant staan voor het leveren van energie aan bedrijven en burgers. En dat gaat hij natuurlijk ook doen en dan wordt opeens toch de ‘rationaliteit’ voorlopig vaardig over het ‘groenste’ kabinet ooit. Dan komen er opeens argumenten van ‘technische en rationele’ aard boven tafel, ook al neemt hij de aanbevelingen van het Staatstoezicht van de Mijnen als uitgangspunt.

Maar er blijven grote problemen want niet alleen ‘wij’ dachten dat het gas uit Slochteren nooit zou opraken, maar bovendien hebben de Gasunie en Gas Terra onze buren helemaal gek gemaakt als echte pushers en dealers met onze gasbel. Langdurige contracten met leveringsverplichtingen aan Duitsland, de UK, Italië en België en die kunnen gewoon afgedwongen worden. Afspraak is afspraak, zo hoort het zelfs als je je als dealer vergist in je voorraden.

En zo heb je als Wiebes te maken met een tweesnijdend zwaard. Je bent concessiehouder of niet! Niks aan te doen, je bent het in goede en slechte tijden. Aan de ene kant de stampij makende Groningers, waarbij je je garant stelt voor de schades, aan de ander kant de klanten die de zekerheid van energielevering voor hun eigen burgers willen.

En alsof dat nog niet genoeg is ook nog de transitiehengst die getemd moet worden. Dat laatste zou, hoe onwenselijk dan ook, nog wel kunnen, zolang je de luxe positie hebt om de ‘gasbel’ als back-up in te zetten als de wind niet mocht waaien of de zon toch wat verstek laat gaan, of allebei natuurlijk.

Die vanzelfsprekendheid is nu weggevallen en tegelijkertijd lopen de inkomsten van de overheid ook met miljarden terug. En niet voor een enkel jaar, nee chronisch en wat de schadeafhandelingen in Groningen gaan kosten weet ook nog niemand. Tel de verwachte transitiekosten erbij op van tientallen miljarden en je hebt met een volstrekt vastgelopen en failliet energiebeleid te maken.

Wat nu? Wie de internationale inspanning van Nederland een beetje gevolgd heeft de afgelopen jaren, weet dat er telkens weer bot gevangen is. Alternatieven als kernenergie totaal onbespreekbaar zijn en dat uiteindelijk Rusland als enige reële optie is overgebleven om de leeggelopen energieballon weer te vullen.

Nordstream 1 en 2 dat wordt de toekomst. De enige garantie op een energieleverantie die er echt toe doet.
De Moskou-connectie die, ondanks de MH17 en het bezoek aan de ‘datsja’ van Poetin van onze beste Halbe Zijstra, opnieuw opgetuigd moet worden, kosten wat het kost. Sancties, gelogen bezoekjes, hoe dom kun je zijn, als het over je energietoekomst gaat.

Dat is de prijs die we als ‘gas pushers en dealers’ gaan betalen. Een kortzichtig beleid, waarbij er geen enkele aandacht besteed is aan het leggen van contacten met nieuwe en toekomstige gasexporteurs zoals Egypte, Israël en Cyprus.

Kernenergie is al helemaal buitenboord gegooid en ander onderzoek naar Thorium blijft op een erg laag pitje staan. Veel verder dan kolenhandelaar de Graaff uit mijn dorp zijn we eigenlijk in al die jaren niet gekomen. Een blindheid van wat in Nederland altijd hoog in het vaandel staat, de handelsgeest.

Het toont aan dat Nederland en wellicht zelfs Europa een beperkte visie heeft op hun energie toekomst. En dat had natuurlijk voorkomen kunnen worden, ook waar het de toekomstige gasleveranties betreft. Er is een wereldwijd overschot aan gasproductie, met nieuwe opkomende gasexporteurs en een diversificatie van onze gasimport had allang een speerpunt moeten zijn van het energiebeleid.

Dat gaat nu niet meer lukken met de Nordstream 1 en 2, daar is geen ontkomen meer aan. En zo bepalen de boze burgers van Slochteren samen met Moskou min of meer onze energietoekomst.

Dat lijkt op dit moment niet zo erg met alle economische signalen die op ‘groen’ staan en een economie die als een ‘tierelier’ draait. Het is maar te hopen dat dit zo blijft, maar iedereen weet dat het niet zo is, wat ze ook beweren.

En dan hebben we wel met een erg giftige energiemix te maken van ‘groene’ wind illusies, leeglopende gasvelden en moralistische vingertjes en leugentjes naar het Oosten. Eén ding is zeker u gaat de rekening betalen voor de nieuwe Dutch energy disease en die ziet er anders uit dan de eerste Dutch disease van 1977.

Maar ja, we kijken zelden verder vooruit, als het kolenhok, of voor wat er maar voor in de plaats komt, maar vol ligt en wat daarna gebeurt …, ach, het wordt vast weer zomer.

Aldus Gerard d’Olivat.

 

Door | 2018-03-11T09:33:03+00:00 12 maart 2018|37 Reacties

37 Comments

  1. Frans Galjee 12 maart 2018 om 22:38 - Antwoorden

    Gerard,

    Prima stuk dat helaas een ongemakkelijke waarheid beschrijft. De burgers zouden in opstand moeten komen nu zo doelbewust hun toekomst in gevaar wordt gebracht door lieden die volkomen incompetent zijn of van uit hun eigen waanbeeld beleid bepalen en uitvoeren.

  2. Bert Pijnse van der Aa 12 maart 2018 om 19:07 - Antwoorden

    De titel van het stuk van Gerard is: ‘Dutch disease 2.0’ en verwijst naar een economisch model uit 1977. https://en.wikipedia.org/wiki/Dutch_disease

    Dat model is duidelijk van toepassing op de energietransitie en wordt als zodanig gepromoot naar de burger toe, want het momentum was daar dat die gretig toe zou happen met al die enge verhalen over het klimaat, maar zonder dat ze wisten dat het precies omgekeerd zou gaan uitpakken. Mensen die dat wel zagen worden nu uitgemaakt voor criminelen, negatief en vertragers van de ‘vooruitgang’ (vooral dat) alhier.

    Dat de ‘energietransitie’ gaat over ‘economie’ en helemaal niet over het milieu, besparen op grondstoffen en energie of over het ‘klimaat’, was wel al duidelijk geworden zo onderhand (althans op deze site, niet bij het publiek). Ik heb de indruk dat die ‘economie’ nu juist pas op stoom begint te komen, getuige de toenemende stortvloed van aankondigingen over de bouw van zonne- en windparken, de introductie van elektrische- en waterstofbussen bij bijna elke gemeente van enge importantie en, in dit kader interessant, de promotie van de CEO van Gasterra van ‘groen gas’. Want ja, zoals Gerard terecht opmerkt: Gasterra moet wel haar contracten nakomen en dan past de productie van ‘groen gas’ mooi in het economische model en vooral in het heersende denken. Nietwaar? IJzer moet worden gesmeed als het heet is.

    Gaat u maar rustig slapen.

    • gerard d'Olivat 12 maart 2018 om 20:23 - Antwoorden

      Bert bedankt voor de link… Zoals je al aangeeft gaat het om ‘economie’ en ‘groei. Verder niks mis mee trouwens,maar vertel het even ‘klip en klaar’ zonder dat geneuzel over CO2. Daarna kan je bepalen het ergens overgaat. Het probleem met het CO2 kattenluikje is dat het werkt als een bewustzijnsfuik. Je zwemt erin en er is geen weg meer terug.
      Tenminste in je ‘idee’ hoor. Voor de rest maakt het niet uit.
      Je boekt gewoon je reis naar verre oorden zoals die aardige staatssecretaris Dijksma van de PvdA, die schuldbewust riep toen ze op een strand ergens in de Antillen lag ….. eigenlijk mag het niet. Terwijl ze net daarvoor nog in het Parijse Cafe dansant … de wereld ging redden.

      Wie kan er nou tegen het redden van de ‘wereld’ zijn? Ik wil de wereld wel redden hoor, maar eh ik ben geen Atlas of Hercules. Ik ben gewoon maar iemand die zo ‘prettig’ mogelijk wil leven en daar horen ‘energie en grondstoffen’ bij. En ach al die doemscenario’s …. “Goede tijden slechte tijden” moet je maar denken, maar toch vooral allerlei ‘problemen’ anders kijken we niet meer….

  3. Renso 12 maart 2018 om 17:43 - Antwoorden

    Even een globaal rekensommetje (let wel: GLOBAAL!!!)
    (1 kWh is 3,6 MJ)
    Huishoudens verbruikten in 2016 300 PJ =(83 miljard kWh) aardgas
    Duurzame energie opwekking (zonder biomassa) 8 miljard kWh
    Want bio-energie is niet klimaatneutraal. Het kan soms zelfs meer bijdragen aan klimaatverandering dan fossiele brandstoffen
    Dus een factor 10 meer duurzame energie opwekken alleen al voor het gasverbruik van huishoudens.
    Met warmtepompen wordt het wel gunstiger.
    Maar ook de elektrische centrales moeten weg: 120 miljard kWh
    Samen dus alternatieven zoeken voor 200 miljard kWh: factor 25!!

    Alleen al om aardgas van huishoudens te compenseren heb je 83 miljard / 120 = 700 km2 zonnepanelen nodig
    (1 m2 zonnepaneel geeft 120 kWh per jaar)
    De helft van de provincie Utrecht aangenomen dat je de energie kunt bufferen.

    En dan auto’s:
    Voorbeeld berekening van jaarlijks verbruik
    Benzinewagen Elekrische wagen
    gemiddeld verbruik: 5 liter/100 km 15 kWh / 100 km

    Totaal verbruik personen auto’s: 250PJ ofwel 70 miljard kWh

    Samengevat behoefte duurzame energie
    Gas huishoudens 83
    Personen auto’s 70
    Centrales nu 120
    Totaal 273 extra!
    Nu: 8
    Omgerekend: 2275 km2 ofwel 2 maal het IJsselmeer aan zonnepanelen
    Kortom:
    Waar haal je dat vandaan?
    Bedenk ook dat zonnepanelen ’s nachts niets doen en windmolens hooguit 35 % van de tijd energie leveren.

    • Boels 12 maart 2018 om 20:06 - Antwoorden

      Groen kan/wil niet rekenen.
      Altijd goede oplossing voor ultralinks: “dat halen we van de rijken”.
      Misrekening: de rijken zijn door groen rijk geworden en haken dan af.
      Een cyclische economie, dat weer wel.

  4. Hetzler 12 maart 2018 om 17:42 - Antwoorden

    @Gerard Ik heb met volle teugen genoten van je artikel. Spijker op de kop. Ik zie weliswaar alle groene wensdenken stuklopen op de natuurwetten en de buitensporige kosten, maar dan is de schade al astronomisch, want dan kan NL door elke energieleverancier worden gedwongen elke prijs te betalen die ze vragen. Met het huidige beleid zwemt NL in een fuik. Wat veel belangrijker is, is uit het klimaatakkoord te stappen en te stoppen met die doelen halen. Dit is dan weer wensdenken van mijn kant. Een uitstekend alternatief is zonder meer kernenergie en vaart achter de ontwikkeling van thorium zoals jij al aangaf.

    • gerard d'Olivat 12 maart 2018 om 18:00 - Antwoorden

      Dank je wel Jeroen. Ik woon nu vijftien jaar in een land waarin ruim 80% van mijn stroom door kerncentrales wordt geleverd en waar al jaren fundamenteel onderzoek gedaan wordt naar kernfusie.Jammer dat ‘ze’ de thoriumfase hebben overgeslagen, maar goed het is niet anders.
      Een van de redenen van de Gaulle indertijd was zijn wens om ‘onafhankelijk’ te blijven waar het zoiets essentieels als energie betreft.
      Nou kun je daar in deze globale wereld wel wat kanttekeningen bij plaatsen, maar het basisprincipe blijft overeind. Wordt je ‘afhankelijk’ dan ben je een speelbal van allerlei krachten waar je geen greep meer op hebt. En zeker niet op de prijs.
      Het probleem is, wat ik ook ergens in mijn stukje schrijf, dat we ons helemaal niet meer realiseren wat energie/ warmte eigenlijk nog betekent.
      Beetje Urgenda gewauwel in een mooi geisoleerde woonboerderij.
      Oplossingen voor energie ‘problemen’ en wat er mee samenhangt en die er natuurlijk altijd zullen zijn moeten wel een beetje ‘breed’ bepaald en besproken kunnen worden en niet allemaal door het CO2 “Klima/eco Kattenluikje’ worden geperst, al dan niet met allerlei rare rechtszaken die nergens over gaan.

      • J van der Heijden 12 maart 2018 om 19:03 - Antwoorden

        Inderdaad als je “vergeet” dat ITER een internationale samenwerking is dan is het inderdaad Frankrijk dat onderzoek doet naar kernfusie

        iter.org/proj/Countries

        Zelfde geld natuurlijk voor Euratom

        Een tijdens rutte 1 was er natuurlijk ook in Nederland rlruonte voor een nieuwe kerncentrale , maar ja daar moest subsidie bij en dat was wat lastig te verkopen voor de premier die een hele verkiezing lang had lopen roeptoeteren dat windmolens draaien op subsidie en had moeten toegeven dat dat ook voor kerncentrales zou gelden

        en.m.wikipedia.org/wiki/European_Atomic_Energy_Community

        • Boels 12 maart 2018 om 20:12 - Antwoorden

          Groenslinksers vertellen er niet bij dat met kernenergie tijdens de productie geen CO2 wordt uitgestoten.

          Wanneer gaat wUrgenda de Staat aanklagen omdat ze kernenergie niet bevorderen?

        • gerard d'Olivat 12 maart 2018 om 20:39 - Antwoorden

          Beste van der Heijden, wat is precies je punt?

          Natuurlijk is Iter een internationaal kenniscentrum en je kan zelfs heel lang discussieren over het rendement. Van zonne en windenergie is één ding in ieder geval heel duidelijk.
          Het gaat, behoudens om, in nader te definiëren situaties, energetisch over ‘niks’, zeker niet als het over de CO2 uitstoot gaat.
          Wel eens op bezoek geweest in China bij de productie van die zonnecellen.

          Ik zal je een geheimpje verklappen. Toen ik vijftien jaar geleden hier kwam wonen, dacht ik. Ik wil zonnecellen op mijn dak en toen in 2004 wendde ik me tot de EDF. Maar mijnheer riepen ze…zonnecellen weet u wel hoeveel schadelijke stoffen er bij komen kijken bij de productie…. Afijn het was een groot tranendal bij die EDF…Niet doen riepen ze!!!

          Echt gebeurd hoor, Als je het niet gelooft moet je het maar aan mijn echtgenote vragen…die liegt nooit.

          Daarna een jaar of drie later was alles anders! maar ja dat kwam door de subsidie regelingen. En weet je wat nou het mooie is…dat gaat maar door… maar daar hoor je nog wel van.

          Ik vind je overigens best een aardige man, alleen je moet niet zo in die CO2 fuik blijven rondzwemmen. Dat is echt erg beperkt. Sla je kieuwen uit zou ik zeggen. Krijg je weer lucht.

        • Hans Erren 12 maart 2018 om 21:05 - Antwoorden

          Kerncentrales verdienen zichzelf terug, windmolens niet. Bij kernenergie is het dus géén subsidie maar bankgarantie. Voorrang op het net, net als voor wind zou ook handig zijn om de concurrentievervalsing te verminderen.

      • Leo Bokkum 12 maart 2018 om 22:07 - Antwoorden

        Citaat Gerard: //”Het probleem is, wat ik ook ergens in mijn stukje schrijf, dat we ons helemaal niet meer realiseren wat energie/ warmte eigenlijk nog betekent.
        Beetje Urgenda gewauwel in een mooi geisoleerde woonboerderij.” //

        Dat is de spijker op zijn kop Gerard.
        Elektriciteit komt uit een stekkerdoos en gas uit een leiding in de muur. Dan heb je de gemiddelde kennis over energie wel omschreven. Geen hond denkt er over na wat er met ons gebeurt wanneer je 75% van die energie weg haalt.
        Vandaar dat ze zo gemakkelijk bedonderd kunnen worden met molentjes / panelen / biostook die precies dát gaan doen wanneer je fossiel als bron weghaalt en daar geen kernenergie voor in de plaats zet.

        Ik zou zo’n Urgenda-muts wel eens willen zien omgaan met slechts 25% van haar huidige energiegebruik:
        Geen paar nieuwe schoenen maar slechts een halve,
        driekwart van de gang naar de rechter lopen ipv in een auto of OV,
        75% van haar verlichting uit of 75% van de tijd in het donker zitten.
        slechts 1 kamertje verwarmen ipv 4,
        het vliegtuig naar de volgende klimaatconferentie stopt op de Azoren, verdere reis naar Rio gaat met een roei- of zeilboot,
        haar bestelde goederen uit China zijn een maand of 8 onderweg omdat het containerschip slechts 25% van zijn normale afstand aflegt en de rest van de reis haar goederen worden vervoerd door kamelen en zeilboten.

        Natuurlijk is het niet zo extreem als ik schrijf, want vanzelfsprekend kan de Urgena-muts keuzes maken.
        Zo zou ze de héle reis naar Rio kunnen roeien waarna ze haar huis jarenlang volledig kan verwarmen en verlichten om eens wat te noemen. Vermits ze de reis overleeft natuurlijk, wat gezien het aantal schipbreuken in het pre-fossiele tijdperk onwaarschijnlijk mag worden geacht.
        Met haar vroegtijdig wisselen van het aardse naar het hiernamaals zorgt ze dan echter wél voor een veel kleinere CO2 footprint, en da’s weer mooi meegenomen.

        Ik maak er een geintje van, maar eigenlijk is het toch gewoon om te huilen dat dit slag onnozele “wereldverbeteraars” nog iets in de melk te brokkelen hebben?

  5. Jan Verbakel 12 maart 2018 om 16:08 - Antwoorden

    Wij bouwden ons huis in 2007/2008.
    Of we vooruitziend waren of niet, wie kan het zeggen, maar ons huis is gasloos, d.w.z. geen gasaansluiting en geen gebruik van gas op welke wijze dan ook.
    Voor onze energie werden we deels afhankelijk van zonnepanelen (10.000 Watt peak – niet optimaal, maar ja!!) waarbij we het op de dag teveel geproduceerde aan het net leverden en het daarna terugkochten. Verder gebruiken wij aardwarmte voor onze lage temperatuur verwarming en ons warm water.
    Wij hebben een royaal huis, 340 m² woonoppervlak, en in totaal is het 1.650 m³ groot..
    Onze totale energiekosten zijn nu € 2.000,00 per jaar.

    Met verbazing zien wij dat de politiek, op welke wonderlijke wijze ook aangestuurd, zijn kaarten zet op windturbines, zonnepanelen, bio vergisters en andere mogelijke vormen van alternatieve energieopwekking. Hierbij eraan voorbijgaande dat dit weliswaar oude systemen zijn (vanaf 500 na X) maar niet doelmatig en een veel te dure oplossing voor een op zich simpel probleem.
    Daarbij werd de bevolking opgezadeld met enorme kosten en werden belangrijke onderwerpen letterlijk uitgekleed.
    De zorg, het onderwijs, justitie en veiligheid en het leger leverden in totaal 8 miljard in en nog was het niet genoeg.
    Natuurlijk kregen een groot aantal oud politici (meestal uit de VVD) prachtige banen, maar de gewone man/vrouw mocht in alle gevallen het gelag betalen.
    Wanneer worden we wakker, wanneer beginnen we na te denken.
    De politiek helpt ons niet verder, democratie is een aardig woord maar de inhoud betekent weinig of niets.
    De bevolking wordt gemanipuleerd en sommige zielen geloven dat het nog waar is ook.
    We zullen beter voor onszelf op moeten komen en dat kan alleen als we dat vanuit de microschaal doen.
    Hetzelfde probleem kregen we ook nog voorgeschoteld; via het klimaatsyndroom.
    Niets aan de hand, maar angst voor de verre toekomst heeft een magische klank bij NGO’s en veel politici.

    Het is duidelijk, als we iets willen, moeten we het zelf doen. kritiek is leuk maar als het journaille de kant kiest van de onwetenden, zit er niets ander op.
    Ik ben dus al begonnen.

    Ik werk nu al even aan een project dat ik PEPU genoemd heb.
    Dit staat voor Personal Energy Production Unit.
    Het idee hierbij is, dat op basis van BE op een gemicroniseerde schaal energie wordt opgewekt.
    Per unit is de productie ongeveer 1,8 kWh per 24 uur = > 650 kWh per jaar.
    Afhankelijk van de behoefte worden er 3 tot zoveel er nodig zijn gekoppeld. (A t/m n)
    A werkt altijd (i.v.m. vriezer en andere energievragers als klokken, noodlicht etc) en bij vraag wordt automatisch een volgende of veel volgende units ingeschakeld.
    Dit werkt alleen met A.I., want je moet op tijd opstarten om te leveren als er gevraagd wordt.
    Maar dat zijn problemen van ondergeschikt belang.
    Als we een fractie van het geld dat we via politieke besluiten wegsluizen naar projecten die nooit zullen werken gebruiken voor basis onderzoek naar andere technieken om energie te produceren, hebben we relatief snel allerhande slimme oplossingen en besparen we mondiaal honderden miljarden.
    Ik vraag me af wanneer de mens weer zijn verstand gaat gebruiken.
    Ik wens u allen veel sterkte.

    • Scheffer 12 maart 2018 om 17:27 - Antwoorden

      U vertelt niet hoeveel eigen vermogen u heeft gestoken in zgn. “duurzaam” investeringen?

      Onze jaarverbruik energie was 2557 kWh in 2016 en 2283 kWh in 2017, ondanks energieprijzen/belasting omhoog ( tussenwoning; 3 verdiepinge; medium-rendement-Gas-CV en elektra)

      Dubbel glas alleen op de 1ste en half 2de verdieping. Deze maand succesvol de WOZ-waarde verhoging omlaag gekregen met 20.000 €. Op de slaapkamer altijd ’s nachts raam op kiertje en een extra dekbed bij vorst. Huis is gemiddeld 20 grC, ’s winters gemiddeld een trui of vest aan.

      Als alle Nederlanders dit zouden doen zouden alle onnodige “klimaat”-subsidies voor “duurzaam” achterwege kunnen blijven en dan hoeven wij (zuinige energiegebruikers) niet mede de lasten te dragen van onzinnige en klimaat-effectloze “duurzaam” maatregelen (t.w. windturbines, biomassa, zonnepanelen). Het klimaat-industriële-complex liever niet van mijn geld te verrijken dus.

      De salderingsregeling voor zonnepanelen thuisgebruik mag per direct afgeschaft.

      • Scheffer 12 maart 2018 om 17:40 - Antwoorden

        Correctie: kWh’s moet zijn €.

    • Frans Galjee 12 maart 2018 om 17:40 - Antwoorden

      Jan goed bezig hoor. Ik ben slecht in afkortingen dus graag even melden wat je bedoelt met BE en A.I. (Artificial Intelligence?). Daarbij hoe is je huis gebouwd met name hoe goed is het geïsoleerd?
      Mvg.

      • Jan Verbakel 12 april 2018 om 17:57 - Antwoorden

        Frans,
        Sorry het heeft even geduurd, maar ondanks mijn jaren ben ik nog steeds redelijk bezig.
        BE staat voor Blue Energy en AI is inderdaad Artificial Intelligence.
        De R waarde van ons huis is 4.3 (vloeren/wanden incl. ramen en deuren, plafonds en dak
        mvg

  6. Max 12 maart 2018 om 15:11 - Antwoorden

    Goed artikel voor de Volkskrant!

  7. Aad Vermeulen 12 maart 2018 om 14:45 - Antwoorden

    Ik hou mijn hart vast als gemeenten straks gaan besluiten om wijken in een stad gasloos te gaan maken. Het ombouwen van oude woningen zal eerder richting de 60000 E gaan kosten ipv de minimalistische scenario’s van 18000E. En dan ben je er nog niet. Wie zegt mij dat je met zonnepanelen op je dak en een warmtepomp gekoppeld aan laag-temperatuurverwarming goekoper uit bent in je energiekosten? Warmtepompen renderen slechter naarmate het ’s winters kouder is.
    Gaan we eigenaren of verhuurders verplichten om die investering zelf op te hoesten? Wat gebeurt er als zo’n gemeente over 10 jaar besluit om toch maar over te gaan naar stadsverwarming? Of er na 20 jaar een besluit komt dat die oude wijk toch plat moet en er nieuwbouw komt?
    Waar gaan we al die elektriciteit vandaan halen om die warmtepompen allemaal te laten draaien? In de wintermaanden van je zonnepanelen zeker?

  8. Paul Bouwmeester 12 maart 2018 om 13:01 - Antwoorden

    Mooi artikel, Gerard. Nu nog even in de Telegraaf, NRC, AD en VK plaatsen.

  9. gerard d'Olivat 12 maart 2018 om 12:11 - Antwoorden

    Dank jullie voor de reacties. Het zou inderdaad wel eens tijd worden voor een breed ‘energie’ debat, zeker nu de gaskraan dichtgaat. Kan gelijk die thoriumdiskussie eens handen en voeten worden gegeven.
    Wat @David zegt klopt.
    Het geldt mm. voor vrijwel alle EU landen. Ieder land van Spanje t/m het VK , Italie en Frankrijk kent zo zijn eigen problemen met de energiemix voor de toekomst. In Italie werd nog niet zolang geleden (op 12 dec.) even de ‘noodtoestand’ uitgeroepen na een ongeluk in een Oostenrijkse gasterminal. In Spanje worstelen ze met hun zonnecellenen Aegoa die bijna failliet is enz.
    De renewables zijn uiterst disruptief voor het hele energiesysteem en inderdaad het ‘waterloo’ ligt op de loer.

    Ach woonden we maar op IJsland dan kun je mooi dromen over waterstof bussen.

    • Noud Vermeulen 12 maart 2018 om 19:34 - Antwoorden

      Bedankt Gerard, een beetje afstand nemen kan nooit kwaad. Mooi dat begin met de kolen-transitie.
      Lang vóór de gasrotonde hadden wij een minister van buitenlandse zaken die zich bewust was van het strategisch belang van gas. Mr. Joseph Luns kreeg NL zover dat Italië het gas kreeg voor 6 cent de kuub. Indertijd loerde in Italië het Rode Gevaar en het Nederlandse gebaar zou helpen de Italianen binnenboord te houden. Luns was een bewonderaar van de eigenzinnige Gaulle, ondanks diens strapatsen in de NAVO.

      Ook Poetin hoef je niks wijs te maken, hij is zich bewust van de macht die het gas hem geeft. Hij weet ex-bondskanseliers aan zich te binden….heeft een ferme greep op alles west van hem en houdt ex-USSR staten in een ferme greep.
      Noorwegen stopt de winsten van de olie in een pot. En wat doet NL?

      Nu de aardgasbaten verjubeld zijn, is er zelfs geen geld om de Groningers schadeloos te stellen. Toch hadden ze het kunnen zien aankomen. Al in 1986 waarschuwde Meent van der Sluis voor aardbevingen. Nu wordt er gepleit voor een monument voor hem. https://www.volkskrant.nl/opinie/gasmolecuul-mag-blijven-als-er-maar-een-monument-bijkomt-het-gas-en-de-gevolgen~a4566993/
      Maar ja, dat was maar een aardrijkskundeleraar, net als deze http://klimaatgek.nl/wordpress/actueel/

  10. Leo Bokkum 12 maart 2018 om 12:01 - Antwoorden

    Het wordt gebracht alsof Nederland 100% afhankelijk is van Gronings gas en we daarom per huis maar ff €60.000 moeten lappen voor omschakelen.
    Pure onzin natuurlijk. De wereld barst uit z’n voegen van het gas. We kunnen importeren zoveel als we willen.

    Nederlands gas is eigenlijk van mindere kwaliteit dan in de rest van de wereld, de verbrandingswaarde ligt een procent of twintig lager.
    Onze huishoudelijke apparaten (cv, geiser, koken) omzetten naar een (geïmporteerd) gas met hogere verbrandingswaarde is eerder een kwestie van tientjes dan van honderd euro. Aangezien ons gasnet zeer mooi is aangelegd, is het mogelijk om die omzetting per vrij klein district te doen zodat je geen honderdduizenden gecertificeerde installateurs nodig hebt.

    Kortom, dat we nu voor waanzinnige bedragen moeten overschakelen op “groene” troep die zich (behalve in negatieve vorm) niet eens heeft bewezen omdat we anders in de kou komen te zitten is onzinnig gezwets van de hoogste categorie.

  11. David 12 maart 2018 om 10:57 - Antwoorden

    Prima verhaal Gerard, met veel plezier gelezen !
    Er is (nog lang) geen vervanging voor kolen en gas, laat staan de olie.
    In het Technisch Weekblad las ik eens dat de druk van Slochteren van 360 naar 60 bar is geslonken en dat er 1 GigaWatt power nodig is om het gas op druk te brengen.
    Het volkomen onbegrijpelijke, totaal onthutsende van de “energie transitie” is dat er geen technische onderbouwing nodig wordt geacht. Wanneer ik in een politieke bijeenkomst of lezing opbreng dat een huishouden voor 100.000 euro accu’s moet installeren om 1 windstille en bewolkte week door te komen dan knikt de spreker : “ja, er zijn nog vele uitdagingen, wij staan voor een grootse taak…..aaahhhh daar gaat ook een vinger omhoog….wat is uw vraag?”
    En de kolenboer : die zie ik nog wel eens terugkomen. Want zelf antraciet scheppen in een kacheltje levert betrouwbaarder energeie dan zon en wind.
    Vorig jaar een wandeltocht gemaakt door Wales en oa overnacht in oude boerderij die geheel met kolen (soort CV installatie) werd gestookt.

  12. Scheffer 12 maart 2018 om 10:57 - Antwoorden

    Hoeveel gas en olie zit er in de Noordzee? Het meest noordelijke deel van de Nederlandse Noordzee bevat mogelijk flinke voorraden onontdekte olie en gas. Staatsbedrijf Energie Beheer Nederland (EBN), verantwoordelijk voor de olie- en gaswinning in Nederland, spreekt van een ‘veelbelovend gebied’ op basis van recent bodemonderzoek. Maar het kan nog jaren duren voordat er daadwerkelijk gas of olie uit de grond gehaald wordt.

    https://www.thinglink.com/scene/411495519139921920?buttonSource=viewLimits

    • Arthur Rörsch 12 maart 2018 om 17:20 - Antwoorden

      Niet verder vertellen. Maar alle internationale energiebedrijven die op de Noordzee werkzaam zijn rekenen op voldoende energietoevoer uit deze bronnen tot tenminste. 2050.. Mijn kenisbron is een schoonzoon, Leo Bokkum zou hem een techneut noemen, werkzaam bij Suez, (diploma Delfts petrol ingenieur) die dagelijks rondvliegt over alle mogelijke exploratie gebieden om nieuwe innovaties te ontwikkelen voor exploitatie,

      • gerard d'Olivat 12 maart 2018 om 18:03 - Antwoorden

        Bedankt Arthur…kan ik tenminste weer rustig gaan slapen vannacht:)

      • Leo Bokkum 12 maart 2018 om 21:09 - Antwoorden

        Zo zie je maar weer Arthur: Met een techneut ben je snel uit de reut. 😉

        Wat me wel opvalt is dat er aan beide zijden van het klimaatdebat zo weinig allround techneuten meedoen. Terwijl die hele transitie welke ons de nek gaat omdraaien toch voornamelijk uit kromme techniek bestaat.

  13. j,e,reinders@planet .nl 12 maart 2018 om 10:44 - Antwoorden

    Shell investeert in gaswinning en transport daarvan wereldwijd..
    Het wordt tijd Shell daarvoor te waarderen in plaats van ze alsmaar de zwarte piet toe te spelen .( Greenpeace b.v.)

  14. Hoek 12 maart 2018 om 10:00 - Antwoorden

    Hoe is het toch mogelijk dat daar in den haag een “iets” rondloopt waar een maatpak (ziet er niet uit, kan dat pak niets aan doen) omheen zit zulke zaken voor elkaar krijgt. Een 1e klas vmbo’er met een dikke onvoldoende snapt al dat als je iets koopt op de cenjes moet letten. Beetje handelen met Rusland over een leuk gasprijsje en iedereen kan het betalen. Er is gas zat. Kortom we worden gen….id op een manier die gewoon te gek is voor woorden.
    Bedankt hoor.

  15. Anton Bakker 12 maart 2018 om 09:41 - Antwoorden

    Er is te veel gas in de wereld, vooral door schaliegas. Shell bereidt zich al jaren voor op een transitie naar gas, dus waar maken wij ons zorgen over? Gewoon doorgaan met gasverwarming en vooral niet overgaan op elektrische of waterpomp verwarming. Blijven zo en misschien blijft de gasprijs laag door het grote overschot van gas wereldwijd de volgende 100-200 jaar.

  16. Boels 12 maart 2018 om 09:30 - Antwoorden

    Vanaf het begin van de gaswinning is er door roependen in de woestijn gewaarschuwd voor bodembeweging.
    Geen enkele instantie reageerde.
    Eenvoudige wijzigingen in bouwvoorschriften hadden in ieder geval het gevoel van onveiligheid kunnen voorkomen.

  17. Scheffer 12 maart 2018 om 09:00 - Antwoorden

    Laten we het vooral vandaag hebben over de politieke realiteitszin, de negatieve economische gevolgen en operationele (on-)haalbaarheid van de plannen van de Nederlandse “Energiewende”. Alleen de negatieve economische gevolgen zie ik met grote kans geschieden. En met de “klimaatbeheersing” hebben de groene plannen al niets te maken, want het klimaat trekt zich niets aan van de groen-bevlogen politiek, zo blijkt uit de metingen met de klimaatsatellieten. Het moet duidelijk zijn dat de Nederlandse politiek een heilloze en puur ideologische rampkoers volgt waarbij de consument opdraait voor het onrealistische “duurzame” wensdenken.

    • David 12 maart 2018 om 11:02 - Antwoorden

      Niet alleen Nederland. Het lijkt mij aannemelijk dat de energiepolitiek het Waterloo wordt van de EU. Elk nieuw windpark , elke zonnefarm, brengt dat moment naderbij.

    • Scheffer 12 maart 2018 om 11:59 - Antwoorden

      De politiek geheel genegeerde oplossing in Nederland: “THORIUM MSR – KERNENERGIE ZONDER DE NADELEN”

      https://sg.tudelft.nl/event/thorium-msr-kernenergie-zonder-de-nadelen/

      • David 12 maart 2018 om 12:11 - Antwoorden

        Doorbraak van de MSR technologie zal de energie van zon en wind op slag overbodig maken. Dicht bij de verbruiker geïnstalleerd maakt het landschap verpestende hoogspanningsmasten ook overbodig.

        • Paul Bouwmeester 12 maart 2018 om 12:59 - Antwoorden

          Ach, zoals we vroeger door de bomen het bos niet meer zagen, zien we nu door de molens de masten niet meer.

Geef een reactie

Solve : *
24 + 20 =


Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.

Door deze site te gebruiken, gaat u akkoord met de opslag en verwerking van uw gegevens en gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten