Geologisch bewijs voor naderende periode van afkoeling

Kleine IJstijd door de ogen van Barend Avercamp

Kleine IJstijd door de ogen van Barend Avercamp

 

 

 

 

 

 

 

 

Waar het IPCC nog steeds uitgaat van een temperatuurstijging met 1,5 a 2 graden tot 2050, zijn er steeds sterkere aanwijzingen dat we ons op moeten maken voor een langdurige periode van afkoeling. Volgens Don Easterbrook, hoogleraar Geologie aan de Western Washington University hebben warme en koude perioden elkaar voortdurend afgewisseld in de afgelopen 15000 jaar. Daarbij veranderde de temperatuur in vrij korte tijd (een halve eeuw) met soms wel 5 a 8 graden. Easterbrook sprak vandaag op de vierde Internationale Conferentie over Klimaatverandering die momenteel in Chicago wordt gehouden en is georganiseerd door het Heartland Institute.

De vrij plotseling veranderingen in temperatuur zijn af te leiden uit de verandering in de isotopenverhouding van zuurstof, aanwezig in de ijskernen van Groenland. Een van die dramatische verandering was de plotselinge afkoeling tijdens het Jonge Dryas, bijna 13.000 jaar geleden, die de wereld in een Kleine IJstijd stortte die 1300 jaar duurde. Andere voorbeelden zijn de middeleeuwse Warme Periode en de daaropvolgende Kleine IJstijd. Deze zijn, aldus Easterbrook, ‘well established’ in meer dan 3500 wetenschappelijke artikelen. Toen Michael Mann met zijn hockeystick suggereerde dat beide gebeurtenissen nooit waren voorgekomen, konden geologen hem echt niet serieus nemen.

Over de afgelopen 500 jaar vertoont de verhouding van zuurstofisotopen in de Groenlandse ijskernen een opmerkelijke regelmaat in de afwisseling van warme en koude perioden. Het tijdsinterval is ongeveer dertig jaar, wat overeenkomt met de frequentie van de Pacific Decadal Oscillation, de regelmatige afwisseling van hoe en lage temperaturen, gemeten aan het oppervlak van de Stille Oceaan. De afgelopen eeuw hebben zich vier van dergelijke periodes voorgedaan. De eerste ‘koele’ periode was van 1880 tot 1915. Deze werd gevolgd door een warme periode van 1915 tot 1945. Daarna trad er weer een afkoeling op van 1945 tot 1977 – juist in de periode dat de uitstoot van CO2 sterk steeg. De laatste warme periode begon in 1977 en hield op in 1998. In 1999 switchte de Stille Oceaan weer naar zijn koele periode.

Gezien het patroon van de afgelopen van de afgelopen millennia verwacht Easterbrook de komende decennia een periode van afkoeling. Hoe lang en hoe diep, kan hij niet zeggen, omdat er ook andere factoren een rol spelen, zoals de zonnecyclus. Het kan een bescheiden afkoeling zijn, zoals plaatsvond tussen 1945 en 1977; het kan een koele periode worden vergelijkbaar met het Dalton Minimum van 1790 tot 1820 of het kan een periode worden vergelijkbaar met het Maunder Minimum, de Kleine IJstijd.

In alle gevallen zijn we slechter af dan bij opwarming. Tijdens perioden van extreme kou die dus vaker zullen voorkomen, overlijden er twee keer zoveel mensen als tijdens extreem warme perioden. Wereldwijde afkoeling zal bovendien een desastreus effect hebben op de voedselvoorziening als gevolg van kortere en koudere groeiseizoenen en slecht weer tijdens de oogst. Dat terwijl de wereldbevolking de komende decennia naar verwachting groeit van ruim zes naar negen miljard mensen. De toekomst ziet er kortom tamelijk kil uit.

Door | 2010-05-16T21:29:29+00:00 16 mei 2010|24 Reacties

24 Reacties

  1. Arjan 16 mei 2010 om 23:59- Antwoorden

    Ah, het ICCC…

    We zullen zien of het weer afkoelt tot (onder) het niveau van 1970. Als de zon zo inactief blijft, is een veel grotere afkoeling te verwachten (dat is, volgens de meeste "skeptici"…), aangezien tussen 1950 – 1970 de zonneactiviteit heel hoog was. Inmiddels is de zonneactiviteit historisch laag en de PDO negatief, dus zonder AGW zou een grotere daling terecht zijn. We zullen het zien… we leven in interessante tijden.

    Tot nu toe, voor wie de satellietmetingen wil blijven volgen: http://discover.itsc.uah.edu/amsutemps/

    Nog weinig afkoeling te zien, maar het is nog vroeg 😉

    • Rypke Zeilmaker 17 mei 2010 om 11:48- Antwoorden

      Inderdaad gaat de Nasa weer los met persberichten over een recordzomer, voornamelijk veroorzaakt door een warmteanomalie boven arctisch gebied op land (Canada)

      Maar vorig jaar in het blad 'weer' gaf het KNMI ook zo'n voorspelling, en ze zaten er glorieus naast.

      In Europa zullen mensen zich nu vooral de twee koudste meiweken in de afgelopen eeuw herinneren, waardoor Nasa zo mogelijk alleen maar meer scepcis aanwakkert bij de massa

      • boels069 17 mei 2010 om 12:36- Antwoorden

        't Frisjes 🙂

        Laagste gemiddelde temperatuur over de eerste 16 meidagen in de Bilt:

        6,9C (1902)

        7,2C (1941)

        8,2C (2010)

        11,7C (langjarig gemiddelde 1901-2010)

        12,5C (langjarig gemiddelde 1981-2010)

        [Gegevens KNMI etmmeg260]

        • Bob Brand 17 mei 2010 om 13:25- Antwoorden

          Wow, 1.3 C. nu warmer in mei dan in 1902?

          Het strookt wel met de algemene verwachting dat bij globale temperatuursstijging wereldwijd, NW-europa met een factor 1.5 tot 2 stijgt tov dat gemiddelde.

          • boels069 17 mei 2010 om 13:43

            Voor de rest van mei 2010 moet de gemiddelde etmaaltemperatuur boven 18C liggen wil het 30-jarige gemiddelde van 12,5C gehaald worden.

            Mei vestigt in De Bilt naar alle waarschijnlijkheid geen hoogterecord 🙂

        • Arjan 17 mei 2010 om 21:45- Antwoorden

          Ja, in NL zijn we goed op weg om het eerste jaar beneden "normaal" te halen sinds 1996. Gezien de normale jaarlijkse schommelingen is dat ook wel een keer te verwachten. Met dit maffe (meridionale of zelfs retrograde ipv zonale) stromingspatroon kan je nog wel meer gekkegeit verwachten. We hebben consistent noorden winden, maar aan de andere kant van het lage drukgebied (eigenlijk trog) zuiden winden, en daar is het dus nogal heet voor de tijd van het jaar. Hopelijk schuift de boel van de zomer een beetje op, tenminste als je van hitte houdt.

      • Bob Brand 17 mei 2010 om 13:20- Antwoorden

        Persberichten? Nog niet gezien… de laatste van NASA is van 21 januari. Had 't eigenlijk al wel verwacht.

        Wel is er iedere maand de reguliere update van NASA, en:

        – warmste april-maand ooit;
        – na de warmste maart;
        – warmste Q1.

        Ach, kijk maar: http://data.giss.nasa.gov/gistemp/graphs/2010vs20

        En Roy Spencer idem:
        http://www.drroyspencer.com/latest-global-tempera

        Overigens zijn het niet die uitschieters waar ik mij veel zorgen over maak, maar wel de langjarige trend als je de verschillende datasets naast elkaar legt. Die is opwaarts met 0.13 C. tot 0.20 C. per decennium, en stijgt fors naarmate je dichter bij het heden komt.

        Het gaat hard… diepe zucht. 🙁

        • Arjan 17 mei 2010 om 21:37- Antwoorden

          Nou ja, hard? Korte termijn (~ enkele tientallen jaren) regionale variaties zijn nog altijd een stuk groter. Iets wat we de komende jaren wel zullen merken denk ik (de stijging van de afgelopen decaden in Europa is ver (meer dan 2x) boven de AGW trend, dus ik verwacht (zeker met inactieve zon) wel weer een correctie daarop. De laatste 10 jaar is de trend weer wat minder groot, maar we zien dan vooral dat de satelliet en oppervlakte metingen dichter bij elkaar komen te liggen. Ik verwacht dat als de zonneactiviteit zo laag blijft en de PDO negatief, dat de stijging van de wereldgemiddelde temperatuur de komende decaden wel onder de 0.2 graden/decade zal blijven, aangezien de projecties uitgaan van een redelijk constante zonneactiviteit. Maar we zullen wel zien.

      • Neven 17 mei 2010 om 13:27- Antwoorden

        Inderdaad gaat de Nasa weer los met persberichten over een recordzomer,

        Bron?

      • roelof 18 mei 2010 om 14:21- Antwoorden

        @ rijpke Z.: sommige mensen citeren selectief, jij hebt duidelijk een selectief geheugen:

        twee citaten:

        Pacific continues to influence climate

        30 December 2008

        2009 is expected to be one of the top-five warmest years on record, despite continued cooling of huge areas of the tropical Pacific Ocean, a phenomenon known as La Niña.

        http://www.metoffice.gov.uk/corporate/pressoffice

        en, zie hier het resultaat:

        Global Temperatures

        The years 2001 through 2008 each rank among the ten warmest years of the 130-year (1880-2009) record and 2009 was no exception. The global combined land and ocean surface temperature was 0.56°C (1.01°F) above the 20th century average, tying with 2006 as the fifth warmest since records began in 1880.

        http://www.ncdc.noaa.gov/sotc/?report=global&…

      • roelof 18 mei 2010 om 14:37- Antwoorden

        selectief: je vergat te melden dat het in rusland, in het hoge noorden van Amerika en op Antarctica juist warmer is dan normaal;

        zie:

        http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/Search.html;jsession

        of zijn de gegevens van NEO (NASA Earth Observations) ook onderdeel van de Grote Samenzwering argeloze klimaatsceptici te misleiden?

        • boels069 18 mei 2010 om 15:22- Antwoorden

          "of zijn de gegevens van NEO (NASA Earth Observations) ook onderdeel van de Grote Samenzwering argeloze klimaatsceptici te misleiden?"

          Dat gaat vooralsnog te ver 🙂

          Wel mis ik een relatie met de temperatuur van grondstations.

          Het lijkt mij toch niet zo moeilijk om satellietwaarden te vergelijken met (bijvoorbeeld) die van De Bilt.

          (Dat wordt waarschijnlijk een gemiddelde temperatuur van de lucht op ??m hoogte over een oppervlak van ~50x50km vergelijken met 1 meetpunt op 1,5m)

          Acute klimatologie (over gisteren en, pakweg, de laatste 100 jaar) lijkt mij nog onvolwassen.

          Oftwel er wordt best zorgvuldig gemeten, maar wat gemeten wordt is onduidelijk.

          • roelof 18 mei 2010 om 15:55

            @ boels:

            "Oftwel er wordt best zorgvuldig gemeten, maar wat gemeten wordt is onduidelijk"

            als dit zo is dan geldt dat evenzeer voor beweringen dat het kouder wordt;

  2. Andre van Delft 17 mei 2010 om 01:26- Antwoorden

    Times Online vandaag:

    Scientists forecast decades of ash clouds

    Many more of Iceland’s volcanoes seem to be stirring

    THE Icelandic eruption that has caused misery for air travellers could be part of a surge in volcanic activity that will affect the whole of Europe for decades, scientists have warned.

    They have reconstructed a timeline of 205 eruptions in Iceland, spanning the past 1,100 years, and found that they occur in regular cycles — with the relatively quiet phase that dominated the past five decades now coming to an end.

    the massive Laki fissure volcano whose 1783 eruption ejected so much ash into the atmosphere that it cooled the entire northern hemisphere for nearly three years. The resulting low temperatures caused crop failures and famines that killed 2m people and helped trigger the French Revolution.

    (voor link klik mijn naam)

    Ik geloofde niet zo in klimaatverandering, maar hier krijg ik het wel een beetje koud van.

    • Bob Brand 17 mei 2010 om 01:40- Antwoorden

      Ja zeg, dat telt niet! Geen punten…

      Dat is namelijk Vulcanogenic, in plaats van Antropogenic. 😉

      De VGC hypothese dan, misschien?

  3. Neven 17 mei 2010 om 10:36- Antwoorden

    Joost, heb je misschien nog wat meer links die deze stelling onderschrijven (peer-reviewed artikelen bij voorkeur)? De ervaring leert mij dat informatie die gelieerd is aan de libertarische vrijemarkt-fundamentalisten van het Heartland Institute over het algemeen zeer onbetrouwbaar is.

    Ik begrijp bijvoorbeeld niet, als we naar de laatste 100 jaar kijken, waarom warme en koude periodes warmer zijn dan de vorige periodes.

  4. TINSTAAFL 17 mei 2010 om 16:29- Antwoorden

    Next Ice Age?
    http://calderup.wordpress.com/2010/05/14/next-ice

    PS deze website is wel heel erg langzaam geworden…

  5. roelof 18 mei 2010 om 13:55- Antwoorden

    @ redactie: betreft deze passage:

    "Daarna trad er weer een afkoeling op van 1945 tot 1977 – juist in de periode dat de uitstoot van CO2 sterk steeg. De laatste warme periode begon in 1977 en hield op in 1998."

    vindt er geen redactie plaats op de inbreng van gastbloggers?

    wordt niet gekeken of de hier gedebiteerde stellingen in overeenstemming zijn met de feiten?

    de afkoeling genoemd in de eerste zin is volgens divers onderzoek gevolg van de toenmalige SO2 vervuiling (zure regen);

    toen dit probleem daadwerkelijk werd aangepakt begon de temperatuur weer te stijgen, daar zijn heldere grafieken van, dat zou de redactie toch moeten weten;

    de tweede zin: de opwarming hield in 1998 op;

    de opwarming hield in 1998 helemaal niet op: volgens sommige meetreeksen is 2005 het warmste jaar ooit;

    de verwachting is dat 2010 nog warmer kan worden;

    bovendien, 1998 was een el nino jaar, iedere deskundige weet dat de temperatuur daarna weer iets inzakt en vervolgens weer gaat stijgen;

    kijk eens naar de temperatuur sinds 1900: op en neer, maar langzamerhand steeds hoger;

    samenvattend: redactie, graag even screenen voor er onzin geplaatst gaat worden;

  6. boels069 18 mei 2010 om 16:54- Antwoorden

    Dat is helemaal juist.

    De twijfel (bij mij) bestaat over WAT er gemeten wordt en de relatie ervan tot aardse metingen.

    En zelfs dan, welke betekenis heeft de trend van een berekende gemiddelde temperatuur als je de parameters niet of niet precies kent?

    • Bob Brand 22 mei 2010 om 16:02- Antwoorden

      Boels,

      Er valt veel te zeggen over wat je hier stelt, onder meer dat een trend (indien er maar op dezelfde wijze gemeten wordt, wat het dan ook is!) wel degelijk betekenis heeft. Operationele definitie van een parameter, heet dat, en strikt genomen geldt dit voor iedere fysieke parameter.

      Maar lees vooral eens het stukje dat Roy Spencer juist vandaag geplaatst heeft over: 'In Defense of the Globally Averaged Temperature':
      http://www.drroyspencer.com/

      Cheers,
      B.

      • boels069 22 mei 2010 om 20:36- Antwoorden

        Spencer heeft vanzelfspreken in principe gelijk.

        Hij gaat wel voorbij aan het feit dat de meetstations dan wel aan dezelfde technische eisen moeten voldoen.

        Het is naief om te veronderstellen dat dat al het geval is.

        Voor het berekenen van een algemene trend kunnen meetreeksen met afwijkingen van de "echte" temperatuur gebruikt worden (zolang de individuele metingen maar reproduceerbaar zijn).

        Voor het bepalen van een "global averaged temperature" en de nauwkeurigheid daarvan zijn hoogwaardige meetreeksen nodig waarvan absolute nauwkeurigheid en reproduceerbaarheid gegarandeerd is (of op z'n minst bekend is).

        Ik schat/gok de absolute nauwkeurigheid van de meetreeksen op +/- 1K en de reproduceerbaarheid op +/- 0,2K.

  7. Neven 20 mei 2010 om 14:02- Antwoorden

    Voor wie nog wat meer info van 'de andere kant' wil, is hier nog een link naar een blog dat de beweringen van Easterbrook compleet door de gehaktmolen haalt:

    In short, there is absolutely no science in Easterbrook’s article, and much of it is based on misrepresentations of the IPCC and ignorance of the climate system he is analyzing. His implication that a changing PDO almost assures us for a coming cooling period is just wishful thinking, but he doesn’t understand the difference between a “signal” and “noise” or what the PDO actually does. He effectively assumes that greenhouse gases have had minimal impact, and will do so, without quantifying this argument. As such, there is no basis for his conclusion that global warming is over and that global cooling is awaiting us.

    http://chriscolose.wordpress.com/2008/11/11/easte

    Maar toch mag Easterbrook z'n riedeltje weer opdreunen op de conferentie van het Heartland Institute. Wat zegt dit over het Heartland Institute? Op z'n minst dat ze niet geïnteresseerd zijn in wetenschap of waarheid. Dat is ook niet gek, aangezien het een libertarische denktank is die volledig vrije markten promoot. AGW past niet zo goed in die filosofie, en dus is AGW niet waar.

  8. R. den Hartog 25 november 2010 om 19:30- Antwoorden

    Joost, beste man, ga eens Storms of my Grandchildren van James Hansen lezen! Ik hoop dat je er wat van leert, en dat meen ik van harte!

Geef een reactie