Bron: Roy Spencer,

Door Fritz Vahrenholt.

Om u op weg te helpen, ontvangt u zoals gewoonlijk mijn monitor over de mondiale temperatuurstijging. Vervolgens kijk ik naar de werkelijke kosten van wind- en zonne-energie.

In april 2024 is de afwijking van de mondiale temperatuur ten opzichte van het 30-jarig gemiddelde van satellietmetingen van de Universiteit van Alabama (UAH) opnieuw licht toegenomen vergeleken met maart. De waarde is 1,05 graden Celsius.
Sinds 1979 bedraagt ​​de temperatuurstijging gemiddeld 0,15 graden Celsius per decennium.

Hoe duur is fotovoltaïsche elektriciteit eigenlijk?

Als je minister van Economische Zaken Habeck volgt, boekt de energietransitie in Duitsland goede vooruitgang: in de laatste aanbestedingsronde van het Federale Netwerkagentschap werd 2.234 megawatt aan zonne-energiesystemen op open ruimte toegewezen voor systemen groter dan 1 MW. Tegelijkertijd had minister van Economische Zaken Habeck goed nieuws te melden: “Ook in Duitsland kan zonne-energie zeer kosteneffectief worden opgewekt”, lichtte de minister toe over de resultaten van de aanbestedingsronde die in april plaatsvond.

De gemiddelde vergoeding bedraagt ​​nu € 5,11 cent per kilowattuur elektriciteit. Het gemiddelde over de afgelopen 5 jaar was 5 € cent/kwh. Op het eerste gezicht lijkt dit niveau eigenlijk indrukwekkend; de huidige kosten voor de opwekking van elektriciteit uit gas- en kolencentrales bedragen momenteel 6-9 € cent per kilowattuur (inclusief de CO2-prijs). Verloopt de energietransitie in Duitsland niet alleen goed, maar ook goedkoop?

Het vergelijken van dit feed-in-tarief voor fotovoltaïsche elektriciteit met de elektriciteitsopwekkingskosten van regelbare energiecentrales (gas, steenkool, kernenergie) is echter misleidend.

Hij negeert het feit dat de uitbreiding van hernieuwbare energiebronnen, met hun fluctuerende elektriciteitsopwekking, altijd de behoefte aan stabiele en controleerbare elektriciteitsopwekking vergroot om deze volatiliteit te compenseren. Elke toename van hernieuwbare energiebronnen leidt daarom tot een enorme toename van extra investeringen en kosten om fluctuerende elektriciteit om te zetten in betrouwbare elektriciteit.

Ik noem deze extra investeringen en kosten voor het genereren van betrouwbare elektriciteitsintegratiekosten.

Deze omvatten kosten voor extra opslagcapaciteiten, de bouw en exploitatie van balanceringscentrales bij gebrek aan zonnestraling, netversterking en -uitbreiding, compensatiebetalingen voor niet geproduceerde elektriciteit die niet nodig is, evenals interventiekosten om het net stabiel te houden. Volgens het Federale Netwerkagentschap bedroegen de kosten voor het handhaven van de netwerkstabiliteit alleen al in 2022 ongeveer 4 miljard euro.

Maar dat is nog maar het begin. Als onze stoplichtregering de energietransitie uitvoert zoals gepland, zullen de investeringen en kosten voor de levering van betrouwbare elektriciteit naar geheel nieuwe dimensies stijgen

Een recente studie van Robert Idel van de Rice University in Houston kwantificeert deze noodzakelijke integratiekosten voor Texas en Duitsland. In Texas zou een energiesysteem gebaseerd op 100% wind- en zonne-energie twee keer zo duur zijn als gas- en kernenergie. In Duitsland zou een energiesysteem gebaseerd op 100% wind- en zonne-energie vier keer zo duur zijn vanwege de lagere zonnestraling en het lagere windpotentieel. Een dergelijke stijging van de integratiekosten, bijvoorbeeld als gevolg van de dramatisch stijgende opslag- of waterstofkosten en de kosten van de aanleg van pijpleidingen, zal Duitsland als industriële vestigingsplaats onaantrekkelijk maken.

(Verklaring van de grafiek: kostenvergelijking bij 100% respectieve opwekking inclusief opslag- en netwerkkosten, basis: Amerikaanse prijzen voor gas en kernenergie.)

De redenen voor de hogere kosten liggen vooral in de verschillende integratiekosten. Als je wind- en zonne-energie combineert, vullen beide soorten productie elkaar aan en verlagen daarmee de gezamenlijke integratiekosten. Maar de kosten stijgen nog steeds tot ruim vier keer zoveel als bij beheersbare conventionele energieopwekking.

Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat de integratiekosten disproportioneel stijgen als het aandeel zonne- en windenergie boven de 50% richting 100% wordt gedreven. Prof. Sinn kwam in 2017 tot een soortgelijk resultaat, die kon aantonen dat het overschrijden van de grens van 50% voor zonne- en windenergie tot enorm toenemende efficiëntieverliezen leidt.

Het sterk gesubsidieerde aandeel van zonne-energie (12%) en windenergie (31%) bedroeg in 2023 43% van de totale elektriciteitsopwekking. Het vaak genoemde elektriciteitsaandeel van hernieuwbare energiebronnen van 55% omvat ook de controleerbare aandelen van biomassa en waterkracht. De federale overheid subsidieert echter zonne- en windenergie om hun aandeel in ruim 50% van de Duitse elektriciteitsvoorziening zo snel mogelijk te vergroten en loopt daarmee steeds meer in de val van kostenverhogingen en inefficiëntie.

De integratiekosten voor zonne-energie en windenergie zijn ongelijk verdeeld tussen landelijke en stedelijke gebieden en tussen oost en west

Een deel van de integratiekosten zit in de stijgende kosten van de distributienetten en hoogspanningsnetten. Alleen al de vier hoogspanningsnetbeheerders hebben de netwerkgebruiksvergoeding vanaf 1 januari 2024 verdubbeld van 3,12 €ct/kwh naar 6,43 €ct/kwh.

Inmiddels is er sprake van een extreme ongelijke behandeling onder de 900 distributienetbeheerders. De netversterking in landelijke gebieden voor windturbines en fotovoltaïsche systemen, die nodig is om wind- en zonne-energie naar grootstedelijke gebieden te transporteren, zal uitsluitend worden gedragen door de inwoners van dunbevolkte plattelandsgebieden. Dit treft vooral huishoudelijke en commerciële klanten in de plattelandsgebieden van Sleeswijk-Holstein en Oost-Duitsland. Je betaalt ruim twee keer zoveel als in sommige West-Duitse steden.

Een huishouden in Sleeswijk-Holstein (verbruik van 3500 kWh) betaalt momenteel € 500 per jaar voor netwerkgebruik, terwijl een huishouden in München of Keulen € 150 per jaar betaalt.

Het stadsdeel luidt daarom de noodklok en ziet zelfs de acceptatie van de energietransitie op het platteland in gevaar komen: ‘De mensen en bedrijven op het platteland worden dus op twee manieren getroffen door de energietransitie. dragen de lasten die voortvloeien uit de uitbreiding van systemen voor hernieuwbare energiebronnen en de lijnen die nodig zijn om de energie die zij opwekken te transporteren. En zij – en alleen zij – moeten de extra energiegerelateerde kosten financieren via netwerkvergoedingen als gevolg van het bestaande regelgevingssysteem .

Het Federaal Netwerkagentschap wil nu een voorstel doen over hoe deze kosten naar grootstedelijke gebieden kunnen worden verschoven.

De elektriciteitskosten tussen Frankrijk en Duitsland verschillen aanzienlijk

Naast de stijging van de integratiekosten is de voorzieningszekerheid het tweede grote probleem van de energietransitie. De verschillen in fluctuaties van de elektriciteitsopwekking in Duitsland en Frankrijk worden weergegeven in de onderstaande grafiek (bron: Rolf Schuster).

Hieruit blijkt ook dat de elektriciteitsprijzen in Duitsland in april 2024 grotendeels twee keer zo hoog waren als in Frankrijk. Alleen toen er in Duitsland een overproductie van zonne- en windenergie was, zoals op 6/7 april, 13/14 april en 29 april. en 2.5. was Duitsland goedkoper dan Frankrijk. De elektriciteit wordt vervolgens tegen negatieve prijzen naar de buurlanden geëxporteerd en de elektriciteitskopers daar ontvangen geld van de Duitse elektriciteitsafnemer zodat de overtollige elektriciteit kan worden ingekocht.

Frank Hennig noemde hier het indrukwekkende voorbeeld van Oostenrijkse pompopslaginstallaties die het water uit de bovenste reservoirs langs de turbine laten stromen, zodat er weer elektriciteit kan worden gebruikt door het op te pompen. Door de negatieve elektriciteitsprijzen uit Duitsland kun je veel geld verdienen aan het elektriciteitsverbruik. Exploitanten van zonne- en windenergie ontvangen in deze gevallen daarentegen ook het gegarandeerde teruglevertarief uit de federale begroting. Minister Lindner heeft zich er al over beklaagd dat deze subsidie ​​dit jaar naar verwachting 19 miljard euro zal bedragen. 19 Miljard waarvoor?

Fritz Vahrenholt.

Er komen echter steeds vaker waarschuwingen uit Frankrijk over een kritieke situatie in de elektriciteitsvoorziening. Franse kerncentrales kunnen zelfs meer dan voorheen over de grenzen heen leveren, maar sinds begin maart is de export over de oostgrenzen naar België, Duitsland, Zwitserland en Italië zo groot dat ze een bedreiging vormen voor het Franse netwerk. Frank Henning wijst erop dat de exporthoeveelheden volgens netbeheerder RTE soms beperkt zullen moeten zijn.

De netstabiliteit in Duitsland hangt nu steeds meer af van import. Op 28 april was er een ernstige frequentieafwijking. De onderfrequentie van het netwerk was 49,825 Hz en het duurde 12 minuten om de veilige corridor weer te bereiken.

Ondanks alle subsidies die tot nu toe honderden miljarden bedragen en de kosten die blijven stijgen, heeft de federale overheid nog steeds geen antwoord op de vraag hoe een veilige en concurrerende elektriciteitsvoorziening kan worden bereikt. Een fundamentele correctie van het energiebeleid wordt met de dag urgenter.

***