Wanneer gaan we weer Waddenzeehondenbont oogsten?

Red de bruinvis, knuppel een zeehond

Nu bracht de NOS – na te zijn geattendeerd door Imares- al het nieuws: grijze zeehonden zijn hoofdverdachte verklaard voor de stranding van bruinvissen met onverklaarde verwondingen. Het nieuws leek mij eerst een aanval van Imares op Lenie ’t Hart: beroof de zeehond van zijn onschuld- de machtsbasis van de zeehondencreche- en dan kan de zaak eindelijk dicht. Imares (Lucas Reijnders) en Lenie vechten al langer een vete uit. Maar het klopt.

Redt de bruinvis, doodt de zeehond
De bron is een studie in ‘Aquatic Mammals’ van Jan Haelters van het Vlaamse RBINS. Hij heeft maar 2 gestrande bruinvissen onderzocht met bijtwonden, maar verwijst naar exemplaren met vergelijkbare wonden. Haelters sluit verwonding door competitie uit: ook Flipper maakt wel eens een bruinvisje dood- gewoon voor de lol, de bruinvis wordt in zee vaak gepest om zijn mongolide uiterlijk – maar Flipper eet ‘m niet op. Het moet volgens Haelters predatie zijn omdat de bruinvissen echt zijn aangevreten.

Exponentiele groei zeehondenstand kan lokaal populatie effect bruinvis geven
De zeepitbull is een zwemmende bek vol tanden, die per dag wel 3- 5 kilo vis naar binnen werkt. De stand op het Nederlandse Wad ligt op 8000 exemplaren (= 40 ton vleesconsumptie per dag per populatie, 14,6 miljoen kilo per jaar), op het internationale Wad leven 31000. Zijn neef grijze zeehond komt al met 2500 exemplaren voor (0 in 1980) en kan per dag 4-6 kilo op (maximaal 15 ton vleesconsumptie per dag per populatie).

Zeehonden (grijs en gewoon) ontrekken 20 miljoen kilo biomassa per jaar uit Kustzone
Wanneer de lokale grijze zeehondenpopulatie deze bruinviseet-cultuur adopteert kunnen ze lokaal zeker een populatie-effect hebben. Theoretisch onttrekt de Nederlandse grijze zeehondpopulatie maximaal 5,5 miljoen kilo biomassa uit het systeem per jaar.

Het malse ‘zeezwijn’- zoals de Middeleeuwse naam van de bruinvis luidde– weegt slechts 60-80 kilo. Qua eetlust kan de grijze zeehondpopulatie de lokale populatie dus met gemak uitroeien. Dit populatie-effect is al eerder vastgesteld bij orca’s die potvisjongen snaaien en zeeotters. Gaan ze zich specialiseren, dan is het gauw gedaan.

Belemmert exponentiele groei zeehondenpopulatie de groei visbestanden Wad en Noordzeekust?
Hoewel lang door ecologen ontkend, kan predatie van zeehonden wel degelijk ook populatie-effecten geven bij prooidieren en vispopulaties. Zie dit rapport van het Canadese Science Advisory Secretariat voor het visserijministerie: de van 10.000 naar 300.000 exemplaren gegroeide grijze zeehondenpopulatie sinds de jaren zestig, lijkt herstel van kabeljauwbestanden voor de kust van Nova Scotia tegen te houden. Terwijl de visserij begin jaren ’90 al aan banden was gelegd. De grijze zeehonden hebben zich gespecialiseerd.

Exponentiele groei zeehondenpopulatie moet sterk top down effect hebben op ecosysteem Kustzone

Na wegvallen voedselrijkdom fosfaat, houdt predatie groei visstand tegen
Een aardige Rypothese vind ik. De enorme kabeljauwvangst tussen de jaren ’60 en ’80 in de kustzone, met dank aan onder andere voedselrijker water zakte na 85 plots in. In de kustzone daalde visserijdruk met 90 procent sinds instellen van de Scholbox in 1988. Dat de huidige gevangen exemplaren in de kustzone en Wad veel kleiner zijn, kun je vooral aan fosfaatmindering toeschrijven nu visserijdruk zo afnam.

Maar de aantallen? Naast minder voedselrijkdom moet- gezien de maximaal 200 miljoen kilo onttrekking van biomassa door de grijze en gewone zeehonden toch ook predatie een rol spelen. De stand van zeehonden groeide exponentieel in de zelfde periode. Dus niet alleen een zogenaamd bottom up effect (fosfaat en voedselrijkdom), maar ook top down (predatie).

Zeehond bedreigt natuurherstel volgens definitie Planbureau voor Leefomgeving
Nu we het er toch inwrijven; de pseudowetenschappelijke studie van het Planbureau voor de Leefomgeving van Rick Wortelboer verklaarde dat nog 40 procent van de biodiversiteit over zou zijn. Die bewering leunde sterk op de bruinvis zoals ik al blogde. Het was Stichting de Noordzee die deze bewering naar buiten bracht.

Stichting de Noordzee wilde beschermingsplan bruinvis: schiet zeehonden af
Terwijl Stichting de Noordzee, hier ‘Bakvissen voor Bruinvissen’genoemd die verwondingen van bruinvissen aan visserij wilde toeschrijven, zijn deze roofdieren met aaibaarheidsfactor 10 de boosdoener. Eigenlijk heel logisch, want de populatie blijft exponentieel groeien en zoekt aanvullende voedselbronnen. Ze snaaien ook regelmatig eidereenden.

Christien, hoe vindt je mijn bruinvisherstelplan?
Mijn voorstel aan Christien Absil van Bakvissen voor Bruinvissen: bescherm de bruinvis en geef de jacht op zeehonden weer vrij. Ik pleit alweer 7 jaar voor de verkoop van echt Texels Zeehondenbont met Waddengoudkeurmerk. Het liefste zou ik van die mooie witte jonge grijze zeehondenbontmutsen verkopen. Gewoon knuppelen, als ze ’s winters op De Richel liggen.

Er is een markt voor zeehondenbont
De bureaubabe van het Wageningse Zentrum fur Meeresburokratiserung kreeg al hebberige ogen toen ik over zeehondenbontmutsen begon. Er is een markt van kooplustige blonde dames, en de gemiddelde Nederlander is niet zo anti-jacht als enkele luidruchtige linkse clubjes doen voorkomen. Je zou ook – in plaats van knuppelen- Lenie’s opgevangen dieren kunnen afnemen (300 per jaar). Dan behouden de zeehonden op het Wad hun tamheid, en kunnen zeehondentoeristen ze zonder schuwheid zien.

Tel daarbij de aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid van strengere winters de komende jaren en dan vraag ik: waarom zouden we het niet proberen?

Door | 2012-10-25T22:28:20+00:00 25 oktober 2012|13 Reacties

13 Reacties

  1. Ivo 25 oktober 2012 om 20:39- Antwoorden

    Lekkere column weer. Op basis van feiten er een lekkere draai aangeven om de gemoederen weer tot grote hoogte te bewegen. Grijns :-))

  2. boels069 25 oktober 2012 om 23:00- Antwoorden

    Het blijft verbazen hoe de gevestigde groene orde steeds weer worden geconfronteerd met avelinkse effecten.

    Vrijwel elke maatregel pleegt op den duur een aanslag op de eigen dogma's.

    Pet af voor de natuur, er valt niet mee te spotten.

    Je kunt er maar beter van af blijven.

  3. Rypke 25 oktober 2012 om 23:23- Antwoorden

    Alle aandacht voor de visserij, verhult dat zeehondpredatie een kwart van de totale aanvoer van visafslagen in nederland opsnoept in Nederlandse kustzone, een slordige 20.000 ton uit de Nederlandse kustzone verdwijnt naar zeehondpredatie, versus 94.000 ton aanvoer voor álle vijf afslagen voor de GEHELE Noordzee

    In 2009 was de omzet van de 11 visafslagen in totaal 273 miljoen euro. Dit was een daling van 8% ten opzichte van het jaar ervoor. De aanvoer steeg met 6% naar ruim 94.000 ton, maar de visprijzen waren fors lager. Vooral de prijzen van schol en garnalen daalden aanzienlijk. De omzet was voor 55% afkomstig van twee vissoorten, namelijk tong en schol. De aanvoer in tonnen van deze twee vissoorten was ook iets meer dan de helft van de totale aanvoer in 2009. Binnen Europa speelt Nederland een belangrijke rol met betrekking tot de aanvoer van platvissen[1].

    Hieronder een figuur met de omzet van de vijf grootste Nederlandse visafslagen:

    Omschrijving (in EUR miljoen) 2000 2005 2006 2007 2008 2009

    Urk/Harlingen 162 146 144 146 114 98

    IJmuiden 48 39 37 42 42 44

    Den Helder 51 34 33 29 23 20

    Goedereede/Stellendam 34 27 26 24 23 21

    Lauwersoog 34 23 23 18 21 17

    Totaal 415 334 336 335 300 273

    Aanpakken die plaagdieren

  4. Rypke 25 oktober 2012 om 23:37- Antwoorden

    Zelfs wanneer je van minimale consumptie uitgaat is de schade door zeehonden fors: neem de gehele Waddenzeehondpopulatie van 30.000 stuks. Je laat ze hun dagelijkse minimum eten van 3 kilo. Kom je op een dagelijkse onttrekking van 90 ton

    Per jaar vreten zeehonden op het internationale Wad dus 365 maal 90= 32850 ton vis= bij prijzen van 2009 zeker 100 miljoen euro. En dan ook nog voornamelijk platvis, de belangrijkste soort voor Noordzeevisserij

  5. Arthur Rörsch 26 oktober 2012 om 00:51- Antwoorden

    Rypke, zeehonden noem je dus plaagdieren. Velen zullen dat niet accepteren gezien hun ogenschijnlijke aaibaarheidsfactor.

    Er zijn andere soorten die eveneens onze humane voedselvoorziening dwars zitten. De insecten bijvoorbeeld, die als ik me goed herinner, een derde van de oogst van onze cultuurgewassen consumeren. Bij groei van sprinkhanen populaties mogen we kennelijk wel van plagen spreken.

    Het is, om met Annie MG te spreken, 'het is allemaal zo relatief hè.

    Rypke, waarom gun je de zeehonden niet een deel van de haring? Kun je dat nog eens uitleggen?

    Visserij is eigenlijk nog steeds een vorm van jacht. De meest effectieve jager maakt de grootste buit bij de prooi. Je hoeft mijns inziens de zeehonden populatie niet te gaan aanpakken als de humane jacht wordt versterkt. Is dat niet een realistisch gegeven? Of mogen we dat niet omdat we de zeehonden ook iets moeten gunnen?

    Insecten die onze oogsten verminderen, gunnen we hun deel in dit geval niet. Dat vind ik niet zo onredelijk, want de cultuurgewassen waar het om gaat zijn een eigen humaan product waarvan je zou kunnen betogen, andere soorten moeten daarvan afblijven.

    In het kort, ethiek, sociobiologie, ecologie, ik vind het nog steeds moeilijke onderwerpen om met elkaar in verband te brengen. Ik heb nog steeds meer vragen dan antwoorden.

  6. Arthur Rörsch 26 oktober 2012 om 01:37- Antwoorden

    Tussendoor een vraag aan De Woedende Kok (DWK). Heb je gebakken sprinkhaan al op je menu staan? Men zegt, het is heel smakelijk. Aangezien die sprinkhanen eerst van onze oogsten hebben geroofd, lijkt mij het consumeren van sprinkhanen ethisch niet verwerkelijk.

    Geroosterde, gebakken, gestoofde of gemarineerde zeehond opdienen lijkt mij meer problematisch. Ik heb geen idee welke culinaire genoegens dat zou kunnen opleveren. Maar het is te overwegen, lijkt me, als we deze dieren zien als onderdeel van de algemene voedselketen. Die begint met het produceren van fotosynthetische producten. En eindigt bij de sterkste roofdieren.

    Voor de buitenstaander, ik daag je niet uit rare culinaire experimenten in je restaurant te gaan uitproberen uit het oogpunt van allerhande curieuze biologische filosofische overwegingen. Vorige maand hebben mijn echtgenote en ik gedurende een tweedaags verblijf in je etablissement genoten van je klassieke kookkunst, je geweldige gastvrijheid en je realiteitszin.

  7. Hugo Matthijssen 26 oktober 2012 om 09:13- Antwoorden

    Rypke

    De zeehond een wolf in schaapskleren.

    Nu nog een roodkapje met zeebenen en er wordt geroepen om de jager

  8. A3 Meeldijk 26 oktober 2012 om 14:50- Antwoorden

    Hallo het is de hoogste tijd dat gedupeerde visser een vergunning wordt verleent om met betalende jagers het wad op te gaan om de finaal uit de hand gelopen poulatie eens goed aan te pakken, bovendien is het een win win situatie , de visser heeft weer inkomen , de visstand kan weer op pijl komen,[ de zeehonden vreten gem. per dag 50 ton vis reken daar de aalscholver bij ook goed voor 50 ton] tel uit je winst de jager zijn plezier de bonthandel weer grondstoffen. en de regering extra belating inkomen

  9. Sander 27 oktober 2012 om 00:52- Antwoorden

    Nu is eindelijk de dader gevonden die de visbestanden in de Waddenzee en Noordzee decimeert. En dat niet alleen, ze maken ook nog eens voor de lol bruinvissen van kant. Dit is natuurlijk "kaasie" voor de beroepsvisserij!

  10. DWK 27 oktober 2012 om 02:44- Antwoorden

    Arthur,

    Zoals je weet houd ik mij verre van “Allerhande” gastronomische frivoliteiten. De ossenstaart met het nootje fois gras op jullie bord was een experimentje dat binnenkort in iets gewijzigde vorm op de kaart komt. Met een Crozes Hermitage Cave de Tain, een boersige dame uit de Rhône-vallei kan het niet fout gaan lijkt me. Geen boeren bedrog in elk geval.

    Wat betreft de sprinkhaan. Een week of drie geleden prikte ik er voor de grap een aan mijn vliegenlijn en verschalkt aldus een mooie bruine forel voor in het mandje. Dat voelde goed. De natuur een loer draaien, een koekje van eigen deeg geven. Zou een deeltijdindiaan zich nu altijd zo voelen vroeg ik mij af; althans drie dagen per week.

    P.s. Was het niet Arie van der Valk (van de toekan) die reeds 30 jaar geleden te kennen gaf dat het zeehondenprobleem (if any) bij de vissers in de beste handen was ;-)?

  11. RFBoom 27 oktober 2012 om 07:51- Antwoorden

    Rypothese hahahaha.

    Feit is natuurlijk ook dat er vroeger voor het afsluiten van de Zuiderzee veel minder zeehonden waren dan nu.

    En dat zelfde geld natuurlijk voor het lauwersmeer.

    Dus veeeeeeeeeeel minder leefruimte in het Waddengebied en veeeeeeeeeel meer zeehonden.

    De onbeperkte groei van zeehonden is perfect , het geeft namelijk tevens aan dat er genoeg voedsel in het water zit (?)

    Dus zoiezo kunnen de zwartkijkende subsidievretende zichzelfbenoemde natuurvorsers hun harses dicht houden als het gaat om het zwartmaken van de visserij. Sterker nog , een feit is gewoon dat door hun eigen overprotection ze een ras zeehonden gekweekt hebben in hun subsidieaquaria die behoorlijk agressive vormen aan begint te nemen waarmee vergeleken jaws een overmaatse gup is.

    Bedankt Lenie , door jou kunnen we straks niet meer zwemmen in het zeewater.

    Zullen vooral mensen met huidproblemen dankbaar vooor zijn en das allemaal jou schuld. #BAM 600triljoen schadevergoeding betalen samen met al die andere NGO's die de plank finaal misgeslagen hebben

    Oja , gewoon even een tip aan beleids type's , flikker per direct het IJsselmeer weer open , maak er een getijde gebied van , beter voor iedereen.

  12. CdV 27 oktober 2012 om 19:51- Antwoorden

    Waar is Morgan nu we haar nodig hebben?

    Die ligt te relaxen in een zwembad op Tenerife, godallemachtig.

  13. Rypke 28 oktober 2012 om 17:14- Antwoorden

    @CdV: idd, die zou de zeehondpopulatie mooi de kop in drukken, omdat die er niet zijn kunnen wij het mooi doen. Ik wil wel handschoenen van zeehondenbont

    @RFBoom: die uitspraak van Mardik Leopold zou ik met een zak zout nemen. Mogelijk heeft Imares- sinds een iets andere politieke wind waait- het idee opgevat iets minder groen links te doen: je moet als Imares wel de taal blijven spreken van je belangrijkste financier.

    Wel kunnen 'wilde'dieren die aan mensen gewend geraakt zijn de laatste schroom laten varen, en dan ook eerder overmoedig/agressief richting mensen reageren. Bij een zeehond is dat 'hap': want veel meer kan zo'n zeepitbull ook niet, naast wat eten, poepen en auw auw roepen en toeristen vermaken. je ziet het ook bij imprint opgevoede arenden, moet je extra voor oppassen.

    Eigenlijk wel gek: op televisie is de trend dat je steeds meer bling bling, stroboscoopbeelden en highspeedspectakel moet laten zien om aandacht vast te houden van Jan Publiek. Terwijl als toeristen een zeehond zien liggen- en dan ook niets meer dan dat, liggen dus- ze helemaal in vervoering raken en allemaal op de voorplecht van de robbentochtboot dringen om een plekje. En dan gewoon normale doorsneetoeristen, niet enkel bioorganisch zuurzame Jolande Sap-ecologen met 'save the whale't-shirt

    Een andere Rypothese: Mardik Leopold en co wilden ook al een lichte afname van zilvermeeuwen op het Wad toeschrijven aan de bij linkse ecologen altijd dreigende 'overbevissing'. Die hebben ze in een semi-wetenschappelijke studie zelfs ingedeeld bij 'schelpdiereters'om zo op een gewenst gemiddeld percentage uit te komen dat in een wetenschapperig verhaaltjer van 'soortenverschuiving'pastte, om zo heel mysterieus te kunnen doen over 'regimeverschuivingen'

    Maar volgens mij ligt het precies anders om: er zijn minder zilvermeeuwen op het Wad gekomen dankzij onderbevissing: de krimp van de vloot en de scholbox waardoor bevissing met 40- 90 procent afnam in de kustzone sinds 1990

    Als er één soort profiteert van visserij…

Geef een reactie